Στον απόηχο της κρίσιμης Συνόδου του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, η Αθήνα επιχειρεί ήδη μια ψύχραιμη αποτίμηση των όσων ειπώθηκαν και των όσων αποφασίσθηκαν εκεί, με φόντο κυρίως το τρίγωνο Ελλάδας – ΗΠΑ – Τουρκίας, δίνοντας έμφαση στη μεγάλη εικόνα που αφορά το μέλλον της διατλαντικής σχέσης και τη συνειδητοποίηση πως η Ευρώπη πρέπει να στηριχθεί στις δικές της δυνάμεις σε ό,τι αφορά την άμυνα και την ασφάλεια.
Πάνω σε αυτούς τους άξονες, τον τόνο έδωσε χθες από νωρίς ο Νίκος Δένδιας, εκπέμποντας τη θέση της ελληνικής πλευράς, σε ό,τι αφορά την πώληση F-35 στην Τουρκία. Σύμφωνα με την οποία ναι μεν η Ελλάδα δεν θα κρίνει τι κάνουν οι ΗΠΑ και με ποιον, εντούτοις, θα εκφράσουν την ανησυχία τους σχετικά με το κατά πόσο είναι στο συμφέρον των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ η απόδοση εξοπλιστικού προγράμματος χωρίς την κάλυψη ότι αυτό δεν θα χρησιμοποιηθεί εναντίον άλλου κράτους-μέλους.
Ρίχνοντας φως στο εν λόγω ζήτημα, ανώτατες διπλωματικές πηγές χθες εξηγούσαν πως η Αθήνα θεωρεί εύλογο το να υπάρξει, σε μια τέτοια περίπτωση, σαφής όρος που θα αποκλείει τη δυνατότητα επίθεσης σε χώρα-σύμμαχο, σημειώνοντας πως υπάρχει τρόπος και ασφαλιστική δικλίδα να τεθεί η συγκεκριμένη προϋπόθεση αναστρέψιμα.
Υπερτονίζοντας πως σε ό,τι αφορά το ζήτημα των F-35, πρόκειται για μια συζήτηση φουτουριστική καθώς πρόκειται για σύνθετο ζήτημα που περνά από πολλαπλά στάδια και σίγουρα μέσω Κογκρέσου, οι ίδιες πηγές διαβεβαίωναν πως οι ανησυχίες της Ελλάδας έχουν μεταφερθεί ήδη και θα συνεχίσουν να μεταφέρονται.
Για την ελληνική κυβέρνηση, αυτό που αξιολογείται επί του παρόντος ως πολύ σημαντικό είναι πως με το πέρας της Συνόδου δεν υπήρξε κάτι το απτό, όπως θα ήταν μια σαφής απόφαση των ΗΠΑ για επαναφορά της Τουρκίας στο πρόγραμμα μαχητικών F-35, αλλά ούτε και κάποια απόφαση σχετική με το μέλλον των δύο χωρών. Το μόνο που καταγράφει η ανάλυση της Αθήνας σε ό,τι αφορά τις σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας μετά τη νατοϊκή σύνοδο στην Αγκυρα είναι πως αποτυπώθηκε η καλή συνεργασία των δύο χωρών και η καλή σχέση των δύο ηγετών.
Τα σενάρια για δύο νατοϊκά στρατηγεία στην Τουρκία
Στο πλαίσιο της αποτίμησης της επόμενης ημέρας, η ελληνική πλευρά χρειάστηκε, μεταξύ άλλων, να διασαφηνίσει και το τι πραγματικά ισχύει σε σχέση με τα όσα κυκλοφόρησαν προτού καν πέσει η αυλαία της Συνόδου στην Αγκυρα σχετικά με τη δήθεν απόφαση-συμφωνία για δύο νατοϊκά στρατηγεία επί τουρκικού εδάφους.
