ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ: 00.35
Η Fitch διατήρησε την Ελλάδα στην πιστοληπτική βαθμίδα "ΒΒΒ" την Παρασκευή το βράδυ, με τον αμερικανικό οίκο αξιολόγησης να επιβεβαιώνει τις σταθερές προοπτικές (outlook) της χώρας.
H αξιολόγηση του αμερικανικού οίκου βασίζεται στα επίπεδα του κατά κεφαλήν εισοδήματος που υπερβαίνουν τον μέσο όρο των κρατών με αξιολόγηση "BBB" και στους δείκτες διακυβέρνησης που βρίσκονται ελαφρώς πάνω από τον μέσο όρο, καθώς και στο αξιόπιστο πλαίσιο πολιτικής που ενισχύεται από τη συμμετοχή στην ΕΕ και στην ευρωζώνη. Η δημοσιονομική και μακροοικονομική προσαρμογή έχει επιταχυνθεί τα τελευταία χρόνια, αναφέρει η Fitch, ενισχύοντας τα θεμελιώδη μεγέθη και την αξιοπιστία της πολιτικής που ασκείται στη χώρα. Αυτά τα πλεονεκτήματα αντισταθμίζονται από τις συνέπειες της κρίσης του δημόσιου χρέους, ιδίως το πολύ υψηλό αλλά σταθερά μειούμενο βάρος του δημόσιου χρέους, τη σημαντική απώλεια οικονομικής παραγωγής, τις επίμονες εξωτερικές ανισορροπίες και τις ενδεχόμενες υποχρεώσεις του τραπεζικού τομέα.
Ανθεκτική οικονομική ανάπτυξη
Η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας παρέμεινε σταθερή σε επίπεδα ελαφρώς άνω του 2% την περίοδο 2023-2025, παρά τις διάφορες γεωπολιτικές και εμπορικές αναταράξεις. Ο οίκος προβλέπει ελαφρώς χαμηλότερη ανάπτυξη το 2026, κυρίως λόγω των αρνητικών επιπτώσεων από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, αλλά η οικονομία θα επωφεληθεί από το τελευταίο έτος των επενδύσεων μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης. Μεσοπρόθεσμα, η Fitch αναμένει σταδιακή σύγκλιση των εισοδημάτων με τα ομόλογα της ευρωζώνης, με βάση εκτιμώμενο ρυθμό δυνητικής ανάπτυξης 2%. Η εγχώρια ζήτηση θα παραμείνει ο βασικός μοχλός ανάπτυξης, υποστηριζόμενη από τη σταδιακή βελτίωση των ισολογισμών των νοικοκυριών, τη σταθερή αύξηση της απασχόλησης και τις υψηλότερες επενδύσεις.
Σημαντικό δημοσιονομικό πλέονασμα
Η Ελλάδα κατέγραψε δημοσιονομικά πλεονάσματα το 2024 και το 2025, μια εξαιρετική δημοσιονομική επίδοση σε σύγκριση με κράτη με την ίδια πιστοληπτική αξιολόγηση και μέλη της ευρωζώνης. Το τρέχον μέσο έλλειμμα για τα κράτη με αξιολόγηση "BBB" ανέρχεται στο 3,1% του ΑΕΠ, ενώ το συνολικό έλλειμμα της ευρωζώνης ήταν 2,9% του ΑΕΠ το 2025. Η ισχυρή δημοσιονομική επίδοση υποστηρίχθηκε από διαρθρωτικά υψηλότερα έσοδα, λόγω της μεγαλύτερης είσπραξης φόρων, και του αυστηρού ελέγχου των δαπανών. Η Fitch "βλέπει" μικρότερο δημοσιονομικό πλεόνασμα το 2026, λόγω δημοσιονομικής χαλάρωσης, συμπεριλαμβανομένων προσωρινών και κυρίως στοχευμένων μέτρων ενεργειακής αποζημίωσης. Ωστόσο, δεν αναμένει η ελληνική κυβέρνηση να εφαρμόσει προεκλογικά μεγάλη δημοσιονομική χαλάρωση, παρά το μεγάλο δημοσιονομικό περιθώριο.
