Σε μια σημαντική μετατόπιση στην παγκόσμια αναπτυξιακή στρατηγική, η G7 συρρικνώνει κι άλλο την οικονομική βοήθεια και επικεντρώνεται σε ιδιωτικές επενδύσεις σε ενέργεια, υποδομές και ψηφιακό τομέα
Οι χώρες της G7 αντιπροσωπεύουν περίπου τα τρία τέταρτα της συνολικής Επίσημης Αναπτυξιακής Βοήθειας (ODA), όπως ορίζεται από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) η κρατική βοήθεια που χορηγείται για την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης και της ευημερίας των αναπτυσσόμενων χωρών.
Αποτελεί εργαλείο άσκησης ήπιας ισχύος για τη σταθεροποίηση ευάλωτων περιοχών, την καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης και την οικοδόμηση γεωοικονομικών συμμαχιών, σε έναν κόσμο έντονων γεωπολιτικών ανταγωνισμών.
Τα στοιχεία του ΟΟΣΑ για το 2025 ωστόσο δείχνουν ιστορική συρρίκνωση της παρεχόμενης βοήθειας κατά 23,1% σε ετήσια βάση, κυρίως λόγω της μείωσης από τις ΗΠΑ της εποχής Τραμπ 2.0 κατά 56,9%, ακολουθούμενες από τη Γερμανία, τη Γαλλία, τη Βρετανία και την Ιαπωνία.
Μαζί, αντιπροσωπεύουν το 95,7% της μείωσης της ODA.
Η Oxfam International -μια διεθνής συνομοσπονδία ΜΚΟ που επικεντρώνονται στην καταπολέμηση της παγκόσμιας φτώχειας, της κοινωνικής αδικίας και των οικονομικών ανισοτήτων- κατήγγειλε τη G7 ότι μεταξύ 2024 και 2025 «ψαλίδισε» κατά 48 δισεκατομμύρια δολάρια την αναπτυξιακή βοήθεια.
«Όσος είναι ο πλούτος που συσσώρευσαν μέσα σε μόλις εννέα ημέρες οι δισεκατομμυριούχοι των επτά χωρών-μελών του ομίλου», υπολογίζει.
«Αναγνωρίζουμε ότι η επίδραση της διεθνούς αρχιτεκτονικής χρηματοδότησης της ανάπτυξης έχει ωφελήσει τους πιο ευάλωτους εδώ και δεκαετίες», αναφέρουν σε κοινή διακήρυξη της συνόδου στο Εβιάν οι ηγέτες της G7, την οποία προσυπογράφουν η Κένυα και η Νότια Κορέα ως χώρες-εταίροι.
«Η προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης, η μείωση της παγκόσμιας φτώχειας και η ενίσχυση της παγκόσμιας ανθεκτικότητας έναντι εξωτερικών και φυσικών σοκ αποτελούν βασικούς κοινούς στόχους», τονίζουν.
Ανακοίνωσαν ωστόσο μια ριζική αναθεώρηση.
Επικαλούνται «την ανάγκη επικαιροποίησης του σημερινού διεθνούς συστήματος ανάπτυξης, ώστε να διασφαλιστεί ότι ανταποκρίνεται πλήρως στις ανάγκες των μελλοντικών γενεών και στις τρέχουσες προκλήσεις».
Στη «γλώσσα» της G7, αυτές είναι οι οικονομικές επιπτώσεις των πολέμων στο Ιράν και στην Ουκρανία, τα κρίσιμα ορυκτά, οι εφοδιαστικές αλυσίδες και η ανάσχεση της επιρροής της Κίνας.
Στιγμιότυπο από συνάντηση εργασίας των ηγετών της G7 με τους εταίρους της πρωτοβουλίας για την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης, κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής στο Εβιάν-λε-Μπεν της Γαλλίας (REUTERS/Christian Hartmann)
Νέο μοντέλο αναπτυξιακής στρατηγικής
Σε μια σημαντική απόκλιση από την ιστορική συναίνεση σχετικά με την ευθύνη των πλούσιων κρατών απέναντι στα φτωχότερα για την υλοποίηση της Ατζέντας 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη του -υποχρηματοδοτούμενου πλέον- ΟΗΕ, το εν λόγω έγγραφο της G7 επικρίνει το παραδοσιακό σύστημα αναπτυξιακής βοήθειας για διαιώνιση της εξάρτησης και «μη βέλτιστη χρήση των πόρων».
Αντίθετα, εν μέσω πιέσεων χρέους, κενών χρηματοδότησης και γεωπολιτικών ανταγωνισμών, μιλά για «αμοιβαία επωφελείς διεθνείς συνεργασίες».
Οι ηγέτες της G7 προκρίνουν την ενίσχυση των ικανοτήτων των αναπτυσσόμενων χωρών να «αυτοχρηματοδοτούν» την ανάπτυξή τους -π.χ. με αλλαγές στα φορολογικά συστήματα και ενίσχυση των εσόδων.
Ζητούν ταχύτερη πρόοδο εντός της G20 στον συντονισμό της αναδιάρθρωσης του χρέους για τις πιο ευάλωτες χώρες μεσαίου εισοδήματος.
