Της Ξανθής Γούναρη
Τέσσερις φορές το δημοσιονομικό κόστος του Fuell Pass, ήτοι 224 εκατ. ευρώ, πλήρωσαν επιπλέον καταναλωτές για τρόφιμα και είδη καθημερινής χρήσης το πρώτο τρίμηνο εφέτος, με την εγχώρια αγορά των FMCG να αποδεικνύει ότι όχι μόνο αντέχει, αλλά αναπτύσσεται και σε αξία και σε όγκο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Circana, οι συνολικές πωλήσεις των σούπερ μάρκετ ανήλθαν στα 3,494 δισ. ευρώ, έναντι 3,270 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025, καταγράφοντας αύξηση 6,9%.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ισχυρή ανάπτυξη των χύμα και νωπών προϊόντων –φρέσκο κρέας, ψάρια, τυριά κοπής, φρούτα, λαχανικά και αρτοσκευάσματα– που αυξήθηκαν κατά 9,1%, αγγίζοντας τα 811 εκατ. ευρώ και καταλαμβάνοντας μερίδιο 23,2%. Η τάση αυτή επιβεβαιώνει ότι οι καταναλωτές μεταφέρουν ολοένα και περισσότερες αγορές από την παραδοσιακή λιανική (μανάβικα, κρεοπωλεία, λαϊκές, φούρνους) στα σούπερ μάρκετ, ενισχύοντας τον ρόλο τους ως "one stop shop".
Οριακή αύξηση για τις ηλεκτρονικές πωλήσεις των σούπερ μάρκετ
Σε αυτό το περιβάλλον, οι ηλεκτρονικές πωλήσεις των μεγάλων σούπερ μάρκετ κινήθηκαν με πολύ πιο συγκρατημένους ρυθμούς.
Ο online τζίρος διαμορφώθηκε στα 80 εκατ. ευρώ (αφορά τις πωλήσεις των ηλεκτρονικών καταστημάτων έξι αλυσίδων χωρίς να συμπεριλαμβάνονται οι πωλήσεις των ηλεκτρονικών πλατφορμών), με ετήσια αύξηση μόλις +1%, σύμφωνα με τα στοιχεία από το eRetail Audit Panel της Convert Group και της Circana.
Λιγότερες παραγγελίες, μεγαλύτερα καλάθια
Με το ηλεκτρονικό καλάθι των ελληνικών σούπερ μάρκετ να παραμένει "κολλημένο" στο 3% του συνολικού τζίρου του κλάδου, το βασικό χαρακτηριστικό του πρώτου τριμήνου είναι η αλλαγή στη συμπεριφορά των καταναλωτών. Ο αριθμός των online παραγγελιών υποχώρησε κατά 4% σε ετήσια βάση, ενώ η μέση αξία καλαθιού παρουσίασε άνοδο κατά 5%.
Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στην αύξηση του αριθμού τεμαχίων ανά παραγγελία (+4%) και, σε μικρότερο βαθμό, στην άνοδο της μέσης τιμής μονάδας (+1%). Οι καταναλωτές φαίνεται να περιορίζουν τη συχνότητα των αγορών τους, επιλέγοντας πιο "γεμάτα" καλάθια, ένα "μοτίβο" που συνδέεται και με την αύξηση των χρεώσεων αποστολής.
Ανατροπές στις χρεώσεις και πίεση για βιωσιμότητα
Το κόστος delivery βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της στρατηγικής των αλυσίδων. Χαρακτηριστική είναι η αλλαγή πολιτικής από τον όμιλο Σκλαβενίτη, ο οποίος από χθες 4 Μαΐου άλλαξε τις χρεώσεις διαλογής και αποστολής στο ηλεκτρονικό του κατάστημα.
Ο μεγαλύτερος λιανέμπορος της χώρας διατηρεί τη χρέωση 2,50 ευρώ για παραγγελίες από 20 έως 100 ευρώ, ενώ θέτει χρέωση 1 ευρώ για παραγγελίες άνω των 100 ευρώ, καταργώντας έτσι τη δωρεάν αποστολή που ίσχυε για τις μεγάλες παραγγελίες.
Την ίδια στιγμή άλλοι μεγάλοι παίκτες, όπως η ΑΒ Βασιλόπουλος και η My Market, η οποία σημειωτέο από το 2024 εφαρμόζει συνδρομητικό μοντέλο, προσφέρουν δωρεάν αποστολή για παραγγελίες από 80 ευρώ και άνω, ενώ η Μασούτης έχει ορίσει το αντίστοιχο όριο στα 90 ευρώ. Στο e-fresh, το κατεξοχήν ηλεκτρονικό σούπερ μάρκετ, οι παραδόσεις είναι δωρεάν για παραγγελίες από 100 ευρώ και άνω.