Αξιόπιστο δημοσιονομικό πλαίσιο
Τα πρόσφατα δημοσιονομικά αποτελέσματα και το σχέδιο για τον προϋπολογισμό του 2026 τονίζουν τη σταθερή δέσμευση της κυβέρνησης για δημοσιονομική σύνεση. Ο οίκος θεωρεί ότι η δέσμευση αυτή είναι εξαιρετικά αξιόπιστη, όπως έχει αποδειχθεί από το ισχυρό ιστορικό επιδόσεων κατά τη μετα-πανδημική περίοδο και υποστηρίζεται από την ευρεία κοινωνική συναίνεση γύρω από τις ορθές δημοσιονομικές πολιτικές. Τον Ιούλιο του 2025, το κοινοβούλιο ενέκρινε με μεγάλη πλειοψηφία έναν εγχώριο δημοσιονομικό κανόνα που απαιτεί ισοσκελισμένο πρωτογενές ισοζύγιο.
Σταθερή μείωση του χρέους
Η Fitch αναφέρει ότι ο λόγος δημόσιου χρέος προς ΑΕΠ μειώθηκε κατά σχεδόν 20 ποσοστιαίες μονάδες το 2024 και το 2025, φτάνοντας στο 146% του ΑΕΠ, χάρη στην ανθεκτική οικονομική ανάπτυξη και τα πλεονάσματα του προϋπολογισμού. Ωστόσο, το ποσοστό αυτό εξακολουθεί να είναι 2,5 φορές υψηλότερο από τον μέσο όρο των χωρών με αξιολόγηση "BBB", που ανέρχεται στο 58%. Ο οίκος αναμένει ότι το χρέος θα συνεχίσει να μειώνεται ραγδαία μεσοπρόθεσμα, πλησιάζοντας το 120% έως το 2030 στο βασικό του σενάριο, υποστηριζόμενο από σταθερή ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ και σημαντικά πρωτογενή πλεονάσματα μετά το 2027. Τα ταμειακά αποθεματικά παραμένουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, επιτρέποντας την πρόωρη αποπληρωμή ομολόγων και καλύπτοντας τις λήξεις των επόμενων τριών ετών.
Χαμηλοί χρηματοοικονομικοί κίνδυνοι
Το ευνοϊκό προφίλ χρέους της Ελλάδας, σημειώνει ο οίκος, με μεγάλο μέσο χρόνο λήξης στα 19 έτη και ευνοϊκά επιτόκια, καθώς και τα πολύ υψηλά ταμειακά διαθέσιμα, μειώνουν σημαντικά τους κινδύνους της αγοράς και λειτουργούν ως "μαξιλάρι" έναντι πιθανών διαταραχών από τη μεταβλητότητα στις αγορές ομολόγων. Η διαφορά μεταξύ ρυθμού ανάπτυξης και επιτοκίου είναι ευνοϊκή, με το έμμεσο επιτόκιο επί του αποθέματος χρέους να κυμαίνεται στο 1,5% περίπου, πολύ χαμηλότερα από την εκτιμώμενη ονομαστική πορεία αύξησης του ΑΕΠ, κοντά στο 4%.
Ευρύ και επίμονο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών
Το μεγάλο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγώ μειώθηκε το 2025, αλλά οι υψηλές τιμές της ενέργειας θα οδηγήσουν σε διεύρυνσή του φέτος. Το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών κυμαίνεται περίπου στο 6% του ΑΕΠ από το 2023, είναι σημαντικά υψηλότερο από τον τρέχοντα μέσο όρο της κατηγορίας "BBB" που βρίσκεται στο 0,2%. Δομικά, το χαμηλό ποσοστό αποταμίευσης είναι ο κύριος λόγος για το σημαντικό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, τονίζεται, ενώ οι επενδύσεις που βασίζονται σε εισαγωγές αναμένεται να εντείνουν την πίεση μεσοπρόθεσμα. "Η συμμετοχή στην Ευρωζώνη μετριάζει τους εξωτερικούς κινδύνους χρηματοδότησης και δεν αναμένουμε καμία διαταραχή στις εξωτερικές ροές κεφαλαίων" αναφέρει ωστόσο ο οίκος.
