Η…λιμνάζουσα κατάσταση στη Μέση Ανατολή επαναφέρει ένα γνώριμο αλλά ιδιαίτερα επικίνδυνο σκηνικό για την ελληνική οικονομία, η οποία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα νέο κύμα αβεβαιότητας. Ήδη, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης προχώρησε στην πρώτη αναθεώρηση ανάπτυξης και πληθωρισμού μέσα από το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα, το οποίο έστειλε την Πέμπτη στις Βρυξέλλες. Σύμφωνα με πληροφορίες, υπάρχει ανησυχία στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθότι ακόμη δεν έχει υπάρξει κάποιου είδους συμφωνίας μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν. Πάντως, όπως παρατηρούν έγκυροι οικονομικοί αναλυτές ακόμη και σήμερα να συνέβαινε κάτι τέτοιο, θα χρειαζόταν αρκετός χρόνος μέχρι να υπάρξει μια σχετική ομαλοποίηση στη μεταφορά πετρελαίου, η οποία αποτελεί ένα από τα βασικά ζητήματα. Συνεπώς, οι ανατιμήσεις αναμένεται να συνεχιστούν.
Οι προβλέψεις για την ελληνική οικονομία
Το Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό και Διαρθρωτικό σχέδιο για την περίοδο 2026-2029 περιλαμβάνει την αναθεώρηση της ανάπτυξης της οικονομίας για φέτος από 2,4% στο 2% και του πληθωρισμού στο 3,2%,από 2,2% που προέβλεπε ο Προϋπολογισμός του 2026. Πάντως, κανείς αυτή τη στιγμή δε μπορεί να είναι σίγουρος σε σχέση με το αν θα χρειαστεί αυτές οι προβλέψεις να αλλάξουν ξανά και μάλιστα επί τα χείρω. Καθοριστικό ρόλο στις αναθεωρήσεις διαδραματίζει η ενεργειακή αγορά, με την τιμή του πετρελαίου Brent να αναπροσαρμόζεται στα 89 δολάρια το βαρέλι για το 2026 (με αυτό το νούμερο το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έχει αλλάξει τις προβλέψεις), από 62 δολάρια που προέβλεπε ο προηγούμενος προϋπολογισμός. Η κατάσταση παραμένει ιδιαίτερα ευμετάβλητη, καθώς οι τιμές έχουν κατά διαστήματα επιστρέψει ακόμη και αρκετά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, εντείνοντας τις πιέσεις στο κόστος παραγωγής και μεταφορών.
Το πρόβλημα του ενεργειακού κόστους
Το σημαντικότερο πρόβλημα αφορά το ενεργειακό κόστος. Η Ελλάδα παραμένει ιδιαίτερα εξαρτημένη από τις διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, με αποτέλεσμα κάθε ένταση στην περιοχή να μεταφράζεται άμεσα σε αυξήσεις τιμών. Η άνοδος του πετρελαίου επιβαρύνει το κόστος παραγωγής, μεταφοράς και λειτουργίας των επιχειρήσεων, ενώ αυξάνει και τις πιέσεις στα νοικοκυριά μέσω ακριβότερων καυσίμων και ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, αναζωπυρώνεται ο κίνδυνος ενός νέου κύματος πληθωρισμού, τη στιγμή που η ελληνική κοινωνία δεν έχει ακόμη ανακτήσει πλήρως την αγοραστική δύναμη που έχασε την προηγούμενη τριετία.
Την ίδια ώρα, η διεθνής αβεβαιότητα επιβαρύνει το επενδυτικό κλίμα. Οι αγορές αντιδρούν νευρικά σε κάθε κλιμάκωση της κρίσης, γεγονός που αυξάνει το κόστος δανεισμού και περιορίζει τη διάθεση για επενδύσεις σε πιο ευάλωτες οικονομίες. Παρότι η Ελλάδα έχει ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα, εξακολουθεί να επηρεάζεται από τις διεθνείς αναταράξεις, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τα επιτόκια και τη χρηματοδότηση επιχειρήσεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι κανένας από τους οίκους αξιολόγησης που έχει δημοσιοποιήσει την αξιολόγησή του για την Ελλάδα δεν έχει προχωρήσει σε αναβάθμιση του αξιόχρεου της ελληνικής οικονομίας.
Επιπτώσεις
Οι επιπτώσεις επεκτείνονται και στα δημόσια οικονομικά. Εάν οι τιμές της ενέργειας διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα, η κυβέρνηση ενδέχεται να βρεθεί ξανά μπροστά στην ανάγκη παρεμβάσεων στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, γεγονός που θα περιορίσει το δημοσιονομικό περιθώριο. Ταυτόχρονα, ενδεχόμενη επιβράδυνση της ανάπτυξης θα επηρεάσει αρνητικά τα φορολογικά έσοδα, αλλά και τη γενικότερη πορεία της ελληνικής οικονομίας.
Παράλληλα, η Ευρώπη επηρεάζεται δυσμενώς από τις εξελίξεις, κάτι που αποτελεί έναν επιπλέον επιβαρυντικό παράγοντας, καθότι ο ελληνικός τουρισμός βασίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό στις αφίξεις Ευρωπαίων στην Ελλάδα. Ακόμη, και η πλειοψηφία των ελληνικών εξαγωγών έχει προορισμό τις ευρωπαϊκές χώρες. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν, μιλώντας στο Ευρωκοινοβούλιο τόνισε ότι ο πόλεμος στο Ιράν απειλεί την Ευρώπη με κρίση πολλών ετών. Μίλησε για απώλειες της τάξης των 500 εκατ. ευρώ την ημέρα εξαιτίας των αυξήσεων των τιμών της ενέργειας και συνολικά 27 δισ. ευρώ από τις αρχές της κρίσης. Είναι σαφές ότι κάτι τέτοιο έχει επιπτώσεις και στην ελληνική οικονομία.
Πηγή: Οικονομικός Ταχυδρόμος
