Η Σόκο Καβάτα είναι 35 ετών και είναι η δήμαρχος στην πόλη Γιαβάτα στην Ιαπωνία, η οποία είναι γνωστή για την τελετουργία του τσαγιού και τις ανθισμένες κερασιές. Όταν η Σόκο Καβάτα ανακοίνωσε ότι είναι έγκυος και προτίθεται να πάρει τη νόμιμη άδεια μητρότητας, η απόφασή της προκάλεσε μεγάλη διχογνωμία, ακόμη και συγκρούσεις. Και η ίδια διαπίστωσε ότι οι διακρίσεις λόγω φύλου δεν περιορίζονται μόνο στα γραφεία, τα εργοστάσια ή άλλους χώρους εργασίας.
Φτάνουν και αγγίζουν –ίσως περισσότερο- και την πολιτική. Ακόμη και στην Ιαπωνία, η οποία είναι από τις χώρες όπου το πρόβλημα της υπογεννητικότητας είναι πολύ μεγάλο επί δεκαετίες.
Πλεκτά καλτσάκια και… επιθέσεις
Η Σόκο Καβάτα είναι η πρώτη δήμαρχος στην Ιαπωνία που αποφάσισε ότι θα λάβει άδεια μητρότητας. Όταν ανακοίνωσε ότι είναι έγκυος στο πρώτο της παιδί, πολλοί συμπολίτες της τη συνεχάρησαν και τη έκαναν δώρα. Φυλακτά για το μωρό, πλεκτά καλτσάκια και βρεφικά είδη.
Υπήρξαν όμως και οι άλλοι. Κυρίως άνδρες, που σε μια πατριαρχική κοινωνία όπως αυτή στην Ιαπωνία οργίστηκαν με την απόφασή της. Κατηγόρησαν τη δήμαρχό τους ότι είναι ανεύθυνη και πως βάζει την προσωπική της ζωή πάνω από τους πολίτες.
Yawata is a city of 68,000 people in western Japan, known for its traditional tea culture and cherry blossoms. In May, its 35-year-old mayor Shoko Kawata announced she was pregnant and would take 16 weeks of maternity leave — making her the first sitting… https://t.co/3OahMyxweQ pic.twitter.com/vyPIXrfpWP
— Japan Daily (@Japandailydotjp) July 1, 2026
Το γεγονός έφερε στον δημόσιο διάλογο στην Ιαπωνία τα εμπόδια που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενες γυναίκες ακόμη και στον 21ο αιώνα. Και επειδή οι διακρίσεις κατά των νέων μητέρων εξακολουθούν να είναι συχνές, στην Ιαπωνία υπάρχει μια λέξη που τις περιγράφει: Παρενόχληση κατά τη μητρότητα ή matahara. Η πίεση είναι τόσο μεγάλη, ώστε ορισμένες γυναίκες αισθάνονται πίεση να αποφύγουν να λάβουν εκτεταμένη άδεια μητρότητας. Κυρίως γιατί φοβούνται πως η καριέρα τους μπορεί να υποφέρει.
Γυναίκες στην πολιτική
Σε συνέντευξη Τύπου που έδωσε στο δημαρχείο της Γιαβάτα, η Σόκο Καβάτα, επτά μηνών έγκυος, το παραδέχθηκε: «Κάπως συνειδητοποίησα για πρώτη φορά πόσες διακρίσεις εξακολουθούν να υπάρχουν». Πίσω της υπήρχαν οι φωτογραφίες των προκατόχων του θώκου. Όλοι άνδρες.
Και μπορεί η Ιαπωνία να εξέλεξε το 2025 την πρώτη γυναίκα πρωθυπουργό, Σανάε Τακαΐτσι, μια γυναίκα σε δημόσιο αξίωμα είναι σπάνιο γεγονός. Είτε στην κεντρική πολιτική είτε στην αυτοδιοίκηση. Σε σύνολο 1.740 δημοτικών αρχόντων, μόλις το 4% είναι γυναίκες.
Πάντως υπάρχουν και αυτοί που υπερασπίζονται την Σόκο Καβάτα. Κάποιοι αξιωματούχοι, ακτιβιστές και ακαδημαϊκοί, που πιστεύουν ότι με την απόφαση συμβάλλει στην αποδοχή δικαιώματος στην άδεια μητρότητας.