Ενδυναμωμένος ο τραπεζικός τομέας
Η Fitch αναβάθμισε τις αξιολογήσεις των συστημικών τραπεζών σε επενδυτική βαθμίδα κατά τη διάρκεια του 2025, αντανακλώντας τις βελτιώσεις στο λειτουργικό περιβάλλον της Ελλάδας και στα πιστωτικά προφίλ των τραπεζών, συμπεριλαμβανομένου ενός μακροχρόνιου ιστορικού υγιούς δημιουργίας κερδών, της ολοκλήρωσης του μεγαλύτερου μέρους της εξυγίανσης της ποιότητας ενεργητικού, των ενισχυμένων κεφαλαιακών θέσεων και της σταθερής χρηματοδότησης με βάση τις καταθέσεις. Η Fitch αναμένει ότι ο τραπεζικός τομέας θα επωφεληθεί από την ανθεκτική οικονομική ανάπτυξη, τη διαρκή ανάπτυξη των επιχειρήσεων και τη σταδιακή ανάκαμψη στον τομέα της λιανικής τραπεζικής.
Σύνδεση τραπεζών-κράτους
Ένα διαχρονικό ζήτημα είναι η ιδιαίτερα στενή σύνδεση μεταξύ του κράτους και των τραπεζών λόγω του μεγάλου ποσοστού των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων (DTC) στα κεφάλαια των τραπεζών (41% των κεφαλαίων κοινών μετοχών της Κατηγορίας 1 — Common Equity Tier 1). Οι DTC συνεχίζουν να συνιστούν μια ενδεχόμενη υποχρέωση για το κράτος, κάτι που δεν υφίσταται σε κανένα άλλο κράτος μέλος της ευρωζώνης, παρά τα πρόσφατα σχέδια των τραπεζών να επιταχύνουν την αποσβέση των DTC, κάτι που θα συμβάλει στην ομαλοποίηση των κεφαλαιακών τους δομών. Επιπλέον, οι δημόσιες εγγυήσεις επί των senior tranches του προγράμματος Ηρακλής, το οποίο αποσκοπεί στην επιτάχυνση της μείωσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων στο τραπεζικό σύστημα, ανέρχονταν σε περίπου 18 δισ. ευρώ ή 8% του ΑΕΠ στο τέλος του 2025.
ESG – Διακυβέρνηση
Η Ελλάδα έχει βαθμολογίες ESG Relevance Score "5[+]" στους τομείς της πολιτικής σταθερότητας και των δικαιωμάτων, καθώς και του κράτους δικαίου, της ποιότητας των θεσμών και του ρυθμιστικού πλαισίου και του ελέγχου της διαφθοράς. Οι βαθμολογίες αυτές αντανακλούν τη μεγάλη βαρύτητα που έχουν οι Δείκτες Διακυβέρνησης της Παγκόσμιας Τράπεζας (WBGI) στο μοντέλο αξιολόγησης SRM της Fitch. Η Ελλάδα κατέχει μέση θέση στην κατάταξη WBGI με 61,6, γεγονός που αντανακλά το πρόσφατο ιστορικό ομαλών πολιτικών μεταβάσεων, ένα μέτριο επίπεδο δικαιωμάτων συμμετοχής στην πολιτική διαδικασία, μέτρια θεσμική ικανότητα, εδραιωμένο κράτος δικαίου και μέτριο επίπεδο διαφθοράς.
Παράγοντες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αρνητική αξιολόγηση/υποβάθμιση
- Δημόσια οικονομικά: Αδυναμία διατήρησης του λόγου χρέους γενικής κυβέρνησης προς ΑΕΠ σε πτωτική τροχιά, για παράδειγμα λόγω διαρθρωτικής δημοσιονομικής χαλάρωσης ή υλοποίησης σημαντικών ενδεχόμενων υποχρεώσεων.
- Μακροοικονομικά/Εξωτερικά: Μια αρνητική διαταραχή που θα επηρεάσει το μεσοπρόθεσμο αναπτυξιακό δυναμικό της Ελλάδας ή θα επιδεινώσει τις εξωτερικές ανισορροπίες.
Παράγοντες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε θετική αξιολόγηση/αναβάθμιση
- Δημόσια Οικονομικά: Περαιτέρω σημαντική μείωση του λόγου χρέους της γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα, λόγω σημαντικών πρωτογενών πλεονασμάτων και συνεχιζόμενης ανθεκτικής ανάπτυξης.
- Μακροοικονομικό Περιβάλλον: Βελτίωση της μεσοπρόθεσμης αναπτυξιακής δυναμικής και των επιδόσεων, για παράδειγμα, λόγω υψηλότερων επενδύσεων ή εφαρμογής διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.
Πηγή: capital.gr
