Υπάρχουν υποθέσεις έμφυλης βίας που συγκλονίζουν συθέμελα την κοινωνία, αποκαλύπτοντας το πιο ειδεχθές προφίλ της. Η ιστορία της Ζιζέλ Πελικό είναι μία από αυτές. Ομως δεν είναι η μόνη, όπως πλέον αποκαλύπτεται με ανατριχιαστικά αυξημένους ρυθμούς. Για περισσότερο από μία δεκαετία, αυτή η γυναίκα από τη Γαλλία ναρκωνόταν συστηματικά από τον άνθρωπο με τον οποίο μοιραζόταν τη ζωή της: τον (πρώην πια) σύζυγό της και πατέρα των τριών παιδιών της.
Εν αγνοία της, την αναισθητοποιούσε με ισχυρά υπνωτικά, αγχολυτικά και μυοχαλαρωτικά φάρμακα που έριχνε στο φαγητό και το ποτό της και καλούσε διαδικτυακά στο σπίτι τους δεκάδες άνδρες, γνωστούς και άγνωστους, για να τη βιάσουν. Ο ίδιος διατηρούσε ένα εξαιρετικά λεπτομερές ψηφιακό αρχείο και μοιραζόταν το υλικό στο Διαδίκτυο. Αποτέλεσε βασικό αποδεικτικό στοιχείο για την καταδίκη του, καθώς και άλλων 50 δραστών, στα τέλη του 2024, σε μια δίκη που με επιλογή του θύματος δεν έγινε κεκλεισμένων των θυρών.
Έτεροι βιαστές της δεν ταυτοποιήθηκαν ποτέ. «Επρεπε αυτοί να σκύψουν το κεφάλι. Οχι εγώ», γράφει σήμερα η 73χρονη Πελικό στην αυτοβιογραφία της, για την οποία επέλεξε τον τίτλο «Υμνος στη ζωή». «Η ντροπή πρέπει να αλλάξει στρατόπεδο» είναι το μότο της. Μια φράση που έγινε παγκόσμιο σύνθημα, αποτυπώνοντας μια πικρή αλήθεια, την οποία – παρά την έξαρση της έμφυλης βίας στην ψηφιακή εποχή – η σύγχρονη κοινωνία δείχνει ακόμη να δυσκολεύεται να αφομοιώσει και να παραδεχθεί.
Η υπόθεση Πελικό λειτούργησε σαν προβολέας σε ένα σκοτεινό δωμάτιο, ωθώντας πολλές άλλες γυναίκες – θύματα να μιλήσουν δημόσια και τις Αρχές να αναλάβουν δράση. Το τελευταίο διάστημα έρχονται στο φως όλο και περισσότερες αντίστοιχες φρικιαστικές υποθέσεις στη Γαλλία, στη Γερμανία, στη Σουηδία, στη Βρετανία και αλλού, όπου γυναίκες ναρκώνονταν από τους ίδιους τους συζύγους ή συντρόφους τους και βιάζονταν από τους ίδιους και άλλους άνδρες, αγνοώντας επί χρόνια τι τους συνέβαινε.
Κοινός παρονομαστής δεν ήταν μόνο η έμφυλη ενδοοικογενειακή βία. Ειδικοί, εκθέσεις και έρευνες μιλούν για έναν άκρατο, ψηφιακά ταχύτατα πια διαδιδόμενο μισογυνισμό.
Με έναυσμα την υπόθεση Πελικό άρχισε να ξετυλίγεται ένα διαδικτυακό κουβάρι, αποκαλύπτοντας ένα τρομακτικά ευρύ ψηφιακό οικοσύστημα όπου η βία κατά των γυναικών κανονικοποιείται, διδάσκεται ή ενθαρρύνεται, συχνά μέσω εγκλημάτων «χημικής υποταγής».
Σε ένα συγκλονιστικό ρεπορτάζ, το δίκτυο CNN έκανε λόγο για μια τρόπον τινά «παγκόσμια ακαδημία βιασμού». Μέσα από ομάδες και φόρουμ στο Διαδίκτυο – «σκοτεινό» και μη –, κανάλια στο Telegram και ιστοσελίδες πορνογραφικού περιεχομένου, χρήστες ανταλλάσσουν αρρωστημένες εμπειρίες και οπτικοακουστικό υλικό. Παρέχουν τεχνικές συμβουλές στη φρίκη και στην ατιμωρησία. Ζητούμενό τους: η κανονικοποίηση της έμφυλης βίας.
Ψηφιακή Λερναία Υδρα
Με περισσότερες από 80 εκατομμύρια επισκέψεις τον μήνα, ο ιστότοπος Motherless.com αποτελεί μία από αυτές τις περιπτώσεις. Πρόσφατη ανάλυση χιλιάδων βίντεο στην αρχική σελίδα του έδειξε ότι από τα πλέον δημοφιλή ήταν αυτά με ετικέτες «αιμομιξία», «βιασμός» και «ύπνος». Στην τελευταία κατηγορία, άνδρες σηκώνουν τα βλέφαρα των συντρόφων τους για να δείξουν ότι είναι αναίσθητες.
