Οι ένοικοι του πολυφωτογραφημένου κτιρίου στον αριθμό 10 της οδού Ντάουνινγκ στο Λονδίνο έχουν αρχίσειτα τελευταία χρόνια να αλλάζουν πιο συχνά από το συνηθισμένο. Μπορεί να μην έχει πάρει ακόμη χαρακτηριστικά βραχυχρόνιας μίσθωσης, αλλά ο μέσος χρόνος έχει μειωθεί. H Τερέζα Μέι έμεινε 3 χρόνια, όσα και ο Μπόρις Τζόνσον που τη διαδέχτηκε. Η Λιζ Τρας έμεινε για μόνο 50 μέρες, ενώ ο Ρίσι Σούνακ για κάτι λιγότερο από 2 χρόνια. Και τώρα ο Κιρ Στάρμερ ανακοίνωσε την παραίτησή του μετά από 2 χρόνια στην πρωθυπουργία.
Και αυτό παρότι η θητεία του Στάρμερ ξεκίνησε με μία εκλογική νίκη που ως προς τις έδρες που κέρδισαν οι Εργατικοί ήταν σαρωτική. Με 411 έδρες, σχεδόν έναν διπλασιασμό της κοινοβουλευτικής τους παρουσίας οι Εργατικοί έδειχναν παντοδύναμοι.
Βεβαίως, τα αποτελέσματα έδιναν και μια άλλη εικόνα: ο θρίαμβος των Εργατικών είχε περισσότερο να κάνει με το πλειοψηφικό βρετανικό εκλογικό σύστημα (μονοεδρικές περιφέρειες όπου κερδίζει ο πρώτος) και με την πανωλεθρία των Συντηρητικών που έχασαν σχεδόν τη μισή τους δύναμη, έχοντας περιέλθει σε μια πολιτική ανυποληψία μετά από την εναλλαγή τριών ηγετών στη διάρκεια μίας κοινοβουλευτικής θητείας. Οι ψήφοι που πήραν οι Εργατικοί υπό τον Στάρμερ (9.708.716) ήταν λιγότεροι από όσους είχαν πάρει το 2019 με τον Κόρμπιν (10.269.051) και πολύ πιο κάτω από το αποτέλεσμα του 2017 (12.877.918) πάλι υπό τον Κόρμπιν, και ήταν ελαφρά πάνω από το καταστροφικό αποτέλεσμα του Εντ Μίλιμπαντ το 2015 (9.347.324).
Η κοινοβουλευτική παντοδυναμία των Εργατικών δεν μετατράπηκε σε μέτρα που θα μπορούσαν να τους κάνουν πιο δημοφιλείς. Αντίθετα, η επιδείνωση της κρίσης κόστους ζωής στη Βρετανία αύξησε τη δυσαρέσκεια, με τις παλινωδίες του Στάρμερ ως προς κοινωνικά επιδόματα να μην βοηθούν ιδιαίτερα. Επιπλέον, η προσπάθειά του να επιβάλει περιορισμούς στις μεταναστευτικές εισροές περισσότερο βοήθησαν την άνοδο της Ακροδεξιάς παρά τη δική του δημοφιλία. Παρότι πιο προσεκτικός σε σχέση με τους Συντηρητικούς σε συμβολισμούς σε σχέση με την Παλαιστίνη (ενδεικτική η αναγνώριση του Κράτους της Παλαιστίνης), εντούτοις η απροθυμία του για ουσιαστική πίεση προς το Ισραήλ απλώς μεγάλωσε την αποξένωση του από όλους εκείνους στη Βρετανία που κινητοποιήθηκαν για το θέμα.
Το αποτέλεσμα ήταν μια δυσαρέσκεια σε βάρος του Στάρμερ που διαρκώς αυξανόταν και που εκφράστηκε με τα ιδιαίτερα αρνητικά αποτελέσματα στις τοπικές εκλογές του 2025 και 2026, αλλά και στις εκλογές για τη Βουλή της Ουαλίας.
