Την άρση για 60 ημέρες των κυρώσεων εις βάρος του Ιράν αρχής γενομένης από τη Δευτέρα αποφάσισαν οι Ηνωμένες Πολιτείες, έπειτα από τις πρώτες συνομιλίες στο πλαίσιο της υπό διαμόρφωση ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, την ώρα που στο μέτωπο του Λιβάνου επικρατεί ηρεμία μετά τις συγκρούσεις που είχαν οδηγήσει την Τεχεράνη να ανακοινώσει το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
Έπειτα από ένα ταραχώδες σαββατοκύριακο, κατά το οποίο η νεοπαγής ειρηνευτική συμφωνία φάνηκε να τίθεται σε κίνδυνο – μεταξύ άλλων λόγω των απειλών του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να αρχίσει ξανά τον πόλεμο εάν το Ιράν επέμενε στο κλείσιμο του Ορμούζ – η ναυτιλιακή κίνηση στην περιοχή άρχισε να αποκαθίσταται και οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν εκ νέου.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι οι συνομιλίες του με Ιρανούς αξιωματούχους στην Ελβετία δημιούργησαν ισχυρή βάση για μια τελική ειρηνευτική συμφωνία, αν και η Τεχεράνη αρνήθηκε ότι ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Οι δύο πλευρές, που επιδιώκουν να ενισχύσουν τη συμφωνία-πλαίσιο που υπέγραψαν την προηγούμενη εβδομάδα, συμφώνησαν σε έναν οδικό χάρτη για μόνιμη συμφωνία εντός 60 ημερών, σύμφωνα με τους μεσολαβητές Πακιστάν και Κατάρ. Παράλληλα, συμφώνησαν σε μηχανισμό για τον τερματισμό των συγκρούσεων στον Λίβανο και στη δημιουργία γραμμής επικοινωνίας για την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ.
Η άρση κυρώσεων και η οικονομική διάσταση
Στο πλαίσιο των πρώτων βημάτων της συμφωνίας, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε αναστολή κυρώσεων έως τις 21 Αυγούστου, επιτρέποντας στο Ιράν να πουλά πετρέλαιο και συναφή προϊόντα και να λαμβάνει πληρωμές για αυτά.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι το Ιράν θα επιτρέψει την είσοδο επιθεωρητών για να διασφαλιστεί ότι τηρεί τις δεσμεύσεις του, σχόλιο που απηχεί όσα είπε νωρίτερα ο αντιπρόεδρός του, ο οποίος διατηρεί αισιόδοξη στάση μετά τη υπογραφεί του μνημονίου κατανόησης.
Ο Τζέι Ντι Βανς τόνισε επίσης πως η Τεχεράνη συμφώνησε επίσης να θεσπίσει μηχανισμούς για τη διαχείριση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων και εκεχειριών. «Θέσαμε μια πολύ καλή βάση για μια επιτυχημένη τελική συμφωνία», δήλωσε στους δημοσιογράφους.
Ωστόσο, ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών Εσμαήλ Μπαγκαεΐ τόνισε ότι δεν έχουν συζητηθεί ακόμη ζητήματα σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα. Το Ιράν έχει περιορίσει τις επιθεωρήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας μετά τις αεροπορικές επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ και τις έχει αναστείλει πλήρως από τον Φεβρουάριο, δηλώνοντας ότι το πρόγραμμά του είναι ειρηνικό.
Η διπλωματική κινητικότητα
Ο Βανς υποβάθμισε τις εντάσεις του σαββατοκύριακου, που προκλήθηκαν από την κλιμάκωση των συγκρούσεων στον Λίβανο, την εκ νέου δήλωση του Ιράν ότι έκλεισε τα Στενά και την οργισμένη αντίδραση του Τραμπ. «Υπήρξαν κάποιες απειλές, λίγη γκρίνια, αλλά τελικά οι συνομιλίες συνεχίστηκαν και σημειώσαμε μεγάλη πρόοδο», είπε χαρακτηριστικά.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί ανέφερε ότι η Τεχεράνη εξασφάλισε απαλλαγές για εξαγωγές πετρελαίου και πετροχημικών, την απελευθέρωση παγωμένων κεφαλαίων και την έναρξη σχεδίου ανοικοδόμησης. Ο Βανς πρόσθεσε ότι ο απεσταλμένος του Λευκού Οίκου και γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ Τζάρεντ Κούσνερ πρότεινε μηχανισμό ελέγχου των ιρανικών κονδυλίων από ΗΠΑ και Κατάρ, με τη χρηματοδότηση να διατίθεται για αγορές αμερικανικών αγροτικών προϊόντων.
Πτώση στις τιμές του πετρελαίου και αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή
Οι τεχνικές συνομιλίες θα συνεχιστούν καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας. Η προσωρινή ειρηνευτική συμφωνία προβλέπει τον τερματισμό όλων των εχθροπραξιών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στον Λίβανο, όπου το Ισραήλ εισέβαλε τον Μάρτιο μετά από επιθέσεις της Χεζμπολάχ.
Αν και το Ισραήλ δεν συμμετέχει στη συμφωνία και δηλώνει ότι δεν θα αποσύρει τα στρατεύματά του, συμφώνησε σε νέα εκεχειρία την Παρασκευή. Οι συγκρούσεις μειώθηκαν αισθητά, με Λιβανέζους αξιωματούχους να αναφέρουν ότι η κατάσταση έχει ηρεμήσει από το βράδυ του Σαββάτου.
Ο Χασάν Ουάσνι, διευθυντής νοσοκομείου στη Ναμπατίγια, δήλωσε ότι είναι οι πρώτες δύο πλήρεις ημέρες ηρεμίας από την έναρξη του πολέμου. «Παρακολουθώ την κατάσταση καθημερινά, και αυτό είναι το μεγαλύτερο διάστημα που έχει κρατήσει εκεχειρία», είπε στο Reuters.
Περισσότερο από ένα εκατομμύριο Λιβανέζοι έχουν εκτοπιστεί, ενώ πολλοί διστάζουν ακόμη να επιστρέψουν στα σπίτια τους. Στην πόλη Κεναρίτ, τέσσερις γυναίκες που σκοτώθηκαν σε ισραηλινές επιθέσεις ενταφιάστηκαν με σημαίες της Χεζμπολάχ, ενώ ο ισραηλινός στρατός ήρε περιορισμούς ασφαλείας σε οκτώ κοινότητες κοντά στα σύνορα.
Ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν συζήτησε τηλεφωνικά με τον Βανς, τον πρωθυπουργό του Κατάρ και τον Κούσνερ για τη διατήρηση της εκεχειρίας και την αποτροπή νέας ισραηλινής κλιμάκωσης. Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτσογκ δήλωσε ότι δεν αντιτίθεται σε μια διπλωματική λύση, αρκεί να διασφαλιστεί πως το Ιράν δεν θα χρησιμοποιήσει τα κεφάλαια που λαμβάνει για στρατιωτικούς σκοπούς ή για τη στήριξη περιφερειακών συμμάχων.
Πηγή: tanea.gr
