Η δημοσίευση μιας πολυαναμενόμενης έκθεσης εμπειρογνωμόνων της ΕΕ σχετικά με την προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο προαναγγέλλει αυστηρότερους κανόνες για τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης – και άλλες ψηφιακές υπηρεσίες.
Και ενώ η έκθεση υποστηρίζει την καθιέρωση ελάχιστης ηλικίας 13 ετών – ένα κατώτατο όριο χαμηλότερο από αυτά που έχουν υιοθετηθεί ή προταθεί σε χώρες όπως η Αυστραλία – για την πρόσβαση σε διαδικτυακές πλατφόρμες, με σημαντικές επιφυλάξεις, παρουσιάζει το μέτρο ως μέρος μιας σταδιακής εισαγωγής των ανηλίκων στον ψηφιακό κόσμο, μία προσέγγιση που θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για ευρύτερη ρύθμιση των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας.
Η πρόεδρος της ΕΕ, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία έχει εκφράσει την υποστήριξή της για την επιβολή απαγόρευσης, είχε αναθέσει τη μελέτη σε έναν Γερμανό παιδοψυχίατρο και έναν Γάλλο κοινωνικό επιδημιολόγο. Η έκθεση που παρέδωσαν προσφέρει μια πολύ πιο ολοκληρωμένη, αν και κατά περιόδους περίπλοκη, εικόνα για το μέλλον της κυβερνητικής πρόκλησης που αποτελεί η ρύθμιση των νέων τεχνολογιών, οι οποίες ενσωματώνονται όλο και περισσότερο στη ζωή μας.
Ακολουθούν πέντε στοιχεία που προκύπτουν από την έκθεση, που είδε το Politico, σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι Ευρωπαίοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής αντιμετωπίζουν την πρόκληση της μείωσης των επιβλαβών επιπτώσεων των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και άλλων ψηφιακών εργαλείων.
1. Τα αυστηρά όρια ηλικίας δεν αρκούν
Οι ειδικοί, ο Γερμανός παιδίατρος Jörg Fegert και η Γαλλίδα κοινωνική επιδημιολόγος Maria Melchior, δεν προχώρησαν στο να προτείνουν αυστηρά όρια ηλικίας για την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, επιλέγοντας αντ’ αυτού μια σταδιακή προσέγγιση. Τα νήπια κάτω των δύο ετών θα πρέπει να αποφεύγουν εντελώς τις οθόνες. Από τα τρία έως τα 13, «δεν θα πρέπει να τους επιτρέπεται η χρήση συσκευών με πρόσβαση στο διαδίκτυο χωρίς επίβλεψη», ενώ τα σχολεία και οι γονείς θα πρέπει να παρέχουν υποστήριξη και εποπτεία.
Ορισμένες χώρες της ΕΕ, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, έχουν ήδη προτείνει ή ψηφίσει δικούς τους νόμους που θέτουν αυστηρά όρια στην ηλικία των 15 ή 16 ετών, με την Γαλλία να στοχεύει να θέσει σε ισχύ τον δικό της νόμο έως τον Σεπτέμβριο. Η Εσθονία έχει αναδειχθεί ως η μόνη χώρα που αντιτίθεται σε τέτοια μέτρα, ενώ ούτε η Ιταλία είναι απόλυτα πεπεισμένη.
2. Το βάρος της απόδειξης της ασφάλειας βαρύνει τις πλατφόρμες
Η έκθεση αναφέρει ότι το βάρος της απόδειξης θα πρέπει να μετατοπιστεί προς τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, ανταποκρινόμενη στις εκκλήσεις της κοινωνίας των πολιτών και των υπερασπιστών των δικαιωμάτων των παιδιών. Οι πλατφόρμες θα πρέπει πρώτα να αποδείξουν ότι έχουν ενσωματώσει βασικά χαρακτηριστικά ασφαλείας προτού καταστούν προσβάσιμες σε ανηλίκους.
«Στην Ευρώπη, όποιος αναπτύσσει ένα προϊόν είναι υπεύθυνος για την ασφάλειά του. Οι κατασκευαστές αυτοκινήτων πρέπει να εξασφαλίζουν την ασφάλεια των οχημάτων τους. Δεν περιμένουμε από τα παιδιά να σχεδιάσουν τις δικές τους ζώνες ασφαλείας. Δεν περιμένουμε από τους γονείς να εγκαταστήσουν αερόσακους στο σπίτι, και το ίδιο ακριβώς πρέπει να ισχύει και για τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας», τόνισε χαρακτηριστικά η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Αυτή η λογική θα μπορούσε να εντάξει τουλάχιστον ορισμένες πτυχές της ασφάλειας των παιδιών στο διαδίκτυο στο πεδίο της προστασίας των καταναλωτών, ένα πλαίσιο κανόνων που η ΕΕ πρόκειται επίσης να αναθεωρήσει αργότερα φέτος.
