Ιράν και ΗΠΑ πήγαν στις συνομιλίες με την ίδια «κόκκινη γραμμή»: το πυρηνικό πρόγραμμα. Η Τεχεράνη έχει ως μοχλό πίεσης το Ορμούζ, η Ουάσιγκτον κυρώσεις και βόμβες. Ο κόσμος ζει συνθήκες που χαρακτηρίζονται «ψυχρός πόλεμος»
Όσο περνάει ο καιρός και ο πόλεμος ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν δεν τελειώνει, αυτό που φοβούνται όλοι –και κυρίως οι Αμερικανοί- είναι ότι η Ουάσιγκτον έχει εμπλακεί σε μια «παγωμένη σύγκρουση». Οι λέξεις «ψυχρός πόλεμος» μόνο μπορούν να περιγράψουν την κατάσταση στη Μέση Ανατολή.
Στο επίκεντρο της επικαιρότητας είναι οικονομικές κυρώσεις, προσπάθειες για διαπραγμάτευση, που καταλήγουν σε αδιέξοδο. Και ένας διαρκής φόβος ότι, οποιαδήποτε στιγμή, θα μπορούσε να έρθει ένα θερμό επεισόδιο και πόλεμος να ξεκινήσει ξανά.
Όπως επισημαίνει το Axios, που επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους, ο ψυχρός πόλεμος είναι μια παγίδα. Οι ΗΠΑ θα πρέπει να διατηρήσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή για πολλούς ακόμη μήνες. Τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν κλειστά, τόσο από το Ιράν όσο και από τις ΗΠΑ. Και οι δύο πλευρές θα περιμένουν ποιος θα υποχωρήσει πρώτος. Ή ποιος θα επιτεθεί πρώτος, παραβιάζοντας την εύθραυστη εκεχειρία.
REUTERS/Suzanne Plunkett
Οι ιρανικές συμφωνίες του Τραμπ
Ο Αμερικανός πρόεδρος, πιεζόμενος εντός και εκτός ΗΠΑ, προσπαθεί διαρκώς να αποδείξει ότι το Ιράν υποχωρεί. Σχεδόν καθημερινά, σε αναρτήσεις του, λέει ότι η Τεχεράνη «θέλει απελπισμένα μια συμφωνία». Για να διαψευστεί στη συνέχεια. Κυρίως γιατί ο ίδιος θέλει το Ιράν να συμφωνήσει στους δικού του όρους. Κυρίως αναφορικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Πιο πρόσφατο παράδειγμα, η ανάρτηση στο Truth Social, εν μέσω των επίσημων εκδηλώσεων για το βασιλιά Κάρολο της Αγγλίας. Έγραψε: «Το Ιράν μόλις μας ενημέρωσε ότι βρίσκεται σε “Κατάσταση Κατάρρευσης”. Θέλουν να “ανοίξουμε τα Στενά του Ορμούζ” το συντομότερο δυνατό, καθώς προσπαθούν να καταλάβουν την ηγετική τους θέση (κάτι που πιστεύω ότι θα μπορέσουν να κάνουν!). Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτό το θέμα! Πρόεδρος ΝΤΟΝΑΛΝΤ ΤΖ. ΤΡΑΜΠ»
Παράλληλα, στις ΗΠΑ είναι σε εξέλιξη η προεκλογική εκστρατεία για τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Ένας Ψυχρός Πόλεμος, με τις κάλπες να απέχουν ελάχιστους μήνες, «είναι το χειρότερο πράγμα για τον Τραμπ, πολιτικά και οικονομικά», σύμφωνα με πηγή στο περιβάλλον του.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ βρίσκεται μεταξύ δύο αποφάσεων. Να ξεκινήσει εκ νέου τις στρατιωτικές επιθέσεις ή να περιμένει να δει πόσο αποτελεσματικές είναι οι οικονομικές κυρώσεις «μέγιστης πίεσης» που επιβάλλει στο Ιράν. Αν δηλαδή θα υποχρεώσουν την Τεχεράνη να διαπραγματευτεί τον τερματισμό του πυρηνικού του προγράμματος.
«Το μόνο που καταλαβαίνουν [οι ηγέτες του Ιράν] είναι βόμβες», είπε ο Ντόναλντ Τραμπ σε σύμβουλο, ο οποίος μετέφερε το σχόλιο στο Axios. Ο ίδιος είπε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος «δεν θέλει να χρησιμοποιήσει βία. Αλλά δεν υποχωρεί».
