Ισπανία, Ελλάδα, Ιταλία και Γαλλία ενώνουν τις δυνάμεις τους για την αναγνώριση μιας οινικής παράδοσης αιώνων που διαμόρφωσε το εμπόριο, τον πολιτισμό και την ταυτότητα της Μεσογείου
Μια σημαντική ευρωπαϊκή πρωτοβουλία βρίσκεται σε εξέλιξη με στόχο να αναγνωριστεί από την UNESCO ως Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά της Ανθρωπότητας η πρακτική της ενίσχυσης των κρασιών, μια τεχνική που εδώ και αιώνες συνδέεται με ορισμένες από τις πιο ιστορικές οινοπαραγωγικές περιοχές της Ευρώπης.
Η κοινή υποψηφιότητα παρουσιάστηκε στη Χερέθ ντε λα Φροντέρα της Ανδαλουσίας, στο πλαίσιο της διεθνούς έκθεσης Vinoble, που θεωρείται η σημαντικότερη διοργάνωση παγκοσμίως αφιερωμένη στα ευγενή, γλυκά και ενισχυμένα κρασιά. Εκεί συναντήθηκαν εκπρόσωποι από τις κυριότερες ευρωπαϊκές περιοχές παραγωγής ιστορικών ενισχυμένων οίνων, μεταξύ των οποίων η Χερέθ της Ισπανίας, η Μαρσάλα της Ιταλίας, η Σάμος και οι περιοχές παραγωγής φυσικών γλυκών οίνων της νότιας Γαλλίας.
Η πρωτοβουλία δεν αφορά μόνο ένα προϊόν ή μια τεχνική οινοποίησης. Οι εμπνευστές της επιδιώκουν να αναδείξουν έναν ολόκληρο πολιτισμό που αναπτύχθηκε γύρω από το κρασί και τις θαλάσσιες εμπορικές διαδρομές της Μεσογείου και του Ατλαντικού.
Η δήμαρχος της Χερέθ, Μαρία Χοσέ Γκαρθία-Πελάγιο, χαρακτήρισε την κοινή αυτή προσπάθεια ως ιστορική και εξέφρασε την ελπίδα ότι σύντομα η UNESCO θα αναγνωρίσει τα ενισχυμένα κρασιά του λεγόμενου «Ζωνών του Ήλιου» ως στοιχείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.
Όπως υπογράμμισε, η υποψηφιότητα ξεπερνά τα όρια της οινοπαραγωγής και αναδεικνύει τον ρόλο του κρασιού ως γέφυρας μεταξύ λαών και πολιτισμών. Οι περιοχές που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία μοιράζονται μια κοινή ιστορία ανταλλαγής γνώσεων, εμπορικών σχέσεων και πολιτιστικών επιρροών, οι οποίες διαμορφώθηκαν μέσα από αιώνες θαλάσσιου εμπορίου.
Στο επίκεντρο της υποψηφιότητας βρίσκεται η ίδια η τεχνική της ενίσχυσης του κρασιού. Πρόκειται για μια μέθοδο κατά την οποία προστίθεται αλκοόλη κατά τη διάρκεια ή μετά τη ζύμωση, αυξάνοντας τον αλκοολικό βαθμό και βελτιώνοντας τη δυνατότητα συντήρησης και μεταφοράς του προϊόντος.
Η πρακτική αυτή αποδείχθηκε καθοριστική για την ιστορική ανάπτυξη ορισμένων από τα πιο διάσημα κρασιά της Ευρώπης. Το ισπανικό Sherry της Χερέθ, το ιταλικό Marsala, το ελληνικό γλυκό κρασί της Σάμου και τα φυσικά γλυκά κρασιά της νότιας Γαλλίας κατάφεραν χάρη στην ενίσχυση να αντέχουν στα πολύμηνα θαλάσσια ταξίδια και να φτάνουν σε αγορές χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Ο πρόεδρος του Ρυθμιστικού Συμβουλίου της Χερέθ, Σέσαρ Σαλδάνια, τόνισε ότι η συγκεκριμένη τεχνική δεν υπήρξε απλώς μια οινολογική καινοτομία, αλλά ένας μηχανισμός που επέτρεψε σε ολόκληρες περιοχές να ενταχθούν στο παγκόσμιο εμπόριο.