Όπως κατηγορηματικά διαβεβαίωναν επ’ αυτού χθες ανώτατες διπλωματικές πηγές, μια τέτοια συζήτηση δεν υπήρξε ούτε στην ατζέντα της Συνόδου, ούτε στις αποφάσεις, ούτε και σε κανένα άλλο επίπεδο.
Το μόνο ρεαλιστικό στοιχείο στην εν λόγω υπόθεση είναι πως, με φόντο την κατάσταση στη Μέση Ανατολή και τη διαχείριση που έχει κληθεί να κάνει εξ αυτής της νέας πραγματικότητας το ΝΑΤΟ, έχει συζητηθεί ορισμένα από τα «εθνικά στρατηγεία» σε περιπτώσεις τέτοιου είδους κρίσεων να δύνανται να είναι «διφυούς φύσης», λειτουργώντας ως στρατηγεία εθνικά αλλά και ως νατοϊκά. Πρόταση που έχει πέσει στο τραπέζι τόσο από την Τουρκία όσο και από την Ελλάδα, για περισσότερα του ενός τέτοιων σημείων εντός της ελληνικής επικράτειας.
Αναγκαίος όρος για το SAFE η άρση του casus belli
Στο κομμάτι που αφορά αμιγώς την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική άμυνας και ασφάλειας, αυτό που εκπέμπεται κατά τα πρώτα 24ωρα μετά τη νατοϊκή σύνοδο είναι πως για την Ελλάδα, όσο υφίσταται τυπικά η απειλή πολέμου, δεν εκκινεί η συζήτηση για οποιαδήποτε συμμετοχή της Τουρκίας στη συλλογική άμυνα της Ευρώπης.
«Δεν αποτελούμε απειλή για κανέναν που δεν αποτελεί απειλή για εμάς», απάντησε χθες το τουρκικό υπουργείο Αμυνας λίγες ώρες μετά το δεύτερο αίτημα του Κυριάκου Μητσοτάκη (εντός Αγκυρας) για άρση του casus belli, με ελληνικές διπλωματικές πηγές να επισημαίνουν πως σε ό,τι αφορά τη δυνατότητα συμμετοχής της Τουρκίας στον SAFE, η άρση του casus belli είναι «αναγκαίος όρος αλλά όχι επαρκής».
Mόνη διαφορά η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ
Όσο μακριά, ωστόσο, τοποθετεί χρονικά η Αθήνα το ζήτημα επαναφοράς της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35, τόσο απίθανη αντίστοιχα θεωρεί την άμεση εκκίνηση μιας συζήτησης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας για τη μία διαφορά που αναγνωρίζει η Ελλάδα, την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.
Παρά το δημόσιο κάλεσμα του τούρκου προέδρου για συζήτηση γύρω από το Αιγαίο και παρά την, κατά κοινή ομολογία, λειτουργική σχέση που έχει αναπτυχθεί επί «ήρεμων νερών» μεταξύ των δύο πλευρών, ο Γιώργος Γεραπετρίτης τόνισε χθες πως δεν έχει διαπιστωθεί συμφωνία για το εύρος της συζήτησης, με την τουρκική πλευρά να εμμένει στη θέση της για «αλληλένδετα προβλήματα» σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
Και ενώ ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας δήλωνε χθες αισιόδοξος για μελλοντική ελληνοτουρκική συμφωνία για θαλάσσιες ζώνες ως αναγκαία συνθήκη για μια βιώσιμη ευημερία στην περιοχή, θέμα χρόνου είναι ο ορισμός της ημερομηνίας του τρίτου γύρου τεχνικών συνομιλιών Αθήνας – Τρίπολης (Λιβύης) για την οριοθέτηση ΑΟΖ, που διεξάγεται προσεχώς στην ελληνική πρωτεύουσα. Για τις οποίες συνομιλίες, η Ελλάδα εκφράζει βάσιμη ελπίδα πως θα ευοδωθούν.
Πηγή: tanea.gr