Και στηρίζουν τη μεγαλύτερη μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων, με τη συμμετοχή πολυμερών αναπτυξιακών τραπεζών για επενδυτικά έργα μεγάλης κλίμακας.
Στόχος είναι ο στενός συντονισμός για τη διαφοροποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων της G7 (με μείωση της εξάρτησης από την Κινα για κρίσιμα ορυκτά), καθώς και η δημιουργία προστιθέμενης αξίας για τις τοπικές κοινωνίες, ειδικά στην πλούσια σε πόρους Αφρική.
Σε αυτό το πλαίσιο οι ηγέτες της G7 μιλούν για αμφίδρομα οφέλη.
Όμως η Oxfam χαρακτηρίζει «μυθοπλασία ότι ο ιδιωτικός τομέας μπορεί να αντικαταστήσει τις δημόσιες δεσμεύσεις για την καταπολέμηση της φτώχειας, παρά τα συντριπτικά στοιχεία ότι αυτή η προσέγγιση αποτυγχάνει επανειλημμένα και βαθαίνει την ανισότητα».
«Η μετονομασία της σε “αμοιβαία επωφελείς διεθνείς συνεργασίες” δεν αλλάζει την πραγματικότητα, για όσους έχουν μείνει πίσω», τονίζει.
Στο πλαίσιο γεωπολιτικών σκοπιμοτήτων, εκμετάλλευσης κρίσιμων πόρων και διασφάλισης εφοδιαστικών αλυσίδων, η νέα αναπτυξιακή στρατηγική που προωθεί η G7 εκλαμβάνεται ως δυτική απάντηση στην κινεζική Πρωτοβουλία «Μια Ζώνη, Ένας Δρόμος».
Όχι τυχαία, οι αντιδράσεις είναι ανάμεικτες μεταξύ των προσκεκλημένων ηγετών από τον λεγόμενο Παγκόσμιο Νότο.
«Ασαφής πορεία» για G7 και εταίρους
«Η πορεία προς την υλοποίηση της δήλωσης σχετικά με τα αμοιβαία οφέλη παραμένει ασαφής», παρατηρεί η οικονομολόγος και Διευθύντρια Προγραμμάτων στο διακεκριμένο γαλλικό Ινστιτούτο Βιώσιμης Ανάπτυξης και Διεθνών Σχέσεων, Σελίν Κοφμάν.
«Συγκεκριμένα», εξηγεί, «δεν είναι σαφές πώς μπορεί να συνδυαστεί η ανάγκη για συλλογική δράση με την έμφαση στα οφέλη των ίδιων των δωρητών», εξηγεί.
«Επίσης, δεν είναι προφανές πώς τα οφέλη του δωρητή θα συμπίπτουν πάντα με αυτά του αποδέκτη».
Πολλώ μάλλον όταν υπάρχουν γεωπολιτικοί ανταγωνισμοί και εντός της G7.
«Το να ενθαρρύνουμε τις χώρες να αυξήσουν τα έσοδά τους μέσω της προοδευτικής φορολογίας αποτελεί ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο, για να γίνει αυτό πραγματικότητα, οι κυβερνήσεις της G7 πρέπει να βάλουν τέλος στα τεράστια επίπεδα φοροδιαφυγής από εταιρείες και πλούσιους ιδιώτες, που κλέβουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια από τον Παγκόσμιο Νότο κάθε χρόνο», σχολιάζει ο Γιορν Καλίνσκι, ανώτερος σύμβουλος της Oxfam International για τη G7.
«Αντί αυτού», επισημαίνει, «η G7 έχει εγκαταλείψει την παγκόσμια συμφωνία για έναν ελάχιστο εταιρικό φόρο και αρνείται να συνεργαστεί για τη φορολόγηση των υπερπλούσιων, συμπεριλαμβανομένων των δισεκατομμυριούχων».
Στο μεσοδιάστημα, αναφέρει σε ανάλυσή της η οργάνωση, 41 δισεκατομμυριούχοι του ενεργειακού κλάδου των χωρών της G7 αύξησαν τον πλούτο τους κατά 23,5 δισεκατομμύρια δολάρια από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν.
Τα κέρδη έξι μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών προβλέπεται να εκτοξευθούν κατά 80% σε σχέση με τις προπολεμικές προβλέψεις, φτάνοντας τα 152 δισεκατομμύρια δολάρια το 2026.
Αντιστοίχως, τρεις από τις κορυφαίες εταιρείες λιπασμάτων στον κόσμο αναμένεται να δουν τα κέρδη τους να αυξάνονται κατά 23% (928 εκατομμύρια δολάρια) σε σύγκριση με τις προπολεμικές εκτιμήσεις.
Οι δε συνολικές αποδόσεις ορισμένων από τους μεγαλύτερους επιχειρηματικούς ομίλους που εδρεύουν στις χώρες της G7 αναμένεται να υπερβούν τις προβλέψεις που είχαν γίνει πριν από τον πόλεμο κατά περίπου 413 εκατ. δολάρια κατά μέσο όρο.
Πηγή: in.gr
