Ο Γερμανός επιχειρηματίας που 500 χρόνια πριν τον Έλον Μασκ μπορούσε να αγοράζει από οικόσημα μέχρι μονάρχες και στρατούς και να διαμορφώνει σύνορα και κοινωνίες.
Επίσημα, ο διευθύνων σύμβουλος της SpaceX Έλον Μασκ έγινε ο πρώτος τρισεκατομμυριούχος στην ιστορία. Ενώ, όμως συνηθίζεται να λέγεται ότι ξεπέρασε τον μεγιστάνα Τζον Ροκφέλερ, ο άνθρωπος που εκτόπισε από την πρώτη θέση ο Μασκ ήταν κάποιος άλλος: o Γιάκομπ Φούγκερ, ο Γερμανός έμπορος που μπορούσε να ανεβοκατεβάζει τους ηγεμόνες της Ευρώπης πριν 500 χρόνια.
Η περιουσία που δημιούργησε ο Έλον Μασκ, βασισμένη στα ηλεκτρικά οχήματα, τους πυραύλους και τις φιλοδοξίες του στην τεχνητή νοημοσύνη, αντιστοιχεί σήμερα περίπου στο 3% του αμερικανικού ΑΕΠ.
Σύμφωνα με τον Γερμανό δημοσιογράφο και συγγραφέα, Γκρεγκ Στάινμετς ο πλουσιότερος άνθρωπος που έζησε ποτέ –πριν τον Έλον Μασκ- ήταν ο Φούγκερ, ο οποίος έζησε στου Άουγκσμπουργκ το διάστημα (1459–1525).
Η περιουσία του ενδεχομένως ξεπερνούσε τα 500 δισεκ. δολάρια μέσα από τραπεζικές δραστηριότητες και εξορύξεις. Στην έρευνα του που δημοσιεύτηκε το 2016 (The Richest Man Who Ever Lived: The Life and Times of Jacob Fugger), ο Γκρεγκ Στάινμετς υπολογίζει την περιουσία Φούγκερ σχεδόν στο 2% της ευρωπαϊκής οικονομικής παραγωγής κατά τη δεκαετία του 1520.
Γεννημένος το 1459 σε μια εμπορική οικογένεια που δραστιοριοποιούνταν στα υφάσματα, αρχικά προοριζόταν για ιερέας, αλλά τελικά στάλθηκε στη Βενετία για να μάθει το εμπόριο. Έμαθε να διαβάζει και να συνομιλεί σε πολλές γλώσσες, να ξέρει πως να διαπραγματεύεται και το σημαντικότερο, σύμφωνα με τον Στάινμετς, τη λογιστική. Ενώ οι περισσότεροι Γερμανοί έμποροι «εξακολουθούσαν να σημειώνουν αριθμούς σε διάσπαρτα χαρτιά χωρίς καμία οργάνωση… οι Ιταλοί διέθεταν πιο ανεπτυγμένες μεθόδους για τη διαχείριση μεγάλων, πολυεθνικών επιχειρήσεων», κυρίως τη διπλογραφική λογιστική, η οποία «ονομαζόταν έτσι επειδή κάθε εγγραφή αντιστοιχούσε σε μια άλλη εγγραφή ώστε τα βιβλία να ισοσκελίζονται».
«Μπορούμε εύκολα να δούμε στον Φούγκερ μια σύγχρονη μορφή… Κυνηγούσε τις μεγαλύτερες ευκαιρίες» σημειώνει ο Στάινμετς. «Κέρδιζε χάρες από πολιτικούς. Χρησιμοποιούσε τα χρήματά του για να ξαναγράψει τους κανόνες προς όφελός του… Ήταν ο πρώτος σύγχρονος επιχειρηματίας, υπό την έννοια ότι ήταν ο πρώτος που επιδίωξε τον πλούτο για χάρη του ίδιου του πλούτου· και για να κατανοήσουμε το χρηματοπιστωτικό μας σύστημα και τον τρόπο με τον οποίο δημιουργήθηκε, αξίζει να τον κατανοήσουμε».
