Παρόλο που ούτε η Ουάσιγκτον ούτε η Τεχεράνη έχουν προχωρήσει σε επίσημη δημοσιοποίηση του κειμένου, η διαρροή ενός Μνημονίου Συναντίληψης δεκατεσσάρων σημείων έχει προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις στη διεθνή κοινότητα.
Έγκυρα δυτικά μέσα ενημέρωσης, όπως η Wall Street Journal και το Axios, έχουν επιβεβαιώσει βασικές πτυχές του εγγράφου, το οποίο αναμένεται να υπογραφεί επίσημα στην Ελβετία.
Η πιο άμεση και χειροπιαστή επίπτωση της συμφωνίας εντοπίζεται στο οικονομικό πεδίο, όπου το Ιράν εξασφαλίζει μια εξαιρετικά κρίσιμη ανάσα.
Το προσχέδιο προβλέπει την άμεση άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών από τις αμερικανικές δυνάμεις, καθώς και την αναστολή των κυρώσεων που αφορούν τις εξαγωγές πετρελαίου και των συναφών υπηρεσιών.
Οι οικονομικές εκτιμήσεις που βλέπουν το φως της δημοσιότητας από ιρανικές πηγές αναφέρουν ότι η χώρα θα μπορούσε να αποκομίσει έως και δέκα δισεκατομμύρια δολάρια μέσα σε ένα αρχικό διάστημα μόλις εξήντα ημερών.
Το μεγάλο αγκάθι για τη δυτική διπλωματία είναι η διαφαινόμενη διοχέτευση αυτών των πόρων.
Κορυφαία στελέχη των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης έχουν ήδη ξεκαθαρίσει ότι τα αποδεσμευμένα κεφάλαια δεν πρόκειται να αποκλειστούν από τον αμυντικό προϋπολογισμό, πράγμα που σημαίνει ότι η Τεχεράνη θα επιδιώξει την άμεση ανασυγκρότηση και αναβάθμιση των προγραμμάτων της για βαλλιστικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, καθώς και την περαιτέρω χρηματοδότηση των περιφερειακών της συμμάχων.
Παράλληλα, το πυρηνικό ζήτημα παραμένει το πιο περίπλοκο σημείο των μελλοντικών διαπραγματεύσεων, οι οποίες ορίζονται για ένα διάστημα εξήντα ημερών με δυνατότητα παράτασης.
Η αμερικανική πλευρά, μέσω δηλώσεων της ηγεσίας της, ξεκαθαρίζει ότι η οριστική αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων ανά τον κόσμο θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από επαληθεύσιμα βήματα για την εξάλειψη του αποθέματος υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου.
Επιπλέον, το κείμενο αναφέρεται σε ένα κολοσσιαίο σχέδιο οικονομικής ανάπτυξης και ανασυγκρότησης ύψους τουλάχιστον τριακοσίων δισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο θα χρηματοδοτηθεί από τις ΗΠΑ και περιφερειακούς εταίρους.
Αν και η αμερικανική προεδρία έσπευσε να αρνηθεί την απευθείας παροχή τέτοιων ποσών, η ύπαρξη αυτής της πρόνοιας δείχνει το μέγεθος των οικονομικών ανταλλαγμάτων.
Ωστόσο, οι αναλυτές παραμένουν εξαιρετικά σκεπτικοί, καθώς δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι πραγματικοί κέντρα λήψης αποφάσεων στο Ιράν είναι διατεθειμένα να κάνουν ουσιαστικές υποχωρήσεις στο δικαίωμα εμπλουτισμού ουρανίου στο έδαφός τους.
Μια άλλη σοβαρή εστία μελλοντικών τριβών εντοπίζεται στη διατύπωση για τα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα πιο κρίσιμα ναυτιλιακά περάσματα παγκοσμίως.
Το Μνημόνιο επιβάλλει στο Ιράν να αποκαταστήσει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα εντός τριάντα ημερών, απομακρύνοντας νάρκες και τεχνικά εμπόδια. Παρά τις διαβεβαιώσεις της Ουάσιγκτον ότι η διέλευση των εμπορικών πλοίων θα γίνεται χωρίς τέλη, η ασάφεια του κειμένου αφήνει περιθώρια ερμηνείας.
Μέσα ενημέρωσης που ελέγχονται από τους Φρουρούς της Επανάστασης αναφέρουν ότι η αναστολή των τελών θα έχει ισχύ μόνο για τις πρώτες εξήντα ημέρες, ενώ η Τεχεράνη σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τον όρο περί σεβασμού της εδαφικής κυριαρχίας για να υποστηρίξει ότι η διαχείριση της θαλάσσιας κυκλοφορίας στα χωρικά της ύδατα αποτελεί αποκλειστικά εσωτερική της υπόθεση.
Στο στρατιωτικό και περιφερειακό επίπεδο, η ερμηνεία της εκεχειρίας «σε όλα τα μέτωπα» αποτελεί σημείο έντονης αντιπαράθεσης.
Το Ιράν και τα κρατικά του μέσα ενημέρωσης μεταφράζουν αυτή τη φράση ως ρητή υποχρέωση του Ισραήλ να σταματήσει αμέσως τις επιχειρήσεις του εναντίον της Χεζμπολάχ και να αποσυρθεί πλήρως από το έδαφος του Λιβάνου.
Αυτή η προσέγγιση αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για τη διάσωση και διατήρηση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων της Χεζμπολάχ.
Από την άλλη πλευρά, το Ισραήλ δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος σε αυτή τη διμερή συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν και οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις συνεχίζουν κανονικά τις αεροπορικές τους επιδρομές στο νότιο Λίβανο, απαντώντας στις συνεχιζόμενες επιθέσεις που δέχονται.
Το πιο καθοριστικό στοιχείο της παρούσας φάσης είναι ότι το Ιράν κατάφερε να επιβάλει έναν όρο που κλειδώνει το υπάρχον καθεστώς για τις επόμενες εξήντα ημέρες.
Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για την τελική συμφωνία, το Ιράν θα διατηρήσει άθικτο το πυρηνικό του πρόγραμμα, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να μην επιβάλουν νέες κυρώσεις και να μην ενισχύσουν τις στρατιωτικές τους δυνάμεις στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Αυτή η ρήτρα ουσιαστικά αφαιρεί από την Ουάσιγκτον τα σημαντικότερα εργαλεία πίεσης που διέθετε, περιορίζοντας τη διαπραγματευτική της ισχύ.
Για τον λόγο αυτό, η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της Τεχεράνης, καθώς και τα επίσημα αγγλόφωνα μέσα ενημέρωσης του ιρανικού καθεστώτος, παρουσιάζουν το Μνημόνιο όχι απλώς ως μια διπλωματική διευθέτηση ή μια απλή κατάπαυση του πυρός, αλλά ως την επίσημη πολιτική κωδικοποίηση μιας ξεκάθαρης στρατιωτικής νίκης που επιτεύχθηκε στο πεδίο των μαχών.
Πηγή: tanea.gr