«Η ενίσχυση του κρασιού ήταν αυτή που μας επέτρεψε να συνδεθούμε με τον κόσμο», σημείωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι χωρίς αυτήν πολλά από τα ιστορικά αυτά κρασιά δεν θα είχαν αποκτήσει τη διεθνή φήμη που διαθέτουν σήμερα.
Παράδειγμα η Σάμος
Η Σάμος αποτελεί ένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Το νησί του Ανατολικού Αιγαίου έχει συνδέσει το όνομά του με τα φημισμένα γλυκά κρασιά Μοσχάτου εδώ και αιώνες. Από τον 19ο αιώνα τα κρασιά της Σάμου εξάγονταν σε ολόκληρη την Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή, αποτελώντας έναν από τους σημαντικότερους πρεσβευτές της ελληνικής οινοπαραγωγής στο εξωτερικό.
Αντίστοιχα, η Μαρσάλα της Σικελίας εξελίχθηκε σε παγκόσμιο εμπορικό προϊόν χάρη στις εμπορικές σχέσεις με τη Βρετανία, ενώ η Χερέθ δημιούργησε έναν ολόκληρο πολιτισμό γύρω από το Sherry, το οποίο κατέκτησε τις αγορές της Ευρώπης, της Αμερικής και των αποικιακών αυτοκρατοριών.
Η κοινή υποψηφιότητα επιδιώκει να αναγνωρίσει ακριβώς αυτή τη διασυνοριακή πολιτιστική κληρονομιά. Οι περιοχές που συμμετέχουν θεωρούν ότι δεν μοιράζονται απλώς παρόμοια προϊόντα, αλλά μια κοινή ιστορική εμπειρία που συνδέεται με το εμπόριο, τη ναυτιλία, την τεχνογνωσία, τις αγροτικές παραδόσεις και τη μεσογειακή κουλτούρα.
Παράλληλα, η πρωτοβουλία αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια εποχή κατά την οποία ο οινικός τομέας αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. Η κλιματική αλλαγή, οι μεταβαλλόμενες καταναλωτικές συνήθειες και ο αυξανόμενος διεθνής ανταγωνισμός ωθούν πολλές ιστορικές οινοπαραγωγικές περιοχές να αναζητούν νέους τρόπους προστασίας και προβολής της ταυτότητάς τους.
Μια πιθανή αναγνώριση από την UNESCO θα προσέφερε όχι μόνο διεθνές κύρος αλλά και ένα σημαντικό εργαλείο προβολής και διατήρησης αυτής της πολιτιστικής κληρονομιάς για τις επόμενες γενιές.
Η συμβολική διάσταση της υποψηφιότητας είναι εξίσου ισχυρή. Όπως επισήμανε ο Σαλδάνια, οι περιοχές αυτές αναπτύχθηκαν χάρη στη θάλασσα και στις εμπορικές διασυνδέσεις που δημιούργησε. «Η θάλασσα δεν υπήρξε ποτέ σύνορο. Η θάλασσα ήταν πάντα ο τρόπος να συνδεόμαστε», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σε μια Ευρώπη που συχνά αναζητά κοινά πολιτιστικά στοιχεία για να ενισχύσει την ενότητά της, τα ιστορικά ενισχυμένα κρασιά αποτελούν ένα μοναδικό παράδειγμα παράδοσης που ξεπερνά τα εθνικά σύνορα. Από τα αμπέλια της Σάμου μέχρι τα κελάρια της Χερέθ και από τη Σικελία μέχρι τη νότια Γαλλία, μια κοινή οινική ιστορία αιώνων διεκδικεί πλέον μια θέση στον κατάλογο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.
Πηγή: in.gr