Mit ihrem Mutterschutz schreibt Japans Bürgermeisterin Shoko Kawata Geschichte. Doch statt Glückwünschen bekommt die 35-Jährige eine hitzige Debatte darüber, ob gewählte Politikerinnen sich eine Babypause leisten dürfen. https://t.co/QymxZryxxZ
— DER SPIEGEL (@derspiegel) July 3, 2026
Μεταξύ αυτών και η Κιόκο Μορισάβα. Είναι η δήμαρχος της πόλης Σιναγκάβα, που αποτελεί μέρος του Τόκιο. Μιλώντας στους New York Times, δήλωσε ότι είναι σημαντικό για την Ιαπωνία να έχει περισσότερες νεαρές μητέρες όπως η Σόκο Καβάτα στη δημόσια ζωή. Ειδικά δεδομένου του ραγδαία μειούμενου πληθυσμού λόγω υπογεννητικότητας.
«Πρέπει να κάνουμε περισσότερα για να υποστηρίξουμε την ανατροφή των παιδιών ως κοινωνία», δήλωσε η Κιόκο Μορισάβα. Είναι μητέρα και η ίδια. «Η λήψη άδειας δεν πρέπει να αποτελεί είδηση», τόνισε.
Σπάζοντας τις συμβάσεις
Η Σόκο Καβάτα δεν δείχνει να φοβάται τις αντιδράσεις. Είχε εργαστεί στο παρελθόν ως κοινωνική λειτουργός και πολιτική βοηθός. Έτσι, έχει συνηθίσει να αμφισβητεί τις συμβάσεις.
Το 2023, σε ηλικία 33 ετών, έγινε η πρώτη γυναίκα που εξελέγη δήμαρχος της Γιαβάτα. Αλλά και η νεότερη γυναίκα που εξελέγη ποτέ δήμαρχος στην Ιαπωνία. Διαδέχθηκε έναν 71χρονο πολιτικό, θέτοντας ως προτεραιότητα την επέκταση της ιατρικής περίθαλψης για τα παιδιά και την προώθηση του τουρισμού.
Όταν ανακάλυψε ότι ήταν έγκυος, το συζήτησε με το προσωπικό της. Τους είπε για την απόφασή της να λάβει την άδεια μητρότητας. Δύο μήνες πριν από τον τοκετό (αναμένεται στα μέσα Σεπτεμβρίου) και δύο μήνες μετά. Όρισε έναν βοηθό για να διαχειρίζεται τις καθημερινές υποθέσεις όσο λείπει. Και η ίδια θα συνεχίσει να συμμετέχει στις σημαντικές αποφάσεις.
Και όσο γινόταν σάλος στην Ιαπωνία για την απόφασή της, μίλησε στα ΜΜΕ. «Τα συστήματα μπορούν να αλλάξουν, οι άνθρωποι όχι», είπε στους δημοσιογράφους. «Δεν μπορώ να γίνω άντρας». Είπε επίσης ότι «είναι λυπηρό» να δέχεται επίθεση από τόσους ανθρώπους. Και απέχει από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
«Θα κάνει διακοπές»
Η πιο δυνατή φωνή εναντίον της Σόκο Καβάτα είναι ο Τόσιο Ταμογκάμι. Ο πρώην στρατηγός και εθνικιστής πολιτικός έγραψε σε ανάρτηση στο διαδίκτυο ότι του προκαλεί «μεγάλη δυσφορία το γεγονός ότι κάποιος σε δημόσιο αξίωμα θα κάνει τόσο μεγάλες διακοπές».
Και σε συνέντευξή του, υποστήριξε ότι οι γυναίκες που σχεδιάζουν να αποκτήσουν παιδιά ή να πάρουν άδεια μητρότητας θα πρέπει να αποφεύγουν να θέσουν υποψηφιότητα για αξιώματα.
«Σε αντίθεση με τους ανθρώπους σε συνηθισμένες δουλειές, ένας δήμαρχος είναι, ας πούμε, αναντικατάστατος», είπε. «Δεν μπορούν να λένε “Είναι δικαίωμά μου, οπότε θέτω υποψηφιότητα ανεξάρτητα”. Πιστεύω ότι θα ήταν καλύτερα αν απέφευγαν να το κάνουν».
Αλλά υπάρχουν και πολλοί άνθρωποι που υπερασπίζονται τη δήμαρχο της Γιαβάτα. Και πιστεύουν ότι η Ιαπωνία θα ωφεληθεί από περισσότερες γυναίκες στην πολιτική.
«Η Ιαπωνία πρέπει να δημιουργήσει ένα περιβάλλον στο οποίο οι άνθρωποι μπορούν να πάρουν αυτή την άδεια ως κάτι αυτονόητο», έγραψε σε κύριο άρθρο η εθνική εφημερίδα Mainichi.