Ωστόσο, αυξάνονται οι φωνές εντός του κλάδου που ζητούν αναπροσαρμογή των χρεώσεων, φέρνοντας ως παράδειγμα διεθνείς αλυσίδες που χρεώνουν την παράδοση ανεξαρτήτως ποσού παραγγελίας.
Το βασικό πρόβλημα του e-grocery παραμένει η κερδοφορία. Όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς, τα έσοδα από τις χρεώσεις καλύπτουν μόνο ένα μικρό μέρος του συνολικού κόστους εκτέλεσης παραγγελιών, που περιλαμβάνει picking, logistics και last-mile delivery.
Η εικόνα αυτή δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα. Σε διεθνές επίπεδο, το online σούπερ μάρκετ εξακολουθεί να υπολείπεται σημαντικά σε σχέση με άλλες κατηγορίες ηλεκτρονικού εμπορίου, τόσο σε διείσδυση όσο και σε αποδοτικότητα.
Τα φρέσκα τρόφιμα ανεβαίνουν, τα βρεφικά καταρρέουν
Σε ό,τι αφορά τα μερίδια αγοράς της κάθε κατηγορίας προϊόντων στο σύνολο των πωλήσεων των ηλεκτρονικών σούπερ μάρκετ, τους πρώτους τρεις μήνες εφέτος στην κορυφή παραμένουν τα φρέσκα τρόφιμα, με 35% του online τζίρου και άνοδο πωλήσεων +3%. Η κατηγορία ήταν ο κύριος μοχλός ανάπτυξης και το 2025, με ακόμα ισχυρότερους ρυθμούς (+6%).
Στη δεύτερη θέση, τα βασικά τυποποιημένα τρόφιμα κατέχουν το 23% του online τζίρου και σημειώνουν ήπια άνοδο +1% στο Q1 2026, έναντι +3% που είχαν καταγράψει το 2025.
Τα κατεψυγμένα (6% μερίδιο) ανεβαίνουν +3%, διατηρώντας παρόμοια εικόνα με πέρυσι.
Αντίθετα, αρκετές κατηγορίες βρίσκονται σε αρνητικό έδαφος. Τα καθαριστικά και τα χαρτικά (13% μερίδιο) και τα εμφιαλωμένα ποτά, αναψυκτικά και νερά (10%) υποχωρούν κατά 2% αμφότερα, τάση που για τα καθαριστικά ξεκίνησε ήδη από το 2025, ενώ για τα ποτά αποτελεί αντιστροφή της ήπιας ανόδου της προηγούμενης χρονιάς. Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται τα προϊόντα ομορφιάς και υγιεινής (-2%) και τα αρτοποιήματα (-3%).
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα κατηγορίας που χάνει έδαφος στο online κανάλι είναι τα βρεφικά - παιδικά είδη. Στο πρώτο τρίμηνο του 2026 κατέγραψαν μείωση 10% όταν και το 2025 είχαν σημειώσει τη χειρότερη επίδοση (-6%). Το μερίδιό τους παραμένει στο 3% του συνολικού online τζίρου. Η τάση αυτή σχετίζεται σε μεγάλο βαθμό και με τη δημογραφική κρίση. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οι γεννήσεις στην Ελλάδα έχουν υποχωρήσει από 94.134 το 2013 σε μόλις 68.467 το 2024, μείωση της τάξης του 27% σε μια δεκαετία. Μεταξύ 2021 και 2024 μόνο, η πτώση ξεπέρασε το 19%.
Στον αντίποδα, η μεγαλύτερη δυναμική ανήκει στην κατηγορία των ειδών για ζώα συντροφιάς, με άνοδο 10% στο Q1 2026, ίδια με την επίδοση που κατεγράφη και το 2025. Αν και το μερίδιό τους παραμένει χαμηλό (1%), η κατηγορία εμφανίζει σταθερά υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης.
Έντονες διακυμάνσεις
Η πορεία του τριμήνου δεν ήταν ομοιόμορφη. Τον Ιανουάριο οι ηλεκτρονικές πωλήσεις διαμορφώθηκαν στα 27,6 εκατ. ευρώ, με οριακή μεταβολή (-0,2% σε ετήσια βάση).
Ο Φεβρουάριος ήταν ο πιο αδύναμος μήνας, με 24,8 εκατ. ευρώ και πτώση 4,8%, ενώ ο Μάρτιος ανέκαμψε με πωλήσεις 27,8 εκατ. ευρώ και ρυθμό ανάπτυξης +7,9%, αναζωογονώντας τον συνολικό λογαριασμό του τριμήνου.
Πηγή: capital.gr
