Σχεδόν 6 δισεκατομμύρια μικροδέματα αξίας έως 150 ευρώ εισέρχονται κάθε χρόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών τρίτων χωρών. Για χρόνια, τα προϊόντα αυτά απολάμβαναν ειδική τελωνειακή μεταχείριση που δεν ίσχυε για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Από την 1η Ιουλίου 2026, αυτό αλλάζει. Το καθεστώς αυτό που τα τελευταία χρόνια λειτουργούσε ως ανταγωνιστικό πλεονέκτημα εις βάρος των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, καταργείται οριστικά. Τα παραπάνω επισημαίνονται σε ανακοίνωση της ΕΣΕΕ σχετικά με τον νέο κανονισμό της ΕΕ, με βάση των οποίο τίθεται σε εφαρμογή το νέο τελωνειακό καθεστώς και κάθε εξ αποστάσεως πώληση από τρίτη χώρα αξίας έως 150 ευρώ υπόκειται πλέον σε τελωνειακή επιβάρυνση 3 ευρώ και αντιμετωπίζεται ως κανονική τελωνειακή εισαγωγή.
Τι αλλάζει στην πράξη
Εκτελωνισμός στο σημείο που αγοράζει ο καταναλωτής. Για αποστολές εκτός του ειδικού καθεστώτος IOSS, αρμόδιο τελωνείο καθίσταται πλέον εκείνο του κράτους μέλους όπου βρίσκεται ο τελικός καταναλωτής. Δηλαδή, όταν ένα προϊόν προορίζεται για Έλληνα καταναλωτή, οι ελληνικές αρχές αποκτούν μεγαλύτερη δυνατότητα να γνωρίζουν, να ελέγχουν και να εποπτεύουν τη διακίνησή του.
Τέλος στα τεχνάσματα κατάτμησης αποστολών. Οι τελωνειακές αρχές αποκτούν ρητή αρμοδιότητα να διερευνούν αν μια φαινομενικά ενιαία αποστολή αντιστοιχεί στην πραγματικότητα σε πλήθος επιμέρους παραγγελιών προς διαφορετικούς καταναλωτές και να επιβάλλουν τον δασμό σε κάθε μεμονωμένη πώληση. Η ρύθμιση αυτή δεν είναι αυθαίρετη: στηρίζεται σε απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου (C-7/08) που έχει κρίνει ότι σε ομαδικές αποστολές κάθε επιμέρους συναλλαγή πρέπει να εξετάζεται χωριστά. Η νέα νομοθεσία μετατρέπει αυτή την αρχή σε δεσμευτική τελωνειακή πρακτική.
Αναβάθμιση των τελωνειακών συστημάτων. Καταργούνται οι κωδικοί απαλλαγής χαμηλής αξίας, εισάγονται νέοι κωδικοί για τον δασμό των 3 ευρώ και δημιουργούνται οι τεχνικές υποδομές για αυτοματοποιημένη αναγνώριση και επεξεργασία των αποστολών αυτών από όλες τις εθνικές τελωνειακές αρχές.
Προστασία του καταναλωτή και ενίσχυση του ρόλου των κρατών-μελών. Η μεταρρύθμιση δεν αφορά μόνο τον ανταγωνισμό και τα δημόσια έσοδα. Το νέο πλαίσιο ενισχύει σημαντικά τη δυνατότητα κρατών μελών να γνωρίζουν ποια προϊόντα εισέρχονται στις εθνικές τους αγορές, να διενεργούν στοχευμένους ελέγχους και να προστατεύουν αποτελεσματικότερα τους καταναλωτές από προϊόντα που δεν συμμορφώνονται με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.
Οπως επισημαίνει η ΕΣΕΕ, η μεταρρύθμιση αυτή αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο για το ευρωπαϊκό εμπόριο και δικαιώνει τη συστηματική συνεργασία της ΕΣΕΕ με την EuroCommerce να αναδείξουν τις στρεβλώσεις που δημιουργούσε το προηγούμενο καθεστώς, οι οποίες υπονόμευαν τη βιωσιμότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, τα δημόσια έσοδα και την ασφάλεια των καταναλωτών.
Καθοριστική υπήρξε και η μελέτη της ΕΣΕΕ για την επίδραση των ασιατικών πλατφορμών στο εμπόριο και στα δημοσιονομικά των κρατών μελών, η οποία συνέβαλε ουσιαστικά στην τεκμηρίωση της ανάγκης μεταρρύθμισης του υφιστάμενου πλαισίου και αποτέλεσε σημείο αναφοράς για αντίστοιχες πρωτοβουλίες σε άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γεγονός που αποδεικνύει ότι όταν οι θέσεις του εμπορίου στηρίζονται με τεκμηριωμένα στοιχεία και ρεαλιστικές προτάσεις, μπορούν να οδηγήσουν σε ουσιαστικές ευρωπαϊκές πολιτικές.
Μήνυμα Καφούνη
Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, δήλωσε σχετικά: «Η σημερινή απόφαση ενισχύει την προστασία των καταναλωτών, δίνει στα κράτη-μέλη περισσότερες δυνατότητες ελέγχου των προϊόντων που εισέρχονται στις αγορές τους και περιορίζει ένα καθεστώς που δημιούργησε σοβαρές στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό. Ωστόσο, η επιτυχία της μεταρρύθμισης δεν θα κριθεί μόνο από την επιβολή νέων κανόνων αλλά και από το πού θα καταλήξει τελικά το κόστος τους. Στην Ελλάδα της διαρκούς κρίσης, οι εμπορικές επιχειρήσεις κλήθηκαν πολλές φορές να απορροφήσουν αυξήσεις στο ενεργειακό κόστος, στις μεταφορές και στις προμήθειες, προκειμένου να προστατεύσουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και να συγκρατήσουν τις τιμές, ιδιαίτερα στα διαρκή καταναλωτικά αγαθά. Γι’ αυτό και το επόμενο βήμα είναι εξίσου σημαντικό με το σημερινό, να διασφαλιστεί ότι η εφαρμογή του νέου πλαισίου θα ενισχύσει τον θεμιτό ανταγωνισμό χωρίς να μεταφέρει δυσανάλογα το βάρος στον τελικό καταναλωτή».
Πηγή: Οικονομικός Ταχυδρόμος
