Βλέπουν οι νέοι Ευρωπαίοι το ίντερνετ ως πολιτική αρένα; Δεδομένου ότι η online συμμετοχή τους είναι μεγαλύτερη σε σχέση με τις προηγούμενες γενιές, πώς συγκρίνονται οι χώρες σε ολόκληρη την ήπειρο;
Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, τα ψηφιακά μέσα και δίκτυα έχουν ενσωματωθεί βαθιά στην καθημερινή ζωή, μεταμορφώνοντας τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι – και κυρίως οι νέοι – επικοινωνούν, δημιουργούν, μαθαίνουν και συμμετέχουν στην κοινωνία.
Αυτό που κάποτε περιοριζόταν σε εξειδικευμένους φορείς, ακαδημαϊκά εργαστήρια και επαγγελματικούς τομείς, έχει πλέον καταστεί συνηθισμένο και ουσιαστικό μέρος της καθημερινής εμπειρίας.
Οι υπολογιστές, τα smartphone, οι πλατφόρμες παιχνιδιών, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι διαδικτυακές κοινότητες δεν αποτελούν πλέον ξεχωριστούς τεχνολογικούς χώρους· είναι κεντρικά περιβάλλοντα όπου διαμορφώνεται ο πολιτισμός, σχηματίζονται ταυτότητες και εκτυλίσσεται η δημόσια ζωή.
Ειδικά για τις νεότερες γενιές, τα ψηφιακά μέσα δεν θεωρούνται καινοτομίες, αλλά φυσικά μέρη της κοινωνικής πραγματικότητας.
Οι νέοι έχουν μεγαλώσει σε έναν κόσμο όπου η επικοινωνία, η ψυχαγωγία, η εκπαίδευση και οι σχέσεις διαμεσολαβούνται μέσω οθονών και δικτύων.
Αυτό έχει αλλάξει την ίδια την έννοια της μάθησης.
Η εκπαίδευση δεν λαμβάνει πλέον χώρα μόνο σε αίθουσες διδασκαλίας ή επίσημους φορείς· πραγματοποιείται όλο και περισσότερο μέσω κοινοτήτων παιχνιδιών, πλατφορμών βίντεο, διαδικτυακών φόρουμ.
Οι νέοι αποκτούν τεχνικές δεξιότητες, στρατηγικές επικοινωνίας, δημιουργικότητα, ικανότητα επίλυσης προβλημάτων και κριτική σκέψη μέσω της συμμετοχής τους σε ψηφιακά περιβάλλοντα.
Ταυτόχρονα, η ψηφιακή παιδεία έχει αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία από ποτέ.
Για να λειτουργούν αποτελεσματικά στη σημερινή ψηφιακή κοινωνία, τα άτομα πρέπει να κάνουν κάτι περισσότερο από το να καταναλώνουν απλώς πληροφορίες.
Πρέπει να αξιολογούν την αξιοπιστία, να πλοηγούνται στα συστήματα αναζήτησης, να επικοινωνούν υπεύθυνα, να δημιουργούν περιεχόμενο και να κατανοούν πώς οι αλγόριθμοι και οι πλατφόρμες διαμορφώνουν τον δημόσιο διάλογο.
Αυτές οι νέες μορφές παιδείας είναι απαραίτητες, καθώς η ψηφιακή συμμετοχή επηρεάζει πλέον τα πάντα, από τον πολιτισμό έως την οικονομία και την πολιτική.
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που επέφεραν τα ψηφιακά μέσα είναι η μετατόπιση της συμμετοχής και της εξουσίας.
Τα παραδοσιακά συστήματα μέσων ενημέρωσης ήταν σε μεγάλο βαθμό μονόδρομα: οι θεσμοί παρήγαγαν περιεχόμενο και το κοινό το κατανάλωνε.
Σήμερα, οι χρήστες μπορούν να δημιουργούν βίντεο, να οργανώνουν κοινότητες, να αμφισβητούν αφηγήσεις και να διαδίδουν ιδέες αμέσως.
Αυτό έχει ανοίξει νέες ευκαιρίες για τις πιο αδύναμες φωνές, τις εξειδικευμένες κοινότητες και τις ιστορικά υποεκπροσωπούμενες ομάδες — συμπεριλαμβανομένων των νέων.
Για γενιές, οι νέοι είχαν συχνά περιορισμένη επιρροή στις πληροφορίες στις οποίες είχαν πρόσβαση ή στα πολιτικά συστήματα που τους εκπροσωπούσαν.
Τα ψηφιακά μέσα έχουν ανατρέψει ορισμένες από αυτές τις παραδοσιακές ιεραρχίες, παρέχοντας στους νέους πιο άμεσους διαύλους έκφρασης.