3. Πέρα από τα social media
Η συζήτηση και τα μέτρα σχετικά με τους περιορισμούς ηλικίας έχουν επικεντρωθεί μέχρι στιγμής στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, αλλά η έκθεση στοχεύει και σε άλλες υπηρεσίες, όπως οι «σύντροφοι» τεχνητής νοημοσύνης, ονομάζοντας αυτή την ευρύτερη κατηγορία ως «μέσα κοινωνικής δικτύωσης+».
«Αυτό που προτείνουμε δεν είναι περιορισμοί στην πρόσβαση σε συγκεκριμένες πλατφόρμες, αλλά περιορισμοί στην πρόσβαση σε συγκεκριμένους τύπους λειτουργιών, οι οποίοι μπορούν να περιλαμβάνουν πλατφόρμες βιντεοπαιχνιδιών και chatbots τεχνητής νοημοσύνης», εξήγησε ο δεύτερος εμπειρογνώμονας.
4. Μακροπρόθεσμη διαδικασία
Οι συντάκτες της έκθεσης και η ίδια η φον ντερ Λάιεν δήλωσαν ότι η αλλαγή δεν θα επέλθει αμέσως μόλις τεθούν σε ισχύ οι απαγορεύσεις. «Η κύρια σύστασή μας είναι ότι το διαδίκτυο πρέπει να είναι ασφαλές για όλους», ανέφερε ο πρώτος από τους δύο εμπειρογνώμονες. Ωστόσο, «αυτό αποτελεί κατά κάποιο τρόπο μακροπρόθεσμο στόχο», ενώ οι ηλικιακοί περιορισμοί «μπορούν να εφαρμοστούν στην πραγματικότητα αρκετά γρήγορα» για την προστασία των παιδιών, πρόσθεσαν.
Οι ηλικιακοί περιορισμοί «δεν θα είναι απόλυτα αξιόπιστοι και η αλλαγή απαιτεί χρόνο» για να «εδραιωθεί η πολιτισμική αλλαγή που ήδη διαμορφώνεται στην κοινωνία μας», σημείωσε και η πρόεδρος της ΕΕ.
5. Οι Βρυξέλλες δεν θα υποδείξουν στις πρωτεύουσες της ΕΕ τι να κάνουν
Τον τελευταίο χρόνο, οι Βρυξέλλες και οι πρωτεύουσες των κρατών-μελών βρίσκονται σε διαρκή αντιπαράθεση σχετικά με το ποιος πρέπει να καθορίζει τα όρια ηλικίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Οι πρωτεύουσες πίεσαν την Κομισιόν να αναλάβει περισσότερες πρωτοβουλίες και, όταν δεν είδαν επαρκή πρόοδο, συνέταξαν τις δικές τους νομοθετικές προτάσεις. Τα σχέδιά τους ορίζουν ως ελάχιστη ηλικία τα 15 ή τα 16 έτη, ενώ πρόσφατα συμφώνησαν ότι θα προτιμούσαν να καθοριστεί μια ενιαία ελάχιστη ηλικία σε επίπεδο ΕΕ για τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Η έκθεση προσφέρει έναν συμβιβασμό και όχι μια οριστική απάντηση. Προτείνει ως βασικό όριο για ολόκληρη την ΕΕ την ηλικία των 13 ετών, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου πλαισίου για την εισαγωγή των ανηλίκων στον ψηφιακό κόσμο, επιτρέποντας παράλληλα την παρέμβαση της γονικής εποπτείας ώστε να παρακάμπτεται αυτό το όριο σε ορισμένες περιπτώσεις.
Ταυτόχρονα, οι εμπειρογνώμονες αφήνουν περιθώριο στις κυβερνήσεις να προχωρήσουν περαιτέρω. Η έκθεση αναφέρει ρητά ότι τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να επιβάλουν υψηλότερα ελάχιστα όρια ηλικίας, επικαλούμενη τα «ποικίλα ιστορικά και εθνικά πλαίσια» της Ευρώπης.
Πηγή: in.gr
