Οι εκλογές στην Ουγγαρία είναι ένα μάθημα για τους απανταχού λαϊκιστές. Ο Βίκτορ Όρμπαν θα έχανε, από τη στιγμή που έπαψε πια να μαγεύει τα πλήθη. Και αυτό δεν έχει να κάνει με την ιδεολογία. Η ήττα του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία έπειτα από 16 χρόνια στην εξουσία ήταν
Οι εκλογές στην Ουγγαρία είναι ένα μάθημα για τους απανταχού λαϊκιστές. Ο Βίκτορ Όρμπαν θα έχανε, από τη στιγμή που έπαψε πια να μαγεύει τα πλήθη. Και αυτό δεν έχει να κάνει με την ιδεολογία.
Η ήττα του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία έπειτα από 16 χρόνια στην εξουσία ήταν ιδιαίτερα επώδυνη για τον ίδιο. Αλλά αναμφισβήτητη. Ο αντίπαλός του, σάρκα από τη σάρκα του κόμματός του, κατόρθωσε μέσα σε δύο χρόνια να κερδίσει τον αδιαμφισβήτητο λαϊκιστή ηγέτη της χώρας. Αλλά και αγαπημένο των απανταχού ακροδεξιών στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ.
Ο Βίκτορ Όρμπαν, όπως επισημαίνουν οι New York Times, υπήρξε ο πολιτικός μάγος της Ευρώπης. Είχε μια παράξενη διορατικότητα στις επιθυμίες και τους φόβους του λαού στην Ουγγαρία. Και μεγάλη ικανότητα να κατευθύνει τις πολιτικές τάσεις.
Αλλά έπειτα από τέσσερις κερδοφόρες εκλογικές αναμετρήσεις, φάνηκε ότι είχε χάσει το μαγικό του άγγιγμα. Ο νικητής Πέτερ Μαγιάρ και το κόμμα του Tisza έχουν υποσχεθεί αλλαγή καθεστώτος. Αλλά, σύμφωνα με τους ΝΥΤ, δεν είναι ακριβώς έτσι.
Τι άλλαξε
Αυτό που πραγματικά άλλαξε ήταν ότι ο Βίκτορ Όρμπαν δεν μπόρεσε να ξαναγράψει έναν βασικό κανόνα της πολιτικής, ιδιαίτερα για τους λαϊκιστές. Πρέπει να είσαι δημοφιλής για να κερδίσεις τις εκλογές.
REUTERS/Yves Herman/File Photo
Πίσω από το εκλογικό αποτέλεσμα της Κυριακής δεν υπάρχει ούτε ιδεολογικός σεισμός ούτε στροφή των Ούγγρων προς τα αριστερά. Οι ψηφοφόροι ανέτρεψαν τον κάποτε ισχυρό Βίκτορ Όρμπαν. Διότι τον έβλεπαν να επηρεάζεται από τους κόλακες και να κάνει πολιτική βασισμένος στον μηχανισμό της προπαγάνδας.
Μιλώντας στους ΝΥΤ, ο Ίμρε Κάρακς, βετεράνος δημοσιογράφος, έκανε έναν εντυπωσιακό παραλληλισμό: Η πτώση του καθεστώτος Όρμπαν μοιάζει τόσο ξαφνική και καταστροφική όσο η κατάρρευση του κομμουνισμού το 1989.
Και τα δύο αυτά γεγονότα φάνηκαν αναπόφευκτα σε ανθρώπους που τολμούσαν να πιστέψουν, πρόσθεσε.
Ο Πέτερ Μαγιάρ συμμερίζεται πολλές από τις απόψεις του Βίκτορ Όρμπαν σε θέματα όπως η μετανάστευση. Αλλά έχει λιγότερο εριστικό, λιγότερο διχαστικό ύφος. Και υπόσχεται μια ανθρώπινη Ουγγαρία σε ειρήνη με τον εαυτό της και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Έτσι, το κόμμα του Tisza κέρδισε 138 έδρες στο Κοινοβούλιο, περισσότερες από τα δύο τρίτα του συνόλου. Αυτή η νίκη ήταν σίγουρα ένα χαστούκι στον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς,που πήγε στη Βουδαπέστη να τον στηρίξει. Αλλά και στην ευρωπαϊκή ακροδεξιά, όπως οι Βίλντερς, Λεπέν κ.λπ. που συμμετείχαν στην προεκλογική εκστρατεία της υπέρ του Βίκτορ Όρμπαν.