Δίνουν συμβουλές σε άλλους πώς και με ποιες ουσίες να ναρκώνουν γυναίκες – κάποιοι μάλιστα εμπορευόμενοι τις ουσίες. Παρέχουν συνδέσμους προς άλλες συναφείς πλατφόρμες και ομάδες στο Telegram, όπου το περιεχόμενο είναι πολύ πιο ωμό, με βίντεο βιασμών αναίσθητων γυναικών που μπορεί κανείς να παρακολουθήσει έναντι 20 δολαρίων. Σύμφωνα με έρευνα του ραδιοτηλεοπτικού φορέα NOS, το Motherless φιλοξενούνταν από διακομιστές στην Ολλανδία τουλάχιστον από το 2024.
Η αποκάλυψη οδήγησε τις ολλανδικές Αρχές σε άμεση παρέμβαση, με απενεργοποίηση του διαβόητου ιστοτόπου και την έναρξη έρευνας. Υπάρχουν ωστόσο αναφορές ότι επανήλθε σε λειτουργία. Δεν είναι παρά ένα από τα πολλά κεφάλια μιας ψηφιακής Λερναίας Υδρας…
Έρευνα του BBC εντόπισε δύο εκατομμύρια χρήστες διαφόρων chatrooms σε όλο τον κόσμο, μέσω των οποίων κοινοποιείται σεξουαλικού περιεχομένου υλικό εν αγνοία των θυμάτων, συμπεριλαμβανομένων εικόνων ανηλίκων. Στην Πορτογαλία αποκαλύφθηκε ένα τέτοιο κανάλι στο Telegram με περίπου 70.000 άνδρες – μέλη. Σε ένα άλλο, στη Γερμανία, περίπου 73.000 χρήστες δημοσίευαν προσωπικές φωτογραφίες συζύγων και θυγατέρων τους.
Στην Ισπανία, στο Chat de Depravados (Συνομιλία Διεστραμμένων) στο Telegram, οι 600 εγγεγραμμένοι χρήστες ανέβαζαν βίντεο σεξουαλικών επαφών με γυναίκες, χωρίς τη συγκατάθεσή τους. Αντάλλασσαν συμβουλές για το πώς να βιντεοσκοπούν κρυφά τα θύματά τους. Για να παραμένει ενεργός κάποιος στην ομάδα, έπρεπε να αναρτά σχετικό παράνομο υλικό σε καθημερινή βάση. Κατασχέθηκε όλο από τις Αρχές κατά την εξάρθρωση του δικτύου, προ έτους, με τη σύλληψη των διαχειριστών και βασικών μελών του.
Ως σύνολο, γράφει ο ισπανικός Τύπος, «ενεργούσαν σαν αγέλη». Τα θύματά τους υπολογίζονται σε χιλιάδες. Στην Ιταλία, στην κλειστή ομάδα στο Facebook με την ονομασία Mia Moglie (Η γυναίκα μου), περισσότεροι από 30.000 άνδρες αναρτούσαν φωτογραφίες από προσωπικές στιγμές γυναικών – συζύγων, συντρόφων, πρώην συντρόφων, αδελφών ή περιστασιακών γνωριμιών –, χωρίς τη συγκατάθεσή τους. Ως μέσο εκδικητικής πορνογραφίας και διαπόμπευσης, η ομάδα συνέβαλλε στην εξοικείωση με την έμφυλη βία.
Λειτουργούσε από το 2019, μέχρι που εξαρθρώθηκε πέρυσι από την ιταλική αστυνομία. Η επιχείρηση οδήγησε στην άσκηση ποινικών διώξεων και σε μια μεγάλη δημόσια συζήτηση για τον μισογυνισμό. Η τελευταία ανάρτηση στο Mia Moglie, εν τω μεταξύ, ήταν μια προαναγγελία προς τα μέλη του για τη δημιουργία μιας «νέας ιδιωτικής και πιο ασφαλούς ομάδας», συνοδεία ενός μηνύματος προς όλους τους υπόλοιπους: «Αντίο, και άντε γαμ@@@@@, ηθικολόγοι».
Μελέτες, έρευνες, στοιχεία
Αφιερώνοντας ειδικές μελέτες στη λεγόμενη κοινότητα των «incel» – όρος που στα ελληνικά αποδίδεται ως «ακούσια άγαμοι» – και στη διαδικτυακή μισογυνική ριζοσπαστικοποίηση, η Europol μιλάει για online ομάδες που λειτουργούν ως οιονεί ψηφιακές «αδελφότητες» τοξικής αρρενωπότητας, πολύ πέρα από τα όρια του σεξισμού, όπου ο φεμινισμός παρουσιάζεται ως απειλή και οι ετεροφυλόφιλοι άνδρες ως «θύματα» μιας woke κοινωνίας που ευνοεί τις χειραφετημένες γυναίκες.
