Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν αυξανόμενο κίνδυνο από την εξάπλωση συνθετικών οπιοειδών και άλλων ναρκωτικών ουσιών, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Υπηρεσίας Ναρκωτικών της ΕΕ. Παρότι οι θάνατοι από υπερβολική δόση παραμένουν λιγότεροι σε σύγκριση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι ειδικοί προειδοποιούν για ένα επερχόμενο «τσουνάμι» νέων ψυχοδραστικών ουσιών που απειλούν τη δημόσια υγεία.
Το 2025 καταγράφηκαν τουλάχιστον 50 νέες ψυχοδραστικές ουσίες στην Ευρώπη, σύμφωνα με τα στοιχεία του οργανισμού με έδρα τη Λισαβόνα, ο οποίος ανέλυσε δεδομένα από τις 27 χώρες της ΕΕ, τη Νορβηγία και την Τουρκία. Οι ειδικοί κάνουν λόγο για συνεχή αύξηση της ποικιλίας και της διαθεσιμότητας των επικίνδυνων ουσιών.
Η έκθεση υπογραμμίζει τον αυξανόμενο κίνδυνο που προέρχεται από τα νιταζένια, συνθετικά οπιοειδή έως και 250 φορές ισχυρότερα από την ηρωίνη. Ακόμη και ελάχιστη ποσότητα, όσο λίγοι κόκκοι άμμου, μπορεί να αποδειχθεί θανατηφόρα, προκαλώντας καταστολή της αναπνευστικής και καρδιακής λειτουργίας.
Αύξηση των περιστατικών υπερβολικής δόσης
Τα νιταζένια χρησιμοποιούνται συχνά για τη νόθευση της ηρωΐνης, αλλά έχουν εντοπιστεί και σε αγχολυτικά χάπια της μαύρης αγοράς, καθώς και σε κοκαΐνη και κεταμίνη. Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι ουσίες αυτές συνδέονται με 195 θανάτους στην Αγγλία και την Ουαλία το 2024, αριθμό σχεδόν τετραπλάσιο σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Η φαιντανύλη, ένα άλλο εξαιρετικά ισχυρό οπιοειδές, ευθύνεται για περισσότερους από 100 θανάτους στη Βουλγαρία την περίοδο 2024-25. Τα περιστατικά υπερβολικής δόσης εξαπλώνονται από τη Σόφια σε άλλες πόλεις, ενώ, σύμφωνα με την έκθεση, το 2024 η φαιντανύλη ανιχνεύτηκε και στη Θεσσαλονίκη.
Στην Ελλάδα, σημαντική ανησυχία προκαλεί η αύξηση των κρουσμάτων HIV που συνδέονται με ενδοφλέβια χρήση ναρκωτικών. Οι αναφορές ξεπερνούν τις πέντε ανά εκατομμύριο κατοίκων και αντιστοιχούν πλέον σε πάνω από 10% των νέων μολύνσεων, γεγονός που αναδεικνύει ένα αυξανόμενο κοινωνικό πρόβλημα.
Αλλαγές στα δίκτυα λαθρεμπορίου και αύξηση της κάνναβης
Η έκθεση προειδοποιεί για αλλαγές στις διαδρομές του λαθρεμπορίου, καθώς η κοκαΐνη εισάγεται πλέον μέσω μικρότερων λιμένων με χαμηλότερα μέτρα ασφάλειας. Παράλληλα, μεγάλες ποσότητες κάνναβης φτάνουν στην Ευρώπη από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά, όπου η αποποινικοποίηση έχει οδηγήσει σε υπερπαραγωγή.
Το 2024, οι χώρες της ΕΕ ανέφεραν περίπου ένα εκατομμύριο κατασχέσεις ναρκωτικών, με την κάνναβη να αντιστοιχεί στο 68% του συνόλου. Η παράνομη αγορά κάνναβης στην Ευρώπη εκτιμάται ότι έχει ετήσιο τζίρο περίπου 12 δισ. δολάρια, σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης.
Η κάνναβη παραμένει το πιο διαδεδομένο ναρκωτικό, με 24,9 εκατομμύρια άτομα ηλικίας 15-64 ετών να δηλώνουν χρήση τον τελευταίο χρόνο. Η χρήση drone και ταχυπλόων από τους διακινητές δυσχεραίνει τις επιχειρήσεις των αρχών, καθιστώντας την αντιμετώπιση του φαινομένου πιο περίπλοκη.
Η κοκαΐνη παραμένει το δεύτερο πιο διαδεδομένο ναρκωτικό, με 4,3 εκατομμύρια άτομα ηλικίας 15-64 ετών να δηλώνουν χρήση κατά το προηγούμενο έτος. Συνολικά, το 2024 αναφέρθηκαν στην ΕΕ 7.600 θάνατοι από υπερβολική δόση, με τη θνησιμότητα να φτάνει τους 25 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκων.
Πηγή: tanea.gr
