Κινήσεις για γερά νεύρα αφήνουν τη Μέση Ανατολή στο χείλος μιας νέας ανάφλεξης μετά την αποκάλυψη του Ντόναλντ Τραμπ ότι ανέβαλε την τελευταία στιγμή μια «πολύ μεγάλη» αμερικανική επίθεση κατά του Ιράν – την οποία δεν είχε ανακοινώσει – παρότι, όπως υποστήριξε, ο αμερικανικός στρατός ήταν ήδη έτοιμος για πλήγμα πλήρους κλίμακας. Η αιφνιδιαστική υπαναχώρηση του Λευκού Οίκου δεν συνδέεται μόνο με τις παρασκηνιακές παρεμβάσεις των ηγετών του Κατάρ, της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, οι οποίοι φέρονται να ζήτησαν περισσότερο χρόνο για μυστικές διαβουλεύσεις με την Τεχεράνη, αλλά και με τον φόβο μιας ανεξέλεγκτης ενεργειακής κρίσης.
Ενδεικτικό είναι ότι παρά τη σχετική αποκλιμάκωση που προκάλεσε στις αγορές η αναβολή της επίθεσης – με την τιμή του αργού να υποχωρεί περίπου κατά 2% μετά τις δηλώσεις Τραμπ – η κρίση κάθε άλλο παρά έχει εκτονωθεί. Η Τεχεράνη εμφανίζεται αμετακίνητη τόσο στο πυρηνικό της πρόγραμμα – ίσως μόνο με ένα «παραθυράκι» – όσο και στον στρατηγικό έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται κρίσιμο ποσοστό της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ιρανοί αξιωματούχοι διαμηνύουν ότι «διάλογος δεν σημαίνει παράδοση», ενώ ο στρατός της χώρας προειδοποιεί πως οποιαδήποτε νέα αμερικανική επίθεση θα οδηγήσει στο άνοιγμα «νέων μετώπων» σε ολόκληρη την περιοχή. Παρασκηνιακές επαφές ανάμεσα στους σεΐχηδες του Κόλπου και το καθεστώς των μουλάδων φαίνεται ότι έστω και προσωρινά διευκόλυναν το να δοθεί «μία ακόμη ευκαιρία» στη διπλωματία, χωρίς ωστόσο να έχει εκλείψει η απειλή μιας συντριπτικής στρατιωτικής επέμβασης ούτε μιας γενικευμένης σύγκρουσης.
Οι σεΐχηδες και οι Πακιστανοί
Σύμφωνα με το σαουδαραβικό ειδησεογραφικό δίκτυο Al Hadath, το Ιράν είναι έτοιμο να μεταφέρει το απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού που διαθέτει στη Ρωσία, ιδέα που διατυπώθηκε ως μέρος της τελευταίας ειρηνευτικής πρότασης που έστειλε η Τεχεράνη στις ΗΠΑ μέσω του Πακιστάν. Οπως αναφέρεται σε έγγραφο που διέρρευσε, το Ιράν είναι έτοιμο να παγώσει το πυρηνικό του πρόγραμμα μόνο υπό την προϋπόθεση ότι το υψηλού εμπλουτισμού ουράνιο θα μεταφερθεί στη Ρωσία αντί για τις ΗΠΑ.
Καθώς η εκεχειρία διάρκειας ενός μήνα δέχεται ολοένα και μεγαλύτερη πίεση, το Πακιστάν, που λειτουργεί ως διαμεσολαβητής στη σύγκρουση, επιδίωξε να διατηρήσει ζωντανές τις έμμεσες συνομιλίες μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον.
Η δε κίνηση αναβολής από τον πρόεδρο Τραμπ μιας επίθεσης που δεν είχε ανακοινώσει ερμηνεύεται ως το πιο πρόσφατο παράδειγμα της τακτικής υψηλού ρίσκου του αμερικανού προέδρου απέναντι στο Ιράν, κατά την οποία οι απειλές χρήσης συντριπτικής ισχύος έχουν επανειλημμένα δώσει τη θέση τους, την τελευταία στιγμή, σε παύσεις για διπλωματία, όπως επισημαίνουν οι «New York Times».
«Μου ζητήθηκε από τον εμίρη του Κατάρ, Ταμίμ μπιν-Χάμαντ αλ-Θάνι, τον πρίγκιπα διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν-Σαλμάν αλ-Σαούντ, και τον πρόεδρο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Μοχάμεντ μπιν-Ζαγέντ αλ-Ναχιάν, να αναβάλω την προγραμματισμένη στρατιωτική επίθεσή μας στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, η οποία είχε προγραμματιστεί για την Τρίτη, δεδομένου ότι διεξάγονται τώρα σοβαρές διαπραγματεύσεις», ανέφερε σε ανάρτησή του στο Truth Social, το βράδυ της Δευτέρας, ο Τραμπ.
«Σε σύντομο διάστημα»
Χθες είπε ότι απείχε μόλις μια ώρα από την απόφαση για ένα πλήγμα στο Ιράν πριν αναβάλει την επίθεση. Πρόσθεσε επίσης ότι οι ηγέτες του Ιράν παρακαλούν να υπάρξει μια συμφωνία, αλλά και ότι μια νέα επίθεση των ΗΠΑ θα γίνει τις επόμενες ημέρες («ίσως Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή ή κάτι τέτοιο… σε σύντομο διάστημα») εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία.
Ωστόσο οι διαπραγματεύσεις έχουν βαλτώσει σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ, ένα κρίσιμο πέρασμα για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, το οποίο το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει από τις πρώτες μέρες του πολέμου, προκαλώντας αναταραχή στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας. Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης στο Ιράν ανέφεραν την Τρίτη ότι ο υφυπουργός Εξωτερικών της χώρας, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, ενημέρωσε μέλη του κοινοβουλίου σχετικά με την τελευταία πρόταση της Τεχεράνης προς την Ουάσιγκτον, στην οποία περιλαμβάνεται διασφάλιση του δικαιώματος του Ιράν να εμπλουτίζει ουράνιο, σύμφωνα με το δημοσίευμα, γεγονός που υποδηλώνει ότι η Τεχεράνη παραμένει αμετακίνητη σε βασικές απαιτήσεις που η κυβέρνηση Τραμπ θεωρεί απαράδεκτες εξαρχής.
Παζάρι για συμφωνία
Γενικότερα, αφότου ανακοινώθηκε κατάπαυση του πυρός την 8η Απριλίου, έπειτα από περίπου 40 ημέρες εχθροπραξιών, βρίσκεται σε εξέλιξη παζάρι για να εξευρεθεί συμφωνία ώστε να τελειώσει ο πόλεμος, όμως οι θέσεις των δύο πλευρών μοιάζουν να απέχουν ακόμη πολύ.
Η Τεχεράνη διατηρεί ακόμη τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, στρατηγικής σημασίας για την εξαγωγή υδρογονανθράκων από τη Μέση Ανατολή στον υπόλοιπο κόσμο, και η Ουάσιγκτον τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών σε αντίποινα. Το γεγονός ότι οι θαλάσσιες μεταφορές μέσω των Στενών έχουν σχεδόν παραλύσει συνεχίζει να προκαλεί κλυδωνισμούς στην παγκόσμια οικονομία, ανεβάζοντας τις τιμές του πετρελαίου.
Πηγή: tanea.gr