Την περίοδο που επέστρεψε στο Άουγκσμπουργκ ο αυτοκράτορας των Αψβούργων Φρειδερίκος Γ΄ ικέτευε την οικογένειά του Φούγκερ να του δανείσει… υφάσματα! Ως αντάλλαγμα, η οικογένεια ζήτησε να λάβει οικόσημο με τρεις κρίνους, στο οποίο αναφέρονταν και οι αδελφοί Φούγκερ ως δικαιούχοι. «Το οικόσημο ανύψωσε την οικογένεια στα ανώτερα στρώματα της εμπορικής τάξης του Άουγκσμπουργκ, ενώ το περιστατικό πιθανότατα έπεισε τον νεαρό Γιάκομπ ότι ακόμη και οι βασιλιάδες υπάγονταν στους νόμους του χρήματος» αναφέρει ο δρ. Νάθαν Ντελάνεϊ που έχει μελετήσει την έρευνα του Στάιμετς.
Φιλανθρωπία και συμφέροντα
Ο Φούγκερ ήταν ένας εξαιρετικά πρακτικός άνθρωπος, δεν δίσταζε να κάνει το καλό ούτε και το κακό. Πάντα όμως ήξερε πως να διαπραγματεύεται και να μιλάει, σε αντίθεση με την έπαρση που δείχνει ο Έλον Μασκ.
Δάνεισε τεράστια ποσά για τους στρατούς του αυτοκράτορα Μαξιμιλιανού Α΄ με αντάλλαγμα δικαιώματα εξόρυξης χαλκού στην Ουγγαρία. Το 1523 απαίτησε από τον βασιλιά της Ισπανίας Κάρολο Ε΄ την αποπληρωμή δανείου περισσότερων από τριακοσίων χιλιάδων δουκάτων, τα οποία βοήθησαν να ανέλθει στον αυτοκρατορικό θρόνο. Σε επιστολή του προς τον αυτοκράτορα, ο Φούγκερ του υπενθύμιζε ότι «είναι γνωστό πως χωρίς εμένα η Μεγαλειότητά σας ίσως να μην είχε αποκτήσει τον αυτοκρατορικό θρόνο».
Ο πανίσχυρος επιχειρηματίας και τραπεζίτης δεν δίστασε να χρηματοδοτήσει τις στρατιωτικές δυνάμεις που κατέσφαξαν του Γερμανούς αγρότες που συμμετείχαν στις μεγάλες εξεγέρσεις των Γερμανών Χωρικών το 1524 (Deutscher Bauernkrieg). Ήταν μια εξαιρετικά σημαντική θρησκευτική-κοινωνική εξέγερση των αγροτών, των μικροαστών και των εργατών ορυχείων της Γερμανίας ενάντια στους μεγάλους γαιοκτήμονες και την Καθολική εκκλησία. Θεωρείται μάλιστα και πρόεδρος της Γαλλικής Επανάστασης, ενώ την είχε πολεμήσει αδυσώπητα και ο Μαρτίνος Λούθηρος.
Ωστόσο, ο Φούγκερ είχε και άλλο πρόσωπο. Το 1516, δηλαδή λίγα χρόνια πριν χρηματοδοτήσει τη σφαγή εργατών ορυχείων, είχε προσλάβει τον αρχιτέκτονα Τόμας Κρεμπς, για να χτίσε τις πρώτες εργατικές κατοικίες στην ιστορία, το περίφημο Φούγκεράι.
Πρόκειται για έναν περιτειχισμένο οικισμό μέσα στην πόλη του Άουγκσμπουργκ, που λειτουργεί μέχρι σήμερα. Ήταν τόπος στέγασης των άπορων πολιτών του Άουγκσμπουργκ. Με περαιτέρω επεκτάσεις το 1880 και το 1938, το Φουγκεράι αποτελείται σήμερα από 67 σπίτια με 147 διαμερίσματα, ένα πηγάδι και ένα διοικητικό κτίριο. Ο προπάππος του Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ, ο χτίστης Φραντς Μότσαρτ, έζησε στο Φουγκεράι μεταξύ 1681 και 1694.
Ροκφέλερ, Μασκ και Φούγκερ… πολυάσχολοι, ζάμπλουτοι, αλλά στο τέλος θνητοί.
Πηγή: in.gr
