Σε μια από τις σημαντικότερες συνόδους κορυφής των τελευταίων ετών προετοιμάζονται να συμμετάσχουν οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 18 και 19 Ιουνίου στις Βρυξέλλες.
Η ατζέντα της συνάντησης αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τις πολλαπλές προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη: οικονομική ανταγωνιστικότητα, δημοσιονομικές πιέσεις, γεωπολιτική αστάθεια, πόλεμος στην Ουκρανία, μεταναστευτικές ροές και αυξανόμενες ανησυχίες για την ασφάλεια των ευρωπαϊκών συνόρων.
Η Σύνοδος πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, αμέσως μετά τη συνάντηση των ηγετών της G7 στη Γαλλία και πριν από τη θερινή πολιτική παύση των ευρωπαϊκών θεσμών. Για πολλούς Ευρωπαίους αξιωματούχους, οι αποφάσεις που θα ληφθούν τους επόμενους μήνες θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τη θέση της Ευρώπης στο νέο παγκόσμιο περιβάλλον που διαμορφώνεται.
Στην κορυφή της ατζέντας βρίσκεται η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Τα τελευταία χρόνια η Ευρωπαϊκή Ένωση βλέπει να διευρύνεται το χάσμα παραγωγικότητας και τεχνολογικής ανάπτυξης σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα. Η υστέρηση σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, οι ψηφιακές τεχνολογίες, οι επενδύσεις και η βιομηχανική καινοτομία έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στις Βρυξέλλες.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα εξετάσουν την πρόοδο που έχει σημειωθεί στις μεταρρυθμίσεις που στοχεύουν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα αναμένεται να δοθεί στις επιπτώσεις των παγκόσμιων οικονομικών ανισορροπιών.
Παρότι δεν γίνεται ευθεία αναφορά στην Κίνα, αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θεωρούν ότι η αυξανόμενη πίεση από τις κινεζικές εξαγωγές και οι κρατικές επιδοτήσεις που προσφέρει το Πεκίνο σε στρατηγικούς κλάδους αποτελούν έναν από τους βασικούς λόγους ανησυχίας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με το δύσκολο δίλημμα της διατήρησης ανοικτών αγορών και ταυτόχρονα της προστασίας της βιομηχανικής της βάσης απέναντι σε ανταγωνιστές που λειτουργούν υπό διαφορετικούς κανόνες.
Παράλληλα, οι ηγέτες θα λάβουν στα χέρια τους το πρώτο προσχέδιο του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου για την περίοδο 2028-2034. Πρόκειται ουσιαστικά για τον επταετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος αναμένεται να προκαλέσει έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις.
Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι χώρες που επιθυμούν περιορισμό των δαπανών και αυστηρότερο έλεγχο των ευρωπαϊκών πόρων. Από την άλλη, κράτη και θεσμοί που θεωρούν ότι οι νέες γεωπολιτικές συνθήκες απαιτούν σημαντικά μεγαλύτερες επενδύσεις σε άμυνα, τεχνολογία, ενεργειακή μετάβαση και κοινές ευρωπαϊκές πολιτικές.
Η συζήτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Ευρώπη καλείται να χρηματοδοτήσει ταυτόχρονα τη στήριξη της Ουκρανίας, την αμυντική της ενίσχυση και τις επενδύσεις που απαιτούνται για να παραμείνει ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο.
Το ουκρανικό ζήτημα θα αποτελέσει έναν ακόμη βασικό άξονα των συζητήσεων. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει προσκληθεί να απευθυνθεί στους Ευρωπαίους ηγέτες, ενώ στο τραπέζι βρίσκεται η επιτάχυνση της ενταξιακής πορείας τόσο της Ουκρανίας όσο και της Μολδαβίας.
Οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να ξεπεράσουν το παρατεταμένο αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις, στέλνοντας παράλληλα ένα ισχυρό πολιτικό μήνυμα στήριξης προς το Κίεβο.
Ταυτόχρονα, η ασφάλεια της ανατολικής πτέρυγας της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία. Οι πρόσφατες παραβιάσεις ευρωπαϊκού εναέριου χώρου από ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν εντείνει τις ανησυχίες. Ιδιαίτερο προβληματισμό προκάλεσε το περιστατικό στη Ρουμανία, όπου ρωσικό drone συνετρίβη σε κατοικημένη περιοχή μεταφέροντας εκρηκτικά.
Τα γεγονότα αυτά επαναφέρουν στο προσκήνιο τη συζήτηση για την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αεράμυνας, των συστημάτων επιτήρησης και της συνολικής αμυντικής ετοιμότητας της Ένωσης.
Σημαντικό μέρος των συζητήσεων θα αφιερωθεί επίσης στη Μέση Ανατολή. Η συνεχιζόμενη ένταση με το Ιράν και οι επιπτώσεις της στις διεθνείς αγορές ενέργειας προκαλούν ανησυχία για νέες αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.
Παράλληλα, η κατάσταση στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη εξακολουθεί να προκαλεί έντονους διπλωματικούς τριγμούς, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να διατηρήσει ενεργό ρόλο στις προσπάθειες σταθεροποίησης της περιοχής.
Στην ατζέντα παραμένει και το μεταναστευτικό, λίγες μόλις ημέρες μετά την έναρξη εφαρμογής του νέου Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο.
Οι ηγέτες αναμένεται να αξιολογήσουν τα πρώτα βήματα εφαρμογής του νέου πλαισίου, το οποίο έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αλλά και έντονες πολιτικές συζητήσεις σε αρκετά κράτη-μέλη.
Τέλος, για πρώτη φορά τόσο ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα ανεβαίνει και το ζήτημα της διακίνησης ναρκωτικών. Οι Βρυξέλλες θεωρούν πλέον ότι το οργανωμένο έγκλημα και τα διεθνή δίκτυα διακίνησης ναρκωτικών συνιστούν απειλή για την εσωτερική ασφάλεια της Ένωσης και απαιτούν συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση.
Η επικείμενη Σύνοδος Κορυφής αναδεικνύει μια νέα πραγματικότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η περίοδος κατά την οποία οι Βρυξέλλες ασχολούνταν κυρίως με οικονομικές και εμπορικές πολιτικές φαίνεται να έχει παρέλθει. Σήμερα η Ευρώπη καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα ζητήματα οικονομίας, άμυνας, γεωπολιτικής, ενέργειας και ασφάλειας.
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν οι «27» μπορούν να διαμορφώσουν μια κοινή στρατηγική απέναντι σε αυτές τις προκλήσεις ή αν οι διαφορετικές εθνικές προτεραιότητες θα συνεχίσουν να περιορίζουν την ικανότητα της Ένωσης να λειτουργεί ως ενιαία δύναμη σε έναν κόσμο που αλλάζει με πρωτοφανή ταχύτητα.
Πηγή: tanea.gr