Κι ας χρειάζεται επειγόντως μια λύση.
REUTERS/Mohammed Aty
Από τους «ψύχραιμους» στα γεράκια
Αλλά και το περιβάλλον του Ντόναλντ Τραμπ αμφιταλαντεύεται για το τι πρέπει να γίνει. Όλοι γνωρίζουν ότι ο ψυχρός πόλεμος δεν είναι η ιδανική λύση. Το πετρέλαιο γίνεται όλο και πιο ακριβό. Οι Αμερικανοί εκφράζουν ολοένα και μεγαλύτερη δυσαρέσκεια για τον χειρισμό του κόστους ζωής και τον πόλεμο εναντίον του Ιράν.
Σύμφωνα με νέα δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos, μόνο το 34% των Αμερικανών εγκρίνει την απόδοση του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, από 36% στην έρευνα που διεξήχθη 15-20 Απριλίου. Μόνο το 22% των ερωτηθέντων στην έρευνα ενέκρινε την απόδοση του Τραμπ στο κόστος ζωής, από 25% στην προηγούμενη δημοσκόπηση.
Μερικοί από τους ανώτερους συμβούλους του Τραμπ θέλουν να διατηρήσει προς το παρόν τον αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ. Επίσης, να επιβάλει περισσότερες οικονομικές κυρώσεις για να πιέσει το ιρανικό καθεστώς, πριν επιστρέψει στους βομβαρδισμούς. Ο Μάρκο Ρούμπιο είναι ένας εξ αυτών. Μιλώντας στο Fox, είπε: «Το επίπεδο των κυρώσεων στο Ιράν είναι εξαιρετικό, η πίεση στο Ιράν είναι εξαιρετική και νομίζω ότι μπορούν να ασκηθούν περισσότερες».
REUTERS/Piroschka Van De Wouw/File Photo
Επίσης, εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι «ο υπόλοιπος κόσμος θα συμμετάσχει μαζί μας στις εξουθενωτικές κυρώσεις και σε άλλα πράγματα που κάνουμε για να πιέσουμε αυτό το καθεστώς να κάνει παραχωρήσεις που δεν θέλει να κάνει».
Ο Χέγκσεθ και οι «σκληροί»
Υπάρχει βεβαίως και ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ. Ο Χέγκσεθ υποστηρίζει τη στρατιωτική δράση γενικά, πιστεύει ότι ο στρατός υπάρχει για να δίνει μάχες. Ο ψυχρός πόλεμος δεν είναι κάτι που θα επέλεγε. Σε μια αποστροφή του λόγου, πριν από μερικές εβδομάδες, ο Τραμπ τον έδειξε, μισοαστεία-μισοσοβαρά, ως υπεύθυνο για την έναρξη του πολέμου. «Εκείνος με έπεισε», είπε.
Αλλά ο Τραμπ συμβουλεύεται κα γεράκια εκτός της κυβέρνησης. Συμπεριλαμβανομένου του αρθρογράφου της Washington Post Μαρκ Θίσεν, του απόστρατου στρατηγού Τζακ Κιν και του γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ (Ρεπουμπλικάνος-Νομός Καρολίνας). Όλοι συμβουλεύουν τον Τραμπ να αναλάβει κάποιο είδος στρατιωτικής δράσης για να προσπαθήσει να σπάσει το τρέχον αδιέξοδο.
Ο Γκράχαμ έγραψε στο Χ, απευθυνόμενος στον Τραμπ: «Κύριε Πρόεδρε, μείνετε πιστοί στις θέσεις σας για το καλό του έθνους και του κόσμου. Το ιρανικό καθεστώς και η συμπεριφορά του είναι το πρόβλημα, όχι εσείς». Και τον κάλεσε να απορρίψει την τελευταία πρόταση του Ιράν.
Στην πρόταση αυτή, το Ιράν προσφέρθηκε να διαπραγματευτεί μια παράλληλη συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Αντάλλαγμα θα ήταν η άρση του αποκλεισμού των ΗΠΑ σε πλοία που έρχονται και αναχωρούν από το Ιράν. Στη σύσκεψη ασφαλείας στον Λευκό Οίκο δεν ελήφθησαν αποφάσεις.