Έπαψε να είναι δημοφιλής
Τελικά, ο Βίκτορ Όρμπαν έπαθε κάτι που παθαίνουν κάποια στιγμή και άλλοι λαϊκιστές ηγέτες. Έπαψε να είναι δημοφιλής. Διότι αγνόησαν μια πραγματικότητα. Ότι οι πολίτες πρέπει να νιώθουν ότι αυτό που βλέπουν στην οθόνη της τηλεόρασης πρέπει να συμφωνεί με αυτό που έχουν στο ψυγείο τους.
Ο Πέτερ Μαγιάρ βασίστηκε ακριβώς σε αυτό. Για χρόνια, ο Βίκτορ Όρμπαν δεν έχει δώσει καμία προσοχή στα προβλήματα που επηρεάζουν τους Ούγγρους. Δεν τον έχουμε ακούσει ποτέ να μιλάει για θέματα υγειονομικής περίθαλψης, εκπαίδευσης ή κόστους ζωής, είπε.
Ο νικητής των εκλογών στην Ουγγαρία, Πέτερ Μαγιάρ / REUTERS/Marton Monus
Αντίθετα, ο ακροδεξιός απερχόμενος πρωθυπουργός πόνταρε τα πάντα στην προπαγάνδα. Χρησιμοποιώντας τα φιλικά προς το κόμμα του Fidesz ΜΜΕ, δυσφήμισε τους αντιπάλους του. Αυτά παρουσίασαν τον Πέτερ Μαγιάρ ως απατεώνα, ως μαριονέτα της Ουκρανία. Αλλά και ως μανιακό του σεξ και κακοποιητικό σύζυγο. Επίσης, ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, παρουσιάστηκε ως η υπαρξιακή απειλή για την Ουγγαρία, που θα την έσερνε στον πόλεμο, αν κέρδιζε ο Μαγιάρ.
Επίσης, μετά τη σαρωτική νίκη του το 2022, ο Βίκτορ Όρμπαν είχε υποσχεθεί μια χρυσή εποχή για την οικονομία. Αλλά, εξαιτίας και της εκτεταμένης διαφθοράς, η χώρα βυθίστηκε σε ύφεση. Στη συνέχεια ανέκαμψε λίγο, αλλά έχει την πιο αργή ανάπτυξη στην περιοχή. Η ανεργία βρίσκεται σε υψηλό 10ετίας.
Είναι η οικονομία, ηλίθιε
Όπως επισήμανε ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στην Ουγγαρία, Ντέιβιντ Πρέσμαν, το χάσμα μεταξύ της τηλεόρασης και του ψυγείου έγινε αγεφύρωτο. Και η η προπαγάνδα δεν μπορεί να κάνει πολλά όταν ο πολίτης δεν μπορεί να λάβει ιατρική περίθαλψη σε νοσοκομείο, αλλά γνωρίζει ότι ο πρωθυπουργός του έχει εξωτικά ζώα να περιφέρονται σε ένα μεγαλοπρεπές κτήμα στην εξοχή.
Το γεγονός ότι ο Βίκτορ Όρμπαν έδινε ελάχιστη προσοχή στις οικονομικές αγωνίες των Ούγγρων ήταν κάτι που επισήμαιναν και ορισμένοι που τον συμπαθούσαν. Σε προεκλογική συζήτηση που διοργάνωσε το Ινστιτούτο του Δούναβη, ένα από τα πολλά χρηματοδοτούμενα από την κυβέρνηση think tanks που έχουν συσταθεί για να επαινούν τον Όρμπαν, το αίσθημα της επερχόμενης ήττας ήταν διάχυτο.
Ο Τζον Φαντ, αρθρογράφος του National Review, εξήγησε ότι ο Βίκτορ Όρμπαν κέρδισε το 2022, υποδαυλίζοντας φόβους ότι η Ουγγαρία θα εμπλακεί στον πόλεμο της Ουκρανίας. Αλλά, όπως είπε, δεν είναι αυτό για το οποίο θα ψηφίσουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Θα ψηφίσουν για το αν η ζωή τους θα βελτιωθεί. Και ο μέσος Ούγγρος έχει μείνει στην ίδια κατάσταση.