Και πολλοί κάτοικοι στη Γιαβάτα δήλωσαν περήφανοι που ο δήμαρχός τους δίνει σημασία στη δημιουργία οικογένειας. Κάποιοι την έχουν ενθαρρύνει να κάνει ακόμη περισσότερα παιδιά.
Η Τοσίκο Νακαμούρα, 81 ετών, περπατούσε έξω από το δημαρχείο όταν ρωτήθηκε σχετικά. Θυμήθηκε ότι, όταν γέννησε τα δικά της παιδιά, η άδεια μητρότητας ήταν σπάνια. Και πρόσθεσε ότι η Σόκο Καβάτα βοηθά να δοθεί το παράδειγμα.
«Η Ιαπωνία έχει χαμηλό ποσοστό γεννήσεων. Επομένως η ανατροφή παιδιών ενώ ταυτόχρονα ηγείται ενός δημόσιου αξιώματος είναι δύσκολη, αλλά υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που μπορούν να βοηθήσουν», είπε. «Ελπίζω να ανασκουμπωθούν και να προσφέρουν αυτή τη βοήθεια», πρόσθεσε.
Εργασία και οικογενειακή ζωή
Η ισορροπία ανάμεσα στην εργασία και την οικογενειακή ζωή είναι ζήτημα που τίθεται –σχεδόν- παντού στον κόσμο. Η Σόκο Καβάτα, στη συνέντευξη Τύπου είπε ότι στόχος της είναι «μια κοινωνία όπου ταλαντούχα άτομα — ανεξαρτήτως φύλου — μπορούν να επιδείξουν τις ικανότητές τους σε υψηλές θέσεις. Χωρίς να χρειάζεται να θυσιάσουν την οικογενειακή τους ζωή».
Είπε επίσης ότι ελπίζει ότι θα μπορούσε να εμπνεύσει περισσότερες γυναίκες να εισέλθουν στην πολιτική. «Δεν θα είναι εύκολο, αλλά αυτό είναι κάτι που πρέπει να επιδιώξουμε», είπε. «Η χάραξη πολιτικής θα είναι καλύτερη από ποτέ».
Δεν υπάρχει νομικό πλαίσιο στην Ιαπωνία που να εγγυάται επί του παρόντος άδεια μητρότητας για τους αιρετούς αξιωματούχους. Σύμφωνα με κοινωνιολόγο του Πανεπιστημίου του Τόκιο, η απόφασή της βρίσκεται σε «γκρίζα ζώνη». Η ίδια πάντως δήλωσε στους NYT: «Οι γυναίκες δεν πρέπει να εξαναγκάζονται σε μια επιλογή είτε μεταξύ καριέρας είτε γέννησης μωρού».
Από την Άρντερν στην Καβάτα
Και σε συνέντευξη στους Japan Times, επισήμανε: «Η απόφαση να λάβω άδεια μητρότητας δεν ήταν δύσκολη, επειδή ποτέ δεν θεώρησα τον τοκετό και το δημόσιο αξίωμα ασυμβίβαστα. Απλώς ένιωσα ότι ήταν κάτι που πρέπει να γίνει αποδεκτό ως φυσιολογικό. Υπάρχουν ιατρικά στοιχεία που δείχνουν ότι ο τοκετός επιβαρύνει τον οργανισμό, επομένως ήταν λογικό να πάρω άδεια. Ένιωσα επίσης ότι ήταν σημαντικό να μην ενισχύεται η ιδέα ότι οι έγκυες γυναίκες δεν πρέπει να αφιερώνουν χρόνο για να ξεκουραστούν, ακόμη και σε μια ιδιαίτερα ορατή ηγετική θέση».
Εκτός Ιαπωνίας, η απόφαση της Τζασίντα Άρντερν να λάβει άδεια μητρότητας ενώ υπηρετούσε ως πρωθυπουργός της Νέας Ζηλανδίας αναφέρεται συχνά ως ορόσημο παράδειγμα πολιτικής ηγέτιδας που διαχειρίζεται την εγκυμοσύνη εν ενεργεία. Η Άρντερν έδειξε πώς η θεσμική υποστήριξη και οι δημόσιες στάσεις διαμορφώνουν το κατά πόσον μια τέτοια άδεια θεωρείται διαταραχή ή κανονικότητα για την πολιτική ζωή.
Πηγή: in.gr
