Με το πέρας της νατοϊκής συνόδου στην Αγκυρα, η ελληνοαμερικανίδα βουλευτής του Δημοκρατικού Κόμματος των ΗΠΑ, Ντίνα Τάιτους, μιλώντας στα «ΝΕΑ», αποτιμά τα πραγματικά κέρδη του Ερντογάν από τον Τραμπ, σκιαγραφώντας, παράλληλα, τους ενδεχόμενους κινδύνους προσεχώς και τις αναγκαίες κινήσεις για τη μη επαναφορά της Τουρκίας στο πρόγραμμα μαχητικών F-35.
Πώς αποτιμάτε τη σύνοδο του ΝΑΤΟ σε σχέση με τις αρχικές δηλώσεις Τραμπ για «δώρα» σε Ερντογάν;
Ο Τραμπ πριν πάει στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, είχε πει ότι ο Ερντογάν θα έπαιρνε «ένα μεγάλο δώρο που θα του άρεσε πολύ». Οταν έφτασε εκεί, είχαν μια συνάντηση όπου συνέχισε με αυτό το μήνυμα, αλλά δεν συμφωνήθηκε τίποτα επίσημο.
Τώρα πρέπει να βρει πώς να παρακάμψει τον υπάρχοντα νόμο αν θέλει να άρει αυτές τις κυρώσεις και να δώσει F-35 στον Ερντογάν. Αρα, πήρε μερικά από αυτά που ήθελε, αλλά δεν είναι κάτι που έχει οριστικοποιηθεί σε αυτό το σημείο.
Πόσο απλό είναι να επανέλθει η Τουρκία στα F-35, τι έχετε κάνει στο Κογκρέσο για να αποφευχθεί κάτι τέτοιο και αν υπάρχουν «όπλα» που δεν έχουν αξιοποιηθεί;
Δεν θα είναι εύκολη διαδικασία καθώς υπάρχουν νόμοι που ορίζουν ότι η Τουρκία δεν μπορεί να παραλάβει αυτά τα F-35 επειδή της έχουν επιβληθεί κυρώσεις λόγω της αγοράς ρωσικών S-400. Επομένως, θα πρέπει να δοθεί απαλλαγή και να αρθούν οι κυρώσεις. Ο CAATSA είναι νόμος. Ρώτησα για αυτό τον υπουργό Εξωτερικών ευθέως όταν ήρθε στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων. Είπε, «όχι, δεν μπορούμε να το κάνουμε.
Είναι νόμος».Εχουμε 17 υπογραφές Δημοκρατικών στην επιστολή που συνέταξα που αντιτίθεται σε αυτό. Μερικοί από τους έλληνες Ρεπουμπλικανούς δεν ήθελαν να συνυπογράψουν επειδή δεν θέλουν να θυμώσουν τον πρόεδρο. Αλλά εξακολουθούν να θέλουν να εκφράσουν αντίθεση στην πώληση των F-35. Οταν επιστρέψω την άλλη εβδομάδα, θα συνεχίσουμε να «χτίζουμε» υποστήριξη. Η οποία αυξάνεται, κάτι που είναι καλό. Βλέπετε την Αρμενία, το Ισραήλ, μερικές χώρες του ΝΑΤΟ να ενώνονται με την Ελλάδα και την Κύπρο ενάντια σε αυτή την κίνηση της Τουρκίας.
Σύμφωνα με την «Χουριγιέτ» η Τουρκία θα μπορούσε να πουλήσει τους S-400 σε άλλη χώρα ώστε να αποκτήσει F-35. Είναι αυτό δυνατό;
Αυτή είναι μια από αυτές τις «παρακαμπτήριες» λύσεις που έλεγα και για τις οποίες πρέπει να είμαστε προσεκτικοί. Τεχνικά θα μπορούσαν να πουν, «δεν είμαστε συνδεδεμένοι με τη Ρωσία. Τα ξεφορτωθήκαμε. Τα δώσαμε», ας πούμε, «στο Πακιστάν, και τώρα πληρούμε τις προϋποθέσεις για τα F-35». Και πάλι, αυτό απαιτεί πολλές διαπραγματεύσεις, πολλές διαφορετικές παραμέτρους. Και να βρεθεί ένας εταίρος πρόθυμος να το κάνει αυτό μαζί σου.