Είναι αλήθεια, ότι στις Βρυξέλλες ο Βίκτορ Όρμπαν δεν είχε πολλές συμπάθειες. Αλλά πλέον είχε χάσει και τη συμπάθεια των πολιτών της χώρας του. Ακόμη και οι υποστηρικτές του κουράστηκαν να ζουν με τον φόβο του πολέμου στην Ουκρανία. Απογοητεύθηκαν από τη διαφθορά. Η Ουγγαρία είναι στη χειρότερη θέση στην ΕΕ, σύμφωνα με τη Διεθνή Διαφάνεια.
REUTERS/Bernadett Szabo
Για πολλούς ψηφοφόρους, το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του Πέτερ Μαγιάρ ήταν ότι δεν ήταν ο Όρμπαν. Όχι όσα έλεγε για την υγεία, την παιδεία, ή την ΕΕ.
Μαγυάρου δεν ήταν οι πολιτικές του για την εκπαίδευση, την υγειονομική περίθαλψη ή την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις οποίες δεν ανέλυσε ποτέ λεπτομερώς, αλλά ότι δεν ήταν ο κ. Όρμπαν.
Ο Βίκτορ Όρμπαν και μια στιγμή Τσαουσέσκου
Σύμφωνα με τους ΝΥΤ, έζησε και ένα περιστατικό που κάποιοι ονόμασαν στιγμή Τσαουσέσκου. Τον Δεκέμβριο του 1989, ο Ρουμάνος δικτάτορας Νικολάε Τσαουσέσκου συνειδητοποίησε με δυσπιστία ότι το συγκεντρωμένο πλήθος είχε πάει να τον αποδοκιμάσει.
Έτσι, στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, φιλικά προς την αντιπολίτευση ΜΜΕ δημοσίευσαν φωτογραφίες και βίντεο του Όρμπαν να δείχνει έκπληκτος. Και μετά πολύ θυμωμένος. Ήταν γιατί άνθρωποι άρχισαν να τον αποδοκιμάζουν σε συγκέντρωση στην πόλη Γκιόρ.
Βέβαια, ο Βίκτορ Όρμπαν δεν ήταν δικτάτορας. Ωστόσο υπονόμευσε τους δημοκρατικούς κανόνες.
Κατά τη διάρκεια των 16 ετών εξουσίας του, εξάλειψε ελέγχους και ισορροπίες, διόρισε στο δικαστικό σύστημα και στις κατ όνομα ανεξάρτητες υπηρεσίες πιστούς του Fidesz. Επίσης, ανέλαβε τον έλεγχο των περισσότερων ειδησεογραφικών πρακτορείων.
Και το 2014, έδωσε σε αυτή την κατασκευή ένα όνομα: μια ανελεύθερη δημοκρατία. Αυτό το μοντέλο επιδίωκε να εξαγάγει και σε άλλες χώρες. Αλλά όπως επισήμανε σε ανάλυσή του το Ινστιτούτο Cato, η Ουγγαρία του Όρμπαν απέχει από το να είναι μοντέλο. Είναι μια προειδοποίηση για το τι προκύπτει από μια αχαλίνωτη εκτελεστική εξουσία με ισχυρή κεντρική εξουσία, καπιταλισμό παρέας και συστηματική διάλυση του κράτους δικαίου.
Σύμφωνα με τον Ίμρε Κάρακς, ο Πέτερ Μαγιάρ, μέχρι το 2024 ήταν μέρος αυτού του συστήματος. Και οι απόψεις του δεν απείχαν και τόσο πολύ από τους κυρίαρχους αξιωματούχους του Fidesz. Αυτό ήταν και ο ίδιος μόλις πριν από δύο χρόνια.
Αλλά κέρδισε γιατί αριστεροί και οι φιλελεύθεροι κατάπιαν τις αμφιβολίες τους για χάρη του κοινού σκοπού. Να ξεφορτωθούν τον Βίκτορ Όρμπαν, επισήμανε.
Πηγή: in.gr
