Η αμερικανική αντίδραση στις διπλωματικές κινήσεις του Ομάν δίνει μια επικίνδυνη τροπή στα γεγονότα στη Μέση Ανατολή
Στο άκουσμα ότι το Ομάν εξέταζε το ενδεχόμενο συνεργασίας με το Ιράν για έλεγχο και επιβολή τελών στα Στενά του Ορμούζ, οι ΗΠΑ όχι μόνο απείλησαν με κυρώσεις, αλλά ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι το Ομάν θα «συμπεριφερθεί όπως όλοι οι άλλοι, αλλιώς θα πρέπει να το βομβαρδίσουμε».
Μπορεί η κυβέρνηση Τραμπ να ερμηνεύει τη στάση του Ομάν ως συμπάθεια προς το Ιράν, ωστόσο, όπως εξηγεί ο ειδικός αναλυτής Ελφαντίλ Ιμπραχίμ αυτό αποτελεί θεμελιώδη παρερμηνεία του τρόπου με τον οποίο λειτουργούσε πάντοτε το Σουλτανάτο.
«Απειλώντας με βομβαρδισμό και κυρώσεις έναν από τους ελάχιστους εταίρους των ΗΠΑ που το Ιράν πραγματικά εμπιστεύεται, η Ουάσιγκτον διακινδυνεύει να εξαλείψει έναν συνομιλητή του οποίου τη βοήθεια θα χρειαστεί για να κλείσει οποιαδήποτε συμφωνία τερματίσει τελικά αυτόν τον πόλεμο» αναφέρει ο αναλυτής σε άρθρο του στο Responsible Statecraft.
O Ελφαντίλ υπενθυμίζει το διπλωματικό ιστορικό του Ομάν για να εξηγήσει τη γεωπολιτική του σημασία. «Τα παρασκηνιακά του κανάλια συνέβαλαν στην επίτευξη της πυρηνικής συμφωνίας του 2015, μεσολάβησε για την επίτευξη της εκεχειρίας που επέτρεψε και στις δύο πλευρές να διατηρήσουν τα προσχήματα μεταξύ της κυβέρνησης Τραμπ και των Χούθι της Υεμένης πέρυσι, ενώ διαδραμάτισε κρίσιμο ρόλο επί σειρά ετών στην εξασφάλιση της απελευθέρωσης Αμερικανών ομήρων και κρατουμένων στο Ιράν και την Υεμένη».
Επίσης, υπενθυμίζει ότι η χώρα φιλοξενεί επισκέψεις αμερικανικών πολεμικών πλοίων εδώ και δεκαετίες. Διαμεσολάβησε επί χρόνια στις πυρηνικές συνομιλίες μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ και διατηρεί σχεδόν δύο αιώνες αδιάλειπτων διπλωματικών σχέσεων με την Ουάσιγκτον.
Αμερικανική στάση
Γι’ αυτό και η πρόσφατη τροπή των γεγονότων είναι, σύμφωνα με τον ίδιο, ιδιαίτερα απρόσμενη.
«Πράγματι, η βαθύτερη πηγή της αμερικανικής δυσαρέσκειας πηγάζει από τις ακόμη στενές σχέσεις του Μουσκάτ με την Τεχεράνη, στο πλαίσιο ενός πολέμου που δεν εξελίσσεται υπέρ των αμερικανικών συμφερόντων. Ενώ άλλα αραβικά κράτη του Κόλπου εκδίδουν ανακοινώσεις που καταδικάζουν το Ιράν και υπογράφουν ψηφίσματα του ΟΗΕ κατά των ενεργειών του, το Ομάν έχει διατηρήσει τη σιωπή του».
Το Ομάν όμως λειτουργεί από πραγματισμό. Χάρη στην ανοιχτή στάση του απέναντι στο Ιράν και την άρνησή του να φιλοξενήσει μόνιμες αμερικανικές βάσεις, δέχθηκε μικρότερο όγκο επιθέσεων από τους γείτονές του.
Πριν από τον πόλεμο, διαμεσολάβησε σε πέντε γύρους πυρηνικών συνομιλιών μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Ο αναλυτής χαρακτηρίζει το Ομάν αναντικατάστατο, όχι μόνο για τη διπλωματική αρχιτεκτονική της περιοχής, αλλά και για κάθε σοβαρή αμερικανική προσπάθεια τερματισμού του πολέμου, τονίζοντας την ιδιαίτερη μάλιστα γεωγραφική θέση του.
«Τα Στενά του Ορμούζ έχουν πλάτος μόλις 21 μιλίων στο στενότερο σημείο τους, όπου οι ιρανικές ακτές βρίσκονται απέναντι από τη χερσόνησο Μουσαντάμ του Ομάν. Λόγω αυτής της εγγύτητας, το Μουσκάτ και η Τεχεράνη ήταν πάντοτε υποχρεωμένα να συντονίζονται σχετικά με τα Στενά. Το κάνουν και τώρα, και ανεξάρτητα από το τι θα προβλέπει η διευθέτηση αυτού του πολέμου σχετικά με τέλη ή διόδια, θα συνεχίσουν να το κάνουν και στο μέλλον».
Η φόρμουλα του Ομάν
Το Μουσκάτ δεν έχει αποκλείσει δημόσια μια διευθέτηση που θα βασίζεται σε τέλη παροχής υπηρεσιών. Μπορεί η συμμετοχή του Ομάν να μην καθιστούσε νόμιμο ένα καθεστώς τελών, αλλά θα έκανε πολύ δυσκολότερο να χαρακτηριστεί ως απλή κατάληψη μιας διεθνούς θαλάσσιας οδού από μία μόνο πλευρά που ενεργεί μόνη της.
Το Ομάν γνωρίζει ότι μπορεί να αποκλιμακώσει την κατάσταση διασφαλίζοντας πως αυτά τα τέλη δεν θα μετατραπούν ποτέ σε μόνιμη διευθέτηση ή σε κάτι που να μοιάζει με διόδια.
Ο Ελφαντίλ Ιμπραχίμ καταλήγει ότι το Ομάν -μαζί με το Κατάρ- προσπαθεί να βρει μια φόρμουλα η οποία θα δίνει στο Ιράν αρκετά ώστε να ισχυριστεί ότι νίκησε, στις ΗΠΑ αρκετά ώστε να αποφύγουν να παραδεχθούν ότι παραβιάστηκε κάποια από τις κόκκινες γραμμές τους, και στην παγκόσμια οικονομία και τη ναυτιλιακή βιομηχανία αρκετή εμπιστοσύνη ώστε να πιστέψουν ότι τα Στενά έχουν ανοίξει ξανά.
Έτσι, «μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η μελετημένη ασάφεια του Ομάν μοιάζει λιγότερο με υπεκφυγή και περισσότερο με τη στάση ουδετερότητας που έχει τελειοποιήσει επί δεκαετίες, μια στάση σχεδιασμένη να κρατά όλες τις πλευρές στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων» τονίζοντας, αναφέρει ο Ελφαντίλ, τονίζοντας παράλληλα πόσο λάθος κάνει η Ουάσιγκτον που καταλήγει σε εντελώς αντίθετα συμπεράσματα.
Πηγή: in.gr
