Οι έμμεσες συνομιλίες για την εφαρμογή του «μνημονίου κατανόησης» ΗΠΑ – Ιράν συνυπάρχουν με τις απειλές για νέες επιθέσεις «αν χρειαστεί» από τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς η αντιπαράθεση για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, παραμένει.
Όπως μεταδίδεται, οι μεσολαβητές από το Κατάρ και το Πακιστάν ολοκλήρωσαν ξεχωριστές συναντήσεις με τις αντιπροσωπείες των δύο πλευρών στη Ντόχα. Οι έμμεσες συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν έπειτα από ημέρες αμοιβαίων στρατιωτικών πληγμάτων μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, στο πλαίσιο της διαμάχης για τα Στενά.
Στις συνομιλίες συμμετείχαν ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ, και ο γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ. Αντίθετα, οι κορυφαίοι Ιρανοί διαπραγματευτές –ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί και ο πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ– δεν έδωσαν το παρών. Το Ιράν εκπροσωπήθηκε από τον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, ο οποίος ηγείται της τεχνικής διαπραγματευτικής ομάδας της χώρας.
Πυρηνικά και δεσμευμένα κεφάλαια στο επίκεντρο
Το Κατάρ χαιρέτισε την «θετική πρόοδο» των συνομιλιών και ανακοίνωσε ότι ο επόμενος γύρος θα πραγματοποιηθεί μετά τις τελετές κηδείας του πρώην Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος, σκοτώθηκε σε αμερικανοϊσραηλινό πλήγμα την πρώτη ημέρα του πολέμου.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων ανέφεραν ότι στην ατζέντα βρέθηκαν επίσης το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τα δεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια στο εξωτερικό και η σύγκρουση στον Λίβανο, μεταδίδει το Al Jazeera.
Ο Γκαριμπαμπαντί δήλωσε στα ιρανικά μέσα ενημέρωσης ότι πραγματοποιήθηκαν δύο συναντήσεις. Η πρώτη αφορούσε, όπως είπε, τις «παραβιάσεις των υποχρεώσεων των Ηνωμένων Πολιτειών», με τις δύο πλευρές να συμφωνούν στη δημιουργία ενός διαύλου επικοινωνίας για την επίλυση των διαφορών τους. Η δεύτερη συνάντηση επικεντρώθηκε στην αποδέσμευση 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τα δεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια.
Οι ΗΠΑ δεν έχουν εγκαταλείψει τα σχέδια για στρατιωτική κλιμάκωση
Οι συνομιλίες βασίζονται στην προσωρινή συμφωνία 14 σημείων, που υπογράφηκε τον περασμένο μήνα με στόχο να τερματίσει τον πόλεμο που ξεκίνησε με τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν τον Φεβρουάριο, να επαναλειτουργήσουν τα Στενά του Ορμούζ και να ανοίξει έναν κύκλο διαπραγματεύσεων διάρκειας 60 ημερών για την επίτευξη μόνιμης ειρηνευτικής συμφωνίας. Ωστόσο, ΗΠΑ και Ιράν έχουν διαφωνήσει δημοσίως ως προς την ερμηνεία του μνημονίου γεγονός που οδήγησε στη στρατιωτική έντασης της προηγούμενης εβδομάδας
Ο Βανς δήλωσε ότι δεν μπορεί να εγγυηθεί πως η Ουάσιγκτον δεν θα επανέλθει σε πλήρους κλίμακας στρατιωτικές επιχειρήσεις πριν από τη λήξη της προθεσμίας τον επόμενο μήνα, όμως επισήμανε ότι προς το παρόν ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει δώσει εντολή στους αξιωματούχους να επιδιώξουν συμφωνία.
«Δεν μπορώ να δεσμευτώ για τίποτα, γιατί προφανώς αυτό εξαρτάται από το τι θα επιλέξουν τελικά να κάνουν οι Ιρανοί», δήλωσε σε δημοσιογράφους κατά την επίσκεψή του στη Βιρτζίνια Μπιτς της Βιρτζίνια. «Αυτό που μπορώ να δεσμευτώ είναι ότι ο πρόεδρος δεν πρόκειται να στείλει ξανά τις ένοπλες δυνάμεις μας στη μάχη, εκτός αν είναι αναγκαίο και υπάρχει σαφώς καθορισμένος σκοπός.»
Στη Ντόχα, οι τεχνικές συνομιλίες επικεντρώθηκαν στις εμπορικές θαλάσσιες μεταφορές μέσω του Ορμούζ και, στη συνέχεια, θα επεκτείνονταν στις πυρηνικές δυνατότητες του Ιράν, δήλωσε ο Βανς, προσθέτοντας: «Είναι ακόμη πολύ νωρίς, αλλά οι συνομιλίες εξελίσσονται καλά.»