Αυτή η μεταμόρφωση είναι ιδιαίτερα ορατή στην πολιτική.
Τι γίνεται στην Ευρώπη
Οι διαδικτυακές πλατφόρμες γίνονται η νέα πολιτική αρένα για τη νεολαία της Ευρώπης.
Με τη διαδικτυακή τους συμμετοχή να είναι υψηλότερη από ό,τι στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες, πώς συγκρίνονται οι χώρες σε ολόκληρη την ήπειρο;
Οι νέοι Ευρωπαίοι φαίνεται να είναι πιο πολιτικά ενεργοί από τους μεγαλύτερους σε ηλικία.
Το 2025, σχεδόν ένας στους τέσσερις Ευρωπαίους ηλικίας 16 έως 29 ετών δήλωσε ότι ασχολείται με θέματα πολιτικής ή κοινωνικής συμμετοχής στο διαδίκτυο, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat.
Αυτό περιλαμβάνει την έκφραση των απόψεών τους για θέματα πολιτικής ή κοινωνικής συμμετοχής, τη συμμετοχή σε διαδικτυακές διαβουλεύσεις ή την ψηφοφορία.
Συγκριτικά, λίγο περισσότερο από το ένα πέμπτο του συνολικού πληθυσμού δήλωσε ότι έκανε το ίδιο, σύμφωνα με το Euronews.
Ένα από τα κύρια στοιχεία που προσελκύει τους νέους Ευρωπαίους στο διαδίκτυο για να εκφράσουν τις πολιτικές τους απόψεις φαίνεται να είναι η ευελιξία του και η ικανότητά του να δίνει φωνή σε όλους.
Οι νέοι βλέπουν τους διαδικτυακούς χώρους ως έναν τρόπο επαναπροσδιορισμού της συμμετοχής, καθώς, σε παραδοσιακά περιβάλλοντα εκτός διαδικτύου, αισθάνονται ότι καλούνται μόνο σε «προκαθορισμένους χώρους που σπάνια επιτρέπουν ίση επιρροή, όπως συμβούλια νεολαίας, φόρουμ και συνόδους κορυφής», σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Εταιρική Σχέση για τη Δημοκρατία (EPD).
«Αντί να αποσύρονται από την πολιτική, οι νέοι επαναπροσδιορίζουν τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να λειτουργήσει η δημοκρατία από τη βάση», δήλωσε η Carlotta Magoga, υπεύθυνη έρευνας και προγραμμάτων στην EPD.
Η διαδικτυακή πολιτική ή κοινωνική συμμετοχή των νέων το 2025 ήταν υψηλότερη στη Σλοβενία (49,4%), τη Λετονία (33,3%) και την Ολλανδία (31,3%), σύμφωνα με την Eurostat.
Αντίθετα, τα χαμηλότερα ποσοστά παρατηρήθηκαν στο Βέλγιο (12,3%), την Τσεχία (14,3%), τη Σουηδία και την Ελλάδα (και οι δύο 16,1%).
Σε 23 από τις 27 χώρες της ΕΕ, οι νέοι ήταν πιο πιθανό να συμμετέχουν διαδικτυακά σε σχέση με τον συνολικό πληθυσμό.
Τα μεγαλύτερα χάσματα καταγράφηκαν στη Σλοβενία, όπου σχεδόν το ήμισυ των νέων συμμετείχε διαδικτυακά, σε σύγκριση με λίγο περισσότερο από το ένα τρίτο του συνολικού πληθυσμού.
Ακολουθούσε η Λετονία, με το 33,3% των νέων να συμμετέχει διαδικτυακά, σε σύγκριση με το 24,2% του γενικού πληθυσμού, και η Ιταλία (30,9% έναντι 24,5%).
Μόνο στη Φινλανδία και την Κύπρο ο γενικός πληθυσμός ξεπέρασε τους νέους όσον αφορά την πολιτική συμμετοχή, ενώ στο Λουξεμβούργο, την Ιρλανδία, την Κροατία και τη Μάλτα η συμμετοχή ήταν ίση μεταξύ των ηλικιακών ομάδων.
Ωστόσο, καθώς ο δημοκρατικός διάλογος μεταφέρεται στο διαδίκτυο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι ψηφιακές πλατφόρμες αναλαμβάνουν όλο και περισσότερο τον έλεγχο του πολιτικού διαλόγου, με κίνδυνο να καταλήξει σε κατακερματισμένο λόγο και να τροφοδοτήσει τον κυνισμό, τη δυσπιστία, ακόμη και τη συμμετοχή που καθοδηγείται από την οργή.
Πηγή: in.gr
