Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες φαίνεται να απομακρύνονται μετά από δεκαετίες στενής συνεργασίας, καθώς σχεδόν τρεις στους τέσσερις πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δηλώνουν ότι η Ένωση πρέπει «να πάρει το δικό της δρόμο».
Η ήπειρος επανεξετάζει τη θέση της στο διεθνές σκηνικό, με μια σαφή πλειονότητα Ευρωπαίων να μην θεωρεί πλέον τις ΗΠΑ αξιόπιστο εταίρο. Η τάση αυτή αναδεικνύει μια νέα φάση στρατηγικής αυτονομίας για την ΕΕ.
Ενάμισι χρόνο μετά την έναρξη της προεδρίας Τραμπ, το ποσοστό όσων βλέπουν τις Ηνωμένες Πολιτείες ως τον πιο πολύτιμο σύμμαχο της Ευρώπης έχει μειωθεί κατά 20 ποσοστιαίες μονάδες. Την ίδια στιγμή, η Κίνα δεν καταφέρνει να ενισχύσει τη θέση της ως εναλλακτικός εταίρος, οδηγώντας τους Ευρωπαίους σε αναπροσαρμογή των συμμαχιών τους εντός της Δύσης.
Μια ήπειρος σε αναζήτηση στρατηγικής αυτονομίας
Σύμφωνα με νέα μελέτη του Ιδρύματος Μπέρτελσμαν (Bertelsmann Stiftung), η Ευρώπη κινείται προς μια στρατηγική επανεκκίνηση. Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε από τον Σεπτέμβριο 2024 έως τον Μάρτιο 2026, δείχνει ότι το 73% των πολιτών της ΕΕ πιστεύει πως η Ένωση πρέπει να χαράξει ανεξάρτητη πορεία, έναντι 63% το 2024. Η μεταβολή αυτή είναι διαγενεακή, με ιδιαίτερη αύξηση μεταξύ των μεγαλύτερων ηλικιών.
Η προεδρία Τραμπ έχει αφήσει βαθιά σημάδια στις διατλαντικές σχέσεις. Το 58% των Ευρωπαίων δηλώνει ότι δεν θεωρεί πλέον την Ουάσινγκτον αξιόπιστο εταίρο, ενώ μόλις το 31% εξακολουθεί να βλέπει τις ΗΠΑ ως τον σημαντικότερο σύμμαχο της Ευρώπης. Η πόλωση στην αμερικανική πολιτική σκηνή και η ένταση στο διεθνές περιβάλλον ενισχύουν την επιθυμία για μεγαλύτερη αυτάρκεια της Ευρώπης.
Αποστασιοποίηση χωρίς στροφή προς το Πεκίνο
Η αναζήτηση ανεξαρτησίας δεν σημαίνει προσέγγιση με την Κίνα, η οποία εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό. Οι Ευρωπαίοι στηρίζουν τον περιορισμό των εξαρτήσεων, ακόμη και με οικονομικό κόστος. Αντί γι’ αυτό, προσαρμόζουν τις συνεργασίες τους εντός του υπάρχοντος συστήματος συμμαχιών, με το Ηνωμένο Βασίλειο και τον Καναδά να ενισχύουν τη θέση τους ως στρατηγικοί εταίροι.
Η υποστήριξη προς το ΝΑΤΟ παραμένει υψηλή, με το 63% να το θεωρεί ακρογωνιαίο λίθο της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Αυτό δείχνει ότι η Ευρώπη δεν εγκαταλείπει το διατλαντικό πλαίσιο, αλλά επιδιώκει να αναδιαμορφώσει τους όρους συμμετοχής της σε αυτό.
Το μήνυμα των Ευρωπαίων πολιτών
Ο Φλοριάν Κόμερ, ειδικός στα ευρωπαϊκά ζητήματα στρατηγικής στο Ίδρυμα Μπέρτελσμαν, επισημαίνει: «Το μήνυμα πριν από τη φετινή Ημέρα της Ευρώπης είναι αδιαμφισβήτητο: οι Ευρωπαίοι θέλουν να αποκτήσουν περισσότερη ανεξαρτησία έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών. Η εμπιστοσύνη έχει διαβρωθεί, η θέση της Αμερικής ως κεντρικού εταίρου της Ευρώπης έχει καταπέσει.
Η σύμπραξη μπορεί να επισκευασθεί, όμως τα δεδομένα μας σηματοδοτούν ένα βαθύτερο, δομικό ρήγμα στις διατλαντικές σχέσεις. Οι Ευρωπαίοι πολίτες ζητούν μεγαλύτερη ανεξαρτησία, κυρίως στην εξωτερική πολιτική και την πολιτική της ασφάλειας. Οι διαμορφωτές της πολιτικής χρειάζεται να μεταφράσουν το αίτημα αυτό σε λεπτομερείς πολιτικές και σε πραγματική επένδυση στις δυνατότητες της ίδιας της Ευρώπης».
Από την πλευρά του, ο Μπράντον Μπορν, ειδικός στις διατλαντικές σχέσεις στο Ίδρυμα Μπέρτελσμαν, τονίζει: «Στο πλαίσιο αυτό, η οικοδόμηση μιας ισχυρότερης και με μεγαλύτερη αυτάρκεια Ευρώπης πηγαίνει χέρι-χέρι με την επέκταση των συμπράξεών της ώστε να εξασφαλίσει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και στρατηγική σταθερότητα».
Πηγή: tanea.gr
