Προχωρούν, έστω και αργά, οι διαδικασίες για την πολυαναμενόμενη συμφωνία με τις ΗΠΑ για τον τερματισμό του τρίμηνου πολέμου, καθώς χθες βρέθηκε στην Ντόχα ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν για συνομιλίες με τον πρωθυπουργό του Κατάρ.
Καθώς υπάρχουν καθυστερήσεις, ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον θα δώσει στη διπλωματία κάθε ευκαιρία για να πετύχει, πριν εξετασθεί η αντιμετώπιση του Ιράν «με άλλον τρόπο». Σε μακροσκελή ανάρτηση στο Truth Social χθες, ο πρόεδρος Τραμπ ανέφερε ότι οι συνομιλίες με το Ιράν πηγαίνουν «καλά», αλλά προειδοποίησε για νέες επιθέσεις εάν αποτύχουν. «Θα είναι μόνο μια Μεγάλη Συμφωνία για όλους ή καθόλου Συμφωνία», έγραψε.
Στην ανάρτησή του, προέτρεψε περισσότερα αραβικά και μουσουλμανικά κράτη, όπως το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία, το Πακιστάν, η Αίγυπτος, η Ιορδανία και η Τουρκία να υπογράψουν τις Συμφωνίες του Αβραάμ, στοχεύοντας στην ομαλοποίηση των σχέσεων με το Ισραήλ, ενώ συμπεριέλαβε στον κατάλογο και το Ιράν, εάν επιτευχθεί συμφωνία. ΗΠΑ και Ιράν συζητούν ένα σχέδιο για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ περίπου 30 ημέρες αφού καταλήξουν σε συμφωνία για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, έγραψε η ιαπωνική εφημερίδα «Nikkei».
Τι θέλει η Ουάσιγκτον
Αμερικανοί διπλωμάτες εργάζονται σε τέσσερα βασικά σημεία. Δεν περιλαμβάνονται όλα απαραίτητα στο «μνημόνιο» που βρίσκεται ακόμη υπό συζήτηση.
1. Ουράνιο και πυρηνικά όπλα
Ο Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαιώνει: «Θα υπογράψω μόνο μια συμφωνία που θα εξαλείφει, για μεγάλο χρονικό διάστημα, την ικανότητα του Ιράν να κατασκευάσει πυρηνική βόμβα». Η στρατηγική των ΗΠΑ ακολουθεί μια σταδιακή πορεία. Ξεκινά με την εισαγωγή τουλάχιστον μιας πρότασης για την πυρηνική ενέργεια στο μνημόνιο, αναβάλλοντας την πραγματική συζήτηση μέχρι τις διαπραγματεύσεις τους επόμενους δύο μήνες. Ο Τραμπ θα ήθελε να κατασχέσει τα 440 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60% και, σε κάθε περίπτωση, απαιτεί την «οριστική» διάλυση των τριών κύριων «ατομικών» εργαστηρίων, τα οποία ήδη βομβαρδίστηκαν τον περασμένο Ιούνιο: Ισφαχάν, Φορντό και Νατάνζ. Αυτό δεν είναι όλο: η τελική συμφωνία πρέπει να περιλαμβάνει την επίσημη αποποίηση της πυρηνικής ενέργειας από την Τεχεράνη για τουλάχιστον 20 χρόνια. Είναι πιθανόν, οι ΗΠΑ να συμβιβαστούν με δεκαετές μορατόριουμ.
2. Στενά του Ορμούζ
Στο άμεσο μέλλον η προκαταρκτική συμφωνία πρέπει να επιτρέψει την απελευθέρωση των Στενών του Ορμούζ. Η παράλυση του εφοδιασμού με πετρέλαιο και φυσικό αέριο έχει ήδη προκαλέσει γενική αύξηση των τιμών. Πρόκειται για μια δηλητηριώδη πληθωριστική σπείρα, επειδή είναι δύσκολο να εξουδετερωθεί χωρίς σταδιακή αποκατάσταση των ροών κυκλοφορίας. Για τον Λευκό Οίκο, επομένως, αυτό είναι ένα βασικό σημείο της συμφωνίας. Αλλά είναι επίσης η πιο ευάλωτη πτυχή της διπλωματικής του προσέγγισης. Η απαίτηση των Πασνταράν να διατηρήσουν τον έλεγχο των Στενών και να επιβάλουν τέλη στα διερχόμενα πετρελαιοφόρα και εμπορικά πλοία. Δύο απαράδεκτες απαιτήσεις, επειδή είναι τόσο αντίθετες με το διεθνές δίκαιο που νομιμοποιούν ένα είδος εκβιασμού.