Ποια διαδικασία θα πρέπει να ακολουθηθεί προκειμένου η Τουρκία να πάρει F-35;
Θα χρειαστεί η ηγεσία να συμφωνήσει σε μια άρση των κυρώσεων. Γι’ αυτό έγραψα αυτή την επιστολή στην ηγεσία λέγοντας να μην το κάνουν αυτό. Τώρα ισχύει ο νόμος από την πλευρά της Βουλής. Εάν ο πρόεδρος αποφασίσει να το αγνοήσει αυτό και απλώς να προχωρήσει με τις πωλήσεις, τότε θα πρέπει να λάβουμε κάποια πιο δραστικά μέτρα και να δούμε ποια μπορεί να είναι αυτά.
Για να φτάσει ο Τραμπ να δηλώσει πως δεν έχει αποφασίσει ακόμα για τα F-35, έπαιξε ρόλο η στάση Κογκρέσου, Ισραήλ και Ελλάδας;
Είναι ο ρόλος της αντιπολίτευσης του Κογκρέσου, που αυξάνεται και είναι διακομματικός, το γεγονός ότι οι εκλογές πλησιάζουν σύντομα και η διασπορά αυτών των χωρών εδώ στις ΗΠΑ ασκεί πίεση στα μέλη του Κογκρέσου και στον πρόεδρο. Νομίζω ότι το ακούει αυτό. Και, επίσης, τώρα που έχει το πρόβλημα του πολέμου στο Ιράν, η εκεχειρία έχει τελειώσει, πρέπει να το αντιμετωπίσει πριν μπορέσει να προχωρήσει στην αντιμετώπιση της Τουρκίας. Ολοι αυτοί οι παράγοντες το έχουν κάπως καθυστερήσει λίγο. Και, απλά, δεν μπορείς να εμπιστευτείς αυτόν τον πρόεδρο. Από τη μια στιγμή στην άλλη, αλλάζει γνώμη για αυτό που θεωρεί καλή ιδέα.
Υπάρχει κάτι από όσα έγιναν στη σύνοδο ΝΑΤΟ σε σχέση με ελληνοτουρκικά και σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας που σας ανησύχησε περισσότερο;
H Τουρκία ασκεί πολύ επιθετικά πιέσεις στα μέλη του Κογκρέσου για να εξασφαλίσει την υποστήριξή τους, και θέλω η Ελλάδα να κάνει το ίδιο. Νομίζω ότι οι Ελληνες πρέπει να τηλεφωνούν στα μέλη των οικογενειών τους στις ΗΠΑ, να τα ενθαρρύνουν να τηλεφωνούν στα δικά τους μέλη του Κογκρέσου και απλώς να έχουν μια ισχυρή φωνή αντίθεσης σε αυτό, γιατί αυτό είναι που χρειάζεται.
Θεωρείτε αξιόπιστη δικλίδα ασφαλείας το να πιέσει η Ελλάδα να ισχύσει ο όρος να μην μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα F-35 εναντίον χώρας συμμάχου;
Είναι σημαντικό. Αν φτάσει το σημείο όπου θα αποκτήσουν τα F-35, πρέπει να τους θέσετε όρους.Θα μπορούσατε να θέσετε αυτόν τον όρο, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα τηρηθεί. Είναι καλύτερο απλώς να μην αποκτηθούν τα F-35 εξαρχής.
Τι πιστεύετε ότι θα συμβεί τελικά;
Είμαι αισιόδοξη. Νιώθω ότι η αντίθεση σε αυτό θα συνεχίσει να αυξάνεται. Και αν μπορέσουμε να διατηρήσουμε αυτή τη δυναμική κατά τη διάρκεια των εκλογών, ίσως η Βουλή των Αντιπροσώπων γίνει δημοκρατική, πιθανώς ακόμη και η Γερουσία, και μπορούμε να βάλουμε ένα πιο δημοκρατικό όριο σε ορισμένα από τα πράγματα που θέλει να κάνει ο πρόεδρος Τραμπ. Και αυτό θα ήταν σε αυτήν τη λίστα.
Πηγή: tanea.gr
