Η κριτική κατά του γαλλικού δικαστικού συστήματος μετά τη δολοφονία μιας μαθήτριας έχει αναζωπυρώσει τη συζήτηση για τους δικαστικούς πόρους. Όσον αφορά την έλλειψη δικαστών, τι συμβαίνει στην Ευρώπη;
Η δολοφονία μιας 11χρονης Γαλλίδας μαθήτριας έχει προκαλέσει οργή εναντίον του δικαστικού συστήματος της χώρας, αφού αποκαλύφθηκε ότι οι αρχές δεν είχαν διερευνήσει πλήρως τον ύποπτο δολοφόνο σχετικά με προηγούμενες καταγγελίες για σεξουαλική κακοποίηση ανηλίκων.
Το κορίτσι, το οποίο αναφέρεται στον Τύπο μόνο ως Lyhanna, εξαφανίστηκε στις 29 Μαΐου κοντά στη νοτιοδυτική πόλη Fleurance, αφού εθεάθη για τελευταία φορά να επιβιβάζεται στο αυτοκίνητο ενός άνδρα.
Μετά από ημέρες αναζήτησης, οι ερευνητές εντόπισαν στις 4 Ιουνίου το πτώμα ενός παιδιού που φορούσε τα ίδια ρούχα με τη Lyhanna σε ένα εγκαταλελειμμένο σιλό στο κοντινό χωριό Puycasquier.
Ένας 41χρονος πατέρας δύο παιδιών, η κόρη του οποίου ήταν συμμαθήτρια της Lyhanna, συνελήφθη ως κύριος ύποπτος.
Το όνομά του είχε αναφερθεί σε τέσσερις ξεχωριστές υποθέσεις που αφορούσαν νεαρά κορίτσια τα τελευταία χρόνια, αλλά αυτές δεν διερευνήθηκαν ποτέ σωστά, γεγονός που προκάλεσε δημόσια κατακραυγή και οδήγησε τον Πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν να καταδικάσει τις «απαράδεκτες» παραλείψεις του δικαστικού συστήματος.
Η είδηση προκάλεσε κριτική για την ανεπαρκή χρηματοδότηση και την έλλειψη πόρων στο γαλλικό δικαστικό σύστημα.
Σύμφωνα με το Συμβούλιο της Ευρώπης, η Γαλλία είχε περίπου 11 επαγγελματίες δικαστές ανά 100.000 κατοίκους το 2022 — αριθμός σημαντικά χαμηλότερος από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 22.
Πώς συγκρίνεται η υπόλοιπη Ευρώπη;
Η ΕΕ σημείωσε μείωση σχεδόν 12% στον αριθμό των επαγγελματιών δικαστών μεταξύ του 2024 και του 2019, με το 2024 να καταγράφει 70.348 επαγγελματίες δικαστές, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat.
Οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης έχουν παραδοσιακά υψηλό αριθμό δικαστών και μη δικαστικού προσωπικού ανά κάτοικο, κάτι που το Συμβούλιο της Ευρώπης αποδίδει στο γεγονός ότι επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από το γερμανικό δίκαιο.
Αυτός ο τύπος δικαίου είναι εξαιρετικά ανακριτικός, όπου οι δικαστές κατευθύνουν ενεργά τις διαδικασίες, ανακρίνουν μάρτυρες και διατάσσουν την προσκόμιση αποδεικτικών στοιχείων, πράγμα που σημαίνει ότι οι μεμονωμένες υποθέσεις απαιτούν περισσότερο χρόνο και χρειάζονται πολύ μεγαλύτερο δικαστικό σώμα.
Οι χώρες με γερμανική νομική παράδοση τείνουν επίσης να έχουν υπερ-εξειδικευμένα δικαστήρια, τα οποία αποτελούνται από διαφορετικά επίπεδα και περιλαμβάνουν σώματα δικαστών, αντί για έναν μόνο πρόεδρο, σύμφωνα με το Euronews.
Στην ΕΕ, η Κροατία (42,4), η Σλοβενία (40,7) και η Ελλάδα (37,3) είχαν τον υψηλότερο αριθμό επαγγελματιών δικαστών ανά 100.000 κατοίκους το 2022.