Όμως το πιο καθοριστικό ήταν ότι ο λόγος που ο Στάρμερ φάνηκε το 2024 να είναι κυρίαρχος του παιχνιδιού, δηλαδή η αποδιάρθρωση των Συντηρητικών, πολύ σύντομα έπαψε να είναι καθοριστική παράμετρος του βρετανικού πολιτικού σκηνικού, καθώς δύο άλλες τάσεις απέκτησαν σημασία. Στα δεξιά η άνοδος του Reform του Νάιτζελ Φάρατζ, που αυτή τη στιγμή προηγείται σε όλες τις δημοσκοπήσεις, και στα αριστερά η άνοδος των Πράσινων, που σε ορισμένες δημοσκοπήσεις έχουν υψηλότερα ποσοστά από τους Εργατικούς.
Και ήταν αυτή η βεβαιότητα μιας εκλογικής συντριβής που οδήγησε στο εσωτερικό των Εργατικών στην επιλογή να αμφισβητηθεί η ηγεσία του Στάρμερ. Η εκλογή του δημοφιλούς πρώην δήμαρχου του Μείζονος Μάντσεστερ Άντι Μπέρναμ σε μια πρόσφατη επαναληπτική εκλογή, έδωσε πρόσωπο στην εναλλακτική λύση και πλέον οι εξελίξεις έγιναν μη αντιστρέψιμες.
Η αποτυχία αυτή του Στάρμερ έχει να κάνει με τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο όρισε τη στρατηγική των Εργατικών. Θυμίζουμε εδώ ότι ο Στάρμερ εκπροσώπησε όλους εκείνους μέσα στον μηχανισμό του Εργατικού Κόμματος που ήταν πολύ δυσαρεστημένοι με την εκλογή Κόρμπιν στην ηγεσία το 2015, θεωρώντας ότι ο βουλευτής του Βόρειου Ίσλινγκτον είχε πάει το κόμμα σε υπερβολικά αριστερή κατεύθυνση. Γι’ αυτό και άλλωστε, η ηγεσία Στάρμερ συνοδεύτηκε από την αποπομπή του Κόρμπιν από το κόμμα, στη βάση αβάσιμων κατηγοριών περί αντισημιτισμού.
Ωστόσο, ανεξαρτήτως των παλινωδιών του ίδιου του Κόρμπιν, κυρίως σε σχέση με το θέμα του Brexit, ήταν εκείνος που κατάφερε να ανανεώσει σημαντικά το δυναμικό των υποστηρικτών του Εργατικού Κόμματος και να επιτρέψει ένα καθοριστικό άνοιγμα σε νέες ηλικίες. Αντιθέτως, η αναδίπλωση του Στάρμερ μπορεί να κέρδισε τα εύσημα των οικονομικών ελίτ, όμως δεν κατάφερε να πείσει επί της ουσίας ούτε τα στρώματα που παραδοσιακά εκπροσωπούνταν από τους Εργατικούς, ούτε τα νέα στρώματα που τους προσέγγισαν τα τελευταία χρόνια, αφήνοντας μεγάλο χώρο και στο Reform και στους Πράσινους.
Άλλωστε, ούτε και ο Στάρμερ μπόρεσε να δώσει ένα όραμα για τη Βρετανία μετά το Brexit, ιδίως σε σχέση με την υποτιθέμενη ευημερία που παραμένει το ζητούμενο για μεγάλο μέρος της βρετανικής κοινωνίας, την ώρα που η διαρκής μετατόπιση σε δεξιότερες θέσεις σε ζητήματα όπως το μεταναστευτικό ή η εξωτερική πολιτική κατέληξε να ενισχύει πολύ περισσότερο την Ακροδεξιά. Ίσως γιατί αποδείχτηκε πολύ περισσότερο ικανός στο να εκκαθαρίσει το Εργατικό Κόμμα από την Αριστερά του παρά στο να μπορέσει να κυβερνήσει με τρόπο που να οικοδομεί συσπείρωση γύρω του. Και επειδή ούτε ο Άντι Μπέρναμ υπόσχεται κάποια σοβαρή αλλαγή στρατηγικής, είναι αρκετά πιθανό ότι τα προβλήματα για τους Εργατικούς θα συνεχιστούν.
Πηγή: in.gr
