Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο εξέφρασε εκ νέου την αντίθεση της Ουάσιγκτον στην επιβολή από το Ιράν τελών διέλευσης στο στενό του Ορμούζ, ένα ζήτημα που παραμένει αγκάθι στις διαπραγματεύσεις των δύο πλευρών. Στο επίκεντρο βρίσκονται επίσης το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας και οι όροι για την αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων.
Την ίδια στιγμή, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (ΔΝΟ), που λειτουργεί στο πλαίσιο του ΟΗΕ, ανακοίνωσε την εφαρμογή σχεδίου για την απομάκρυνση περίπου 11.000 ναυτικών που παραμένουν αποκλεισμένοι στον Κόλπο. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ένδειξη ότι ξεκινά η διαδικασία διευθέτησης της σύρραξης που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς στο Ιράν, οι οποίοι στοίχισαν τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, κυρίως στην Ισλαμική Δημοκρατία και στον Λίβανο.
Την περασμένη εβδομάδα, η Τεχεράνη και η Ουάσιγκτον υπέγραψαν «μνημόνιο κατανόησης», μια προκαταρκτική συμφωνία με στόχο τον τερματισμό του πολέμου. Σε αυτήν προβλέπεται το πλήρες άνοιγμα του στενού του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου. Το κλείσιμό του από το Ιράν είχε προκαλέσει σοβαρούς κραδασμούς στην παγκόσμια οικονομία και εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου.
Διπλωματικό μπαλέτο στον Κόλπο
Με τη μεσολάβηση του Πακιστάν και του Κατάρ, οι δύο πλευρές επιχειρούν να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία εντός 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης. Ωστόσο, οι διαφωνίες παραμένουν μεγάλες, κυρίως για τη διαχείριση του στενού του Ορμούζ.
Κατά την άφιξή του στο Αμπού Ντάμπι, στην έναρξη περιοδείας του σε χώρες του Κόλπου, ο κ. Ρούμπιο τόνισε ότι η Ουάσιγκτον δεν θα ανεχθεί την επιβολή τελών στη «διεθνή» θαλάσσια οδό. Από την πλευρά του, ο επικεφαλής των ιρανών διαπραγματευτών, πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, ταξίδεψε στο Ομάν για συνομιλίες σχετικά με τη διαχείριση του στενού.
Σε κοινή ανακοίνωση, το Ομάν και το Ιράν υπογράμμισαν ότι θα εξετάσουν τα «κόστη» των υπηρεσιών που σχετίζονται με τη διαχείριση του στενού, επισημαίνοντας την «εθνική κυριαρχία τους στα χωρικά τους ύδατα».
Ο ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, κατά την επίσκεψή του στο Ισλαμαμπάντ, δήλωσε πως «αν δεν υπήρχαν οι πύραυλοι που διαθέτουμε για να αμυνόμαστε, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ θα είχαν ισοπεδώσει το Ιράν, όπως τη Γάζα», αποκλείοντας κάθε ενδεχόμενο διαπραγμάτευσης του οπλοστασίου της χώρας του.
Το πυρηνικό ζήτημα και οι αμερικανικές αντιδράσεις
Η Τεχεράνη ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να επιτρέψει στους επιθεωρητές του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας να επισκεφθούν εγκαταστάσεις που βομβαρδίστηκαν από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ. Με αυτόν τον τρόπο αντέκρουσε τις δηλώσεις του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υποστήριξε πως η Τεχεράνη «αποδέχτηκε πλήρως και απόλυτα» τις επιθεωρήσεις «στο υψηλότερο επίπεδο».
Παράλληλα, παραμένουν αμφιβολίες για την τύχη των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν. Η Τεχεράνη επιμένει ότι δεν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων, αλλά διατηρεί το δικαίωμα ανάπτυξης ενός πλήρους πολιτικού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας.
Η οικονομική διάσταση των συνομιλιών
Οι διαπραγματεύσεις που ξεκίνησαν στην Ελβετία δημιούργησαν ελπίδες για μόνιμη ειρήνη, οδηγώντας σε πτώση της τιμής του πετρελαίου Μπρεντ στα 77,08 δολάρια το βαρέλι, από τα 126 δολάρια που είχε φτάσει στην κορύφωση του πολέμου. Η αποκλιμάκωση αυτή συνδέεται με την προοδευτική επαναλειτουργία του στενού του Ορμούζ, όπου τη Δευτέρα σημειώθηκαν 37 διελεύσεις πλοίων, σύμφωνα με την υπηρεσία Kpler.
Υπό πίεση να τερματίσει τον πόλεμο που επηρέασε την αγοραστική δύναμη των Αμερικανών, η Ουάσιγκτον προχώρησε σε κινήσεις κατευνασμού. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε ότι «όλες οι συναλλαγές» σχετικές με την παραγωγή, πώληση και μεταφορά ιρανικών υδρογονανθράκων «επιτρέπονται ως την 21η Αυγούστου».
Ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας του Ιράν, Αμπντουλνασέρ Χεματί, διέψευσε δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ περί υποχρέωσης αγοράς προϊόντων «αποκλειστικά από τις ΗΠΑ», διευκρινίζοντας ότι τα πρώτα 12 δισ. δολάρια που θα αποδεσμευτούν θα διατεθούν για αγορές ειδών πρώτης ανάγκης και φαρμάκων.
Σε συμβολική κίνηση, η αμερικανική Γερουσία ενέκρινε ψήφισμα χωρίς δεσμευτικό χαρακτήρα για την επιστροφή των αμερικανικών δυνάμεων που συμμετείχαν στον πόλεμο κατά του Ιράν. Ο πρόεδρος Τραμπ αντέδρασε έντονα, δηλώνοντας μέσω Truth Social ότι έχει την Ισλαμική Δημοκρατία «στα σχοινιά» και χαρακτήρισε τη ψηφοφορία «άκαιρη και ανούσια».
Το μέτωπο του Λιβάνου
Στο νότιο Λίβανο, οι ισραηλινές επιθέσεις από το Σάββατο προκάλεσαν τον θάνατο δύο ανθρώπων, σύμφωνα με τις λιβανικές αρχές, οι οποίες ανέφεραν ότι επρόκειτο για δημοτικούς υπαλλήλους. Ο ισραηλινός στρατός υποστήριξε πως στόχος ήταν «ένοπλοι τρομοκράτες».
Η Χεζμπολά, σιιτικό κίνημα προσκείμενο στο Ιράν, κατηγορείται ότι παρέσυρε τον Λίβανο στον πόλεμο. Οι ισραηλινές επιχειρήσεις αντιποίνων, που συνοδεύτηκαν από κατοχή τμήματος του νότιου Λιβάνου, έχουν προκαλέσει τον θάνατο άνω των 4.100 ανθρώπων, σύμφωνα με το λιβανικό υπουργείο Υγείας.
Το κίνημα κατήγγειλε την «κατάφωρη παραβίαση» της κατάπαυσης του πυρός και απαίτησε την πλήρη αποχώρηση του Ισραήλ με σαφές χρονοδιάγραμμα. Τα νέα πλήγματα σημειώθηκαν ενώ στην Ουάσιγκτον ξεκινούσε ο πέμπτος κύκλος απευθείας συνομιλιών ανάμεσα στις κυβερνήσεις του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου και του προέδρου Ζοζέφ Αούν, τις οποίες η Χεζμπολά απορρίπτει.
Πηγή: tanea.gr