Σύμφωνα με δύο υψηλόβαθμες ιρανικές πηγές, η Τεχεράνη επιδιώκει να εξασφαλίσει διεθνή αναγνώριση του ελέγχου της επί της στρατηγικής θαλάσσιας οδού μεταφοράς πετρελαίου, καθώς και του δικαιώματός της να επιβάλλει τέλη στα πλοία που εισέρχονται ή εξέρχονται από τον Περσικό Κόλπο, ακόμη και με χρήση βίας εάν χρειαστεί, αναφέρει το Reuters.
Η ναυσιπλοΐα στα Στενά έχει επανεκκινήσει εν μέρει. Πριν από τον πόλεμο, μέσω του Ορμούζ διακινούνταν περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει δηλώσει ότι κορυφαία προτεραιότητά του είναι η απομάκρυνση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, ανέφερε την Τετάρτη στους δημοσιογράφους ότι «η αποπυρηνικοποίηση του Ιράν προχωρά καλά», χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο επιστροφής σε έναν ολοκληρωτικό πόλεμο με το Ιράν, απάντησε: «Νομίζω ότι έχουν κάνει μεγάλη πρόοδο. Τους χτυπήσαμε πολύ σκληρά την περασμένη εβδομάδα. Νομίζω ότι τώρα είναι εντάξει».
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν «ζώνη πολεμικών» επιχειρήσεων για τη ναυτιλία
Πάντως για τις ναυτιλιακές οργανώσεις τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ως «Περιοχή Πολεμικών Επιχειρήσεων» (Warlike Operations Area) έως τις 9 Ιουλίου.
Σε κοινή ανακοίνωσή τους, η ITF –συνδικαλιστική οργάνωση εργαζομένων στις μεταφορές– και η JNG, η οποία εκπροσωπεί τους εργοδότες της ναυτιλιακής βιομηχανίας, ανέφεραν ότι θα διατηρηθεί η διπλή αμοιβή για τους ναυτικούς που εργάζονται στην περιοχή και υπηρετούν σε πλοία που καλύπτονται από τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας του International Bargaining Forum.
«Η απόφαση αυτή αναγνωρίζει τον συνεχιζόμενο και σημαντικό κίνδυνο για την ανθρώπινη ζωή, καθώς και τη ραγδαία μεταβαλλόμενη κατάσταση στην περιοχή», αναφέρεται στην ανακοίνωση.
Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) του ΟΗΕ είχε ανακοινώσει στα τέλη Ιουνίου ότι περίπου 11.000 ναυτικοί παρέμεναν εγκλωβισμένοι σε περίπου 600 εμπορικά πλοία στο Στενά του Ορμούζ. Περίπου 2.500 ναυτικοί και 115 πλοία είχαν απομακρυνθεί μέσα σε τρεις ημέρες, προτού οι επιθέσεις εναντίον πλοίων στην περιοχή αναγκάσουν τις αρχές να διακόψουν την επιχείρηση εκκένωσης.
«Το Ορμούζ βρίσκεται υπό τον έλεγχο του Ιράν και όχι της CENTCOM»
Στο μεταξύ, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, απέρριψε τον περιφερειακό διάλογο που πραγματοποιήθηκε στο Μπαχρέιν υπό την ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών όπου συμμετέχοντες από 12 χώρες συζήτησαν για τα Στενά του Ορμούζ.
Σε ανάρτησή του, υποστήριξε ότι «το Ορμούζ βρίσκεται υπό τον έλεγχο του Ιράν και όχι της CENTCOM», προσθέτοντας ότι «μια στρατιωτική σύνοδος στο Μπαχρέιν δεν μπορεί να θεσπίσει νομική τάξη και ασφάλεια στον Περσικό Κόλπο». Τόνισε επίσης ότι «η ασφάλεια της περιοχής θα διασφαλιστεί μέσω του τερματισμού των παρεμβάσεων και της αποχώρησης των ΗΠΑ από την περιοχή, του σεβασμού της κυριαρχίας των κρατών και της αποδοχής των νέων γεωπολιτικών πραγματικοτήτων, όχι υπό την αμερικανική στρατιωτική ομπρέλα».
هرمز زیر فرمان ایران تعریف می شود نه سنتکام. نشست نظامی در بحرین نمیتواند برای خلیج فارس نظم حقوقی و امنیت بسازد. امنیت منطقه با پایان مداخله و خروج آمریکا از منطقه، احترام به حاکمیت کشورها و پذیرش واقعیتهای جدید ژئوپلیتیک تأمین میشود نه زیر چتر نظامی آمریکا. pic.twitter.com/82riYKtyJO
— Gharibabadi (@Gharibabadi) July 2, 2026
Πηγή: in.gr