REUTERS/Jonathan Ernst
Μία πηγή ανέφερε στο Axios ότι ο Τραμπ δεν φαινόταν διατεθειμένος να αποδεχτεί την πρόταση. Διότι θα ανέβαλε τις συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Και Αμερικανός πρόεδρος ξεκίνησε τον πόλεμο για να το εξαλείψει. Την πληροφορία επιβεβαίωσε εμμέσως η εκπρόσωπος Τύπου, Κάρολαϊν Λίβιτ. «Οι κόκκινες γραμμές του προέδρου σε σχέση με το Ιράν έχουν γίνει πολύ, πολύ σαφείς, όχι μόνο στο αμερικανικό κοινό, αλλά και σε αυτό», δήλωσε.
Ο αμερικανικός αποκλεισμός
Όλα τα γεγονότα παραπέμπουν σε ψυχρή κλιμάκωση του πολέμου. Ο Τραμπ επέβαλε αποκλεισμό αφού το Ιράν έκλεισε το Ορμούζ και άρχισε να χρεώνει διόδια στα δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν πετρέλαιο από τον Περσικό Κόλπο. Ο αμερικανικός στρατός αναγκάζει πλοία με ιρανική σημαία που μεταφέρουν πετρέλαιο να επιστρέψουν στην ακτή. Κάποια ωστόσο έχουν ξεφύγει.
Οι ΗΠΑ έχουν επίσης κατασχέσει άλλα δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν ιρανικό αργό πετρέλαιο. Καθώς και τα φερόμενα «λαθραία», που η Ουάσιγκτον λέει ότι το Ιράν θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει για τον πόλεμο.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν θα άρει τον αποκλεισμό πριν το Ιράν αποδεχθεί συμφωνία που θα αντιμετωπίζει τις ανησυχίες για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Και ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ έχει εντείνει την εκστρατεία κυρώσεων μέγιστης πίεσης. Στοχεύει χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ναυτιλιακές εταιρείες, ακόμη και κινεζικά διυλιστήρια που επεξεργάζονται ιρανικό πετρέλαιο που έχει υποστεί κυρώσεις.
«Αυτή είναι η μέγιστη πίεση παντού και από όλες τις οπτικές γωνίες», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης. «Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει και στρατιωτική δράση. Μπορεί και όχι. Εξαρτάται από τον πρόεδρο», είπε στο Axios.
Με μοχλό τις κυρώσεις
Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ και σύμμαχοι πιστεύουν ότι οι κυρώσεις θα μπορούσαν να καταστήσουν αδύνατη την αποθήκευση περισσότερου πετρελαίου από το Ιράν. Ότι θα το αναγκάσουν να κλείσει τις εξορύξεις του, προκαλώντας σημαντική οικονομική ζημία. Αλλά ούτε αυτό φαίνεται να λειτουργεί. Αναλυτές που επικρίνουν τον πόλεμο λένε ότι δεν θα λειτουργήσει για την απόσπαση παραχωρήσεων από το Ιράν.
Κι ύστερα, σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης εμπορευμάτων Kpler, η Τεχεράνη έχει καταφύγει σε Το Ιράν καταφεύγει σε αυτοσχέδιες αποθήκες πετρελαίου και εναλλακτικές οδούς εξαγωγής. Και με τις εξαγωγές να ανακάμπτουν, η Τεχεράνη φέρεται να αναβιώνει εγκαταλελειμμένες τοποθεσίες «αποθήκευσης άχρηστων υλικών», χρησιμοποιώντας αυτοσχέδια εμπορευματοκιβώτια, Επίσης εξετάζει αποστολές αργού πετρελαίου σιδηροδρομικώς προς την Κίνα, σε μια προσπάθεια να καθυστερήσει μια ευρύτερη κρίση υποδομών και να αποφύγει μια πιο απότομη διακοπή της παραγωγής.
Η αποτελεσματικότητα των μέτρων αυτών, μένει να φανεί. Αλλά όσο δεν βρίσκεται λύση –με δεδομένο ότι το Ιράν δεν έχει πρόθεση να εγκαταλείψει πλήρως το πυρηνικό του πρόγραμμα- ένας ψυχρός πόλεμος είναι κάτι ορατό.
Πηγή: in.gr