Όταν επεκτείνουμε την ανάλυση σε ολόκληρη την Ευρώπη, το Μονακό αναδείχθηκε ως η χώρα με τους περισσότερους επαγγελματίες δικαστές, σύμφωνα με τον ίδιο δείκτη, με περισσότερους από 102. Ακολούθησε το Μαυροβούνιο, ισοβαθμώντας με την Κροατία στο 42,4.
Αντίθετα, οι χώρες της Δυτικής και Νότιας Ευρώπης, των οποίων τα νομικά συστήματα βασίζονται στο σκανδιναβικό δίκαιο, το κοινό δίκαιο ή το ναπολεόντειο δίκαιο, έχουν λιγότερους επαγγελματίες δικαστές ανά 100.000 κατοίκους.
Ενώ οι χώρες του ναπολεόντειου δικαίου είναι επίσης ανακριτικές, δεν είναι τόσο διαχωρισμένες σε ξεχωριστούς κλάδους όσο τα γερμανικά δικαστήρια παραδοσιακά, πράγμα που σημαίνει ότι απαιτείται λιγότερο ανθρώπινο δυναμικό.
Οι χώρες του κοινού δικαίου, εν τω μεταξύ, χρησιμοποιούν ένα ανταγωνιστικό σύστημα, όπου οι δικαστές ενεργούν περισσότερο ως παθητικοί διαιτητές που αποφασίζουν επί νομικών ζητημάτων και διασφαλίζουν το δίκαιο παιχνίδι. Καθώς δεν διευθύνουν οι ίδιοι την έρευνα, χρειάζονται λιγότεροι δικαστές.
Η Ιρλανδία (3,3), η Δανία (6,5) και η Μάλτα (9) ήταν οι χώρες της ΕΕ με τους λιγότερους δικαστές ανά 100.000 κατοίκους το 2022.
Στην ευρύτερη Ευρώπη, αυτό ισχύει κυρίως για τις χώρες του Ηνωμένου Βασιλείου: η Αγγλία και η Ουαλία έχουν λιγότερους από τρεις δικαστές, σύμφωνα με τον ίδιο δείκτη, ακολουθούμενες από τη Σκωτία (3,6) και τη Βόρεια Ιρλανδία (3,7).
Διαφορετικά δικαστικά συστήματα
Η διαφορά στους αριθμούς μπορεί να εξηγηθεί σε κάποιο βαθμό από την ποικιλομορφία των ευρωπαϊκών δικαστικών οργανώσεων και των νομικών συστημάτων. Για παράδειγμα, ο χαμηλός αριθμός επαγγελματιών δικαστών ανά κάτοικο στο Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να εξηγηθεί από τον σημαντικό αριθμό υποθέσεων που υπάγονται στη δικαιοδοσία των δικαστηρίων ειρηνοδικών, τα οποία αποτελούνται από μη επαγγελματίες δικαστές, σύμφωνα με το Συμβούλιο της Ευρώπης.
Επιπλέον, με τα δικαστικά συστήματα να βρίσκονται υπό σοβαρή πίεση σε ολόκληρη την ήπειρο, χώρες όπως η Αυστρία, η Γερμανία, η Λιθουανία, η Πορτογαλία και η Ρουμανία έχουν υιοθετήσει μέτρα για την αντιμετώπιση της μείωσης του αριθμού των υποψηφίων για τη δικαστική καριέρα που παρατηρήθηκε τα τελευταία χρόνια, αυξάνοντας τους μισθούς ή βελτιώνοντας τις συνθήκες εργασίας.
Όσον αφορά τη Γαλλία, μετά την τραγωδία της Lyhanna, ο υπουργός Δικαιοσύνης Gérald Darmanin έδωσε εντολή σε όλους τους εισαγγελείς να επανεξετάσουν 70.000 εκκρεμείς υποθέσεις βίας κατά ανηλίκων έως τις 14 Ιουλίου και να τις αντιμετωπίσουν ως «απόλυτη προτεραιότητα».
Πηγή: in.gr
