Ενώ ο Κιρ Στάρμερ ολοκλήρωνε τη συναισθηματικά φορτισμένη δήλωση παραίτησής του έξω από την Ντάουνινγκ Στριτ το πρωί της Δευτέρας, η διαδοχή για το κόκκινο στέμμα των Εργατικών ήταν ήδη τετελεσμένο γεγονός. Ο πρώην υπουργός Υγείας Γουές Στρίτινγκ, ο έτερος δελφίνος που θα μπορούσε να διεκδικήσει την ηγεσία, είχε ήδη έρθει σε συνεννόηση με τον Αντι Μπέρναμ, πρώην δήμαρχο του Μάντσεστερ και νεοεκλεγέντα βουλευτή, ο οποίος αποτελεί πλέον το απόλυτο φαβορί. Από εδώ και στο εξής το κεντρικό ερώτημα έγκειται στις δύσκολες αποφάσεις που θα κληθεί να λάβει σύντομα ο Μπέρναμ – ίσως και εντός του Ιουλίου.
Η πρώτη πρόκληση είναι δημοσιονομικής υφής. Και τούτο διότι το χρέος της Βρετανίας ανέρχεται σε περίπου 3 τρισεκατομμύρια στερλίνες (93,8% του ΑΕΠ) ενώ τα ετήσια τοκοχρεολύσια στοιχίζουν στη χώρα περίπου 126 δισεκατομμύρια, δηλαδή το 8% των ετήσιων δαπανών. Για να καθησυχάσει την αγορά ομολόγων που κλονίστηκε όταν πρόσφατα παραπονέθηκε ότι η Βρετανία είχε γίνει όμηρός τους, ο Μπέρναμ θα κληθεί να υποσχεθεί πως θα τηρήσει τους αυστηρούς δημοσιονομικούς κανόνες και πως δεν θα μειώσει τους φόρους εισοδήματος και τις ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων. Την ίδια στιγμή όμως φέρεται να συμβουλεύεται συμβούλους που θεωρούν τους κανόνες αυτούς ώριμους για χαλάρωση.
Πέραν της δημοσιονομικής αριθμητικής υπάρχει μια δεύτερη αντίφαση, ανάμεσα στις διάφορες υποσχέσεις και στην πραγματικότητα του βασιλείου. Πώς γίνεται ο ίδιος πολιτικός που έχει χτίσει την απήχησή του πάνω στη μάχη κατά της ανισότητας, να δηλώνει – με κάποια ωμότητα – πως δεν θα διστάσει να περικόψει τα επιδόματα πρόνοιας προκειμένου να χρηματοδοτήσει ένα δεκαετές πρόγραμμα αμυντικών εξοπλισμών και ένα ευρύτερο κύμα δημόσιων επενδύσεων και επαναβιομηχανοποίησης της χώρας; Απομένει να αποδειχθεί αν το μοντέλο του Μάντσεστερ σε εθνική κλίμακα, δηλαδή μία σειρά «δημόσιων εταιρειών» που θα δανείζονται έναντι των εσόδων τους και δήμαρχοι με μεγαλύτερες εξουσίες, θα είναι η λύση στο πρόβλημα.
Η πλέον έντονη αντίφαση σχετίζεται βέβαια με την υλοποίηση των διάφορων πολιτικών. Η Βρετανία αποτελεί ένα συγκεντρωτικό κράτος, όπου όλες οι εξουσίες απορρέουν από τον κρατικό και γραφειοκρατικό μηχανισμό του Λονδίνου. Αυτό που οι υποστηρικτές του Μπέρναμ αποκαλούν «μαντσεστερισμό» είναι λιγότερο ένα προεκλογικό μανιφέστο και περισσότερο ένα σχέδιο ανασύνταξης του βρετανικού κράτους, προχωρώντας αυτή τη φορά αντίθετα, δηλαδή από την περιφέρεια προς το κέντρο. Πρόκειται για μια πραγματικά ριζοσπαστική πρόταση – αν και κατά τι νεφελώδη – που στέκει αμήχανα δίπλα στην ανάγκη του πρωθυπουργού να χειριστεί την ίδια εκείνη συγκεντρωτική μηχανή την οποία θέλει να αποδομήσει.
Οσο για τη μετανάστευση, την εγκληματικότητα, τα προβλήματα κοινωνικής συνοχής, τις διεθνείς σχέσεις της χώρας, δηλαδή τα οξύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Μπέρναμ δεν έχει πει σχεδόν τίποτε ουσιαστικό.
Ισως όλα αυτά τα προβλήματα να είναι τόσο θεμελιώδη και το έργο ανασυγκρότησης της χώρας τόσο τιτάνιο ώστε η πλέον καθοριστική του δοκιμασία να έχει περισσότερο στοιχειώδη χαρακτήρα: πώς δηλαδή θα αφηγηθεί στη χώρα μια ξεκάθαρη και αισιόδοξη ιστορία για το τι πρεσβεύει, και πώς θα ξανασυνδεθεί με ένα εκλογικό κοινό που είχε πάψει να ακούει τους συμβατικούς πολιτικούς – μόλις το 8% των πολιτών έχει εμπιστοσύνη στα κόμματα.
Τα ερωτήματα λοιπόν που μετρούν από εδώ και πέρα δεν σχετίζονται με το αν ο Κάρολος Γ’ θα καλέσει τον Μπέρναμ σύντομα στα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ για να του αναθέσει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης. Το βλέμμα των αναλυτών στρέφεται τώρα στον πρώτο του προϋπολογισμό, στην επιλογή των κρίσιμων υπουργών, στις πρώτες συνομιλίες του με τον πρόεδρο Τραμπ και τους άλλους διεθνείς ηγέτες.
Εν τω μεταξύ, η θερμοκρασία στο Λονδίνο έχει υπερβεί τους 35 βαθμούς Κελσίου, η ομάδα της Αγγλίας τα πάει καλά στο Μουντιάλ, και η χώρα ετοιμάζεται για τον έβδομο πρωθυπουργό σε μία δεκαετία. Τελικά, η ιταλοποίηση έχει ολοκληρωθεί σε όλα τα επίπεδα.
Ο Ιωάννης Χουντής ντε Φάμπρι είναι ιστορικός των ιδεών, συγγραφέας και σύμβουλος στη Βουλή των Λόρδων
Πηγή: tanea.gr