Κατά το Ευρωπαϊκό Κέντρο Αντιτρομοκρατίας (ECTC), πρόκειται για ένα αφήγημα που δεν θεωρείται πλέον περιθωριακό. «Συχνά δικαιολογείται με ψευδοεπιστημονικά επιχειρήματα», παρατηρεί, δημιουργώντας μια ιδεολογική υβριδοποίηση για νομιμοποίηση της έμφυλης (και όχι μόνο) βίας. Πλέον διασταυρώνεται σε διαδικτυακά φόρουμ με ακροδεξιές ιδεολογίες και θεωρίες συνωμοσίας, ακόμη και για το Δημογραφικό.
Σύμφωνα με κοινή έρευνα της Eurostat, του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ενωσης (FRA) και του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων (EIGE), η βία κατά των γυναικών αποτελεί μαζικό κοινωνικό φαινόμενο στην Ευρώπη, παραμένει ωστόσο στο μεγαλύτερο μέρος της αόρατη και ανεπαρκώς καταγεγραμμένη. Πολλώ μάλλον όταν η ψηφιακή κακοποίηση στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης και ο διαδικτυακά εξαπλούμενος μισογυνισμός αποτελούν έναν ταχέως αυξανόμενο παράγοντα ανησυχίας.
Τα στοιχεία για την ΕΕ μιλούν από μόνα τους:
- Το 31% των γυναικών έχει υποστεί σωματική ή σεξουαλική βία στο σπίτι, στην εργασία ή σε δημόσιους χώρους.
- 1 στις 6 γυναίκες έχει υποστεί σεξουαλική βία στην ενήλικη ζωή της.
- 1 στις 5 γυναίκες έχει υποστεί σωματική ή σεξουαλική βία από τον σύντροφό της, έναν συγγενή ή άλλο μέλος του νοικοκυριού της.
- Το 50% των γυναικών που υπέστησαν βία από τον σύντροφό τους δεν το ανέφερε ποτέ σε κανέναν.
- Μόνο το 7% των γυναικών που κακοποιήθηκαν από τον σύντροφό τους το κατήγγειλε στην Αστυνομία.
- Σχεδόν 1 στις 4 γυναίκες δεν κατήγγειλε στην Αστυνομία τον βιασμό της από άτομο που δεν ήταν σύντροφός της.
Από τα λόγια στην πράξη
Ως βασικοί λόγοι μη καταγγελίας αναφέρονται ο φόβος, η ντροπή, η αυτενοχοποίηση, αλλά και η δυσπιστία προς τις Αρχές – κυρίως ότι «η Αστυνομία δεν μπορούσε να βοηθήσει». Στις δε περιπτώσεις βιασμών με αναισθητοποίηση μέσω της χορήγησης ουσιών, τα θύματα δεν θυμούνται τι συνέβη ή, ακόμη και όταν το συνειδητοποιούν, δυσκολεύονται να αποδείξουν το έγκλημα εις βάρος τους.
«Σε ολόκληρη την ΕΕ, οι γυναίκες εξακολουθούν να βιώνουν σεξουαλική βία που είναι αόρατη στον νόμο. Πολλοί δράστες ξεφεύγουν από τη Δικαιοσύνη επειδή σε αρκετά κράτη – μέλη ο βιασμός εξακολουθεί να ορίζεται μέσα από το στενό πρίσμα της άσκησης βίας, του τραυματισμού ή της σωματικής αντίστασης», τονίζει η EIGE.
Όμως «η νέα οδηγία της ΕΕ για τη βία κατά των γυναικών», προσθέτει, «προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία ευθυγράμμισης της νομοθεσίας με την πραγματικότητα που βιώνουν τα θύματα». Στη Γαλλία, η αλλαγή στον Ποινικό Κώδικα, με εισαγωγή του όρου περί συναίνεσης, ήλθε με την υπόθεση Πελικό.
Πολλά σύγχρονα προγράμματα, παράλληλα, εστιάζουν στην εκπαίδευση αγοριών και ανδρών γύρω από τη συναίνεση, τις υγιείς μορφές αρρενωπότητας – που δεν συνδέουν την ανδρική ταυτότητα με την κυριαρχία και τον έλεγχο – και την ενεργό συμμετοχή στην πρόληψη και αποτροπή της έμφυλης βίας.
Είναι συνδυαστικά όλα αυτά μαζί που θα κάνουν πράξη το αίτημα όλων των «Ζιζέλ Πελικό» αυτού του κόσμου ή όσα δεν μπόρεσαν ή δεν πρόλαβαν να πουν τα πλείστα όσα θύματα των γυναικοκτονιών. Η «ντροπή» δεν αλλάζει στρατόπεδο από μόνη της. Συμβαίνει όταν κάποιοι – και όχι μόνο τα θύματα – μιλούν και οι υπόλοιποι αποφασίζουν επιτέλους να ακούσουν και να δράσουν.
Πηγή: tanea.gr