3. Παγωμένα κεφάλαια, κυρώσεις
Ποια θα ήταν η αντίδραση του Τραμπ; Πιθανώς μόνο μία: να προσφέρει στην Τεχεράνη οικονομική αποζημίωση. Ποια; Η πιο απλή θα μπορούσε να είναι η άρση των κυρώσεων που παραλύουν την ιρανική οικονομία. Η πιο αποτελεσματική βραχυπρόθεσμα, ωστόσο, είναι η απελευθέρωση ιρανικών οικονομικών πόρων που έχουν παγώσει στο εξωτερικό από το 1979: περίπου 25 δισ. δολάρια.
4. Πύραυλοι
Ο Νετανιάχου πιέζει τον Τραμπ να κλείσουν τις βάσεις εκτόξευσης πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς που επανενεργοποιούν οι Φρουροί. Είναι απίθανο, ωστόσο, το ζήτημα να συμπεριληφθεί στο μνημόνιο και ίσως να μην επιλυθεί καν στις συνολικές διαπραγματεύσεις.
Τι θέλει η Τεχεράνη
Οι Ιρανοί φαίνεται να βιάζονται λιγότερο από τους Αμερικανούς και προσπαθούν να εκμεταλλευτούν αυτό το τακτικό πλεονέκτημα
1. Ουράνιο και η βόμβα
Οι ιρανοί επιστήμονες εξακολουθούν να είναι σε θέση να διαχειριστούν τον εμπλουτισμό ουρανίου που μπορεί ενδεχομένως να οδηγήσει σε ατομική βόμβα. Η ιρανική ηγεσία, ωστόσο, γνωρίζει ότι αργά ή γρήγορα θα πρέπει να βρεθεί ένας συμβιβασμός. Σε τέτοιο βαθμό που έχει αγκαλιάσει την ιδέα ενός πυρηνικού μορατόριουμ. Αλλά τα 20 χρόνια που προτείνουν οι ΗΠΑ είναι μακρά περίοδος.
Ισως θα μπορούσε να επιτευχθεί μια προθεσμία 10 ετών. Ωστόσο, θα παρέμεναν δύο προβλήματα. Πρώτον: τι να κάνουν με τα 440 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%;
Οι Φρουροί σίγουρα δεν θέλουν να τα παραδώσουν στους Αμερικανούς. Εξετάζονται δύο εναλλακτικές λύσεις: η αραίωση του ουρανίου, η επαναφορά του σε ασφαλές επίπεδο, μακριά από το 90% που απαιτείται για την κατασκευή βόμβας. Ή, εναλλακτικά, η αποστολή του ραδιενεργού υλικού σε φιλικό κράτος, όπως η Ρωσία. Αυτό δεν είναι αρκετό: το Ιράν δεν θέλει να εγκαταλείψει την πυρηνική ενέργεια για μη στρατιωτική χρήση. Η χώρα διαθέτει περίπου 11 τόνους ουρανίου, με ποικίλους βαθμούς εμπλουτισμού.
2. Στενά του Ορμούζ
Οι Φρουροί της Επανάστασης απάντησαν στην επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ αποκλείοντας τα Στενά του Ορμούζ. Τώρα βρίσκονται με έναν διαπραγματευτικό μοχλό τόσο αποτελεσματικό όσο και απροσδόκητο. Θα προσπαθήσουν να τον χρησιμοποιήσουν για να εξασφαλίσουν τους καλύτερους δυνατούς οικονομικούς όρους. Στις διαπραγματεύσεις, θα υποστηρίξουν ότι θέλουν να διατηρήσουν τον έλεγχο των Στενών επιβάλλοντας φόρο στα πλοία ως αποζημίωση για τις πολεμικές ζημιές.
3. Παγωμένα κεφάλαια, κυρώσεις
Για να απελευθερώσουν ξανά τη ναυτιλία και να εγκαταλείψουν τον εκβιασμό του φόρου πλοίων, οι Ιρανοί θα μπορούσαν να απαιτήσουν αυτό που οι Αμερικανοί φαίνεται ήδη έτοιμοι να παραχωρήσουν: την άρση, έστω και σταδιακή, των οικονομικών κυρώσεων και την επιστροφή κεφαλαίων που έχουν παγώσει στο εξωτερικό από το 1979.
4. Πύραυλοι
Η Τεχεράνη θεωρεί το πρόγραμμα πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς ζωτικό ζήτημα για την ασφάλεια της χώρας – τις τελευταίες εβδομάδες, σχεδόν όλες οι βάσεις της έχουν επανενεργοποιηθεί. Αυτό που αποτελεί απειλή για το Ισραήλ είναι να διατηρήσει το Ιράν σημαντικό ρόλο στην περιοχή. Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι οι Φρουροί θα το απεμπολήσουν.
Πηγή: tanea.gr
